Ιδιαίτερο χαρακτήρα αναμένεται να έχει η επίσκεψη του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα σήμερα 24 και αύριο 25 Απριλίου εξαιτίας της διεθνούς συγκυρίας, αλλά και της ανανέωσης της ελληνογαλλικής στρατηγικής συνεργασίας στην άμυνα και ασφάλεια.

Η γαλλική πλευρά έρχεται με πολυπληθή αντιπροσωπεία, στην οποία συμμετέχουν οι μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας, και έχει προετοιμαστεί η σύναψη συμφωνιών για υποβρύχια, για πυρηνική ενέργεια, για αμυντική καινοτομία και για έργα υποδομών.

Αντιπροσωπεία από 52 άτομα

Σύμφωνα με γάλλο αξιωματούχο του Ελιζέ με γνώση των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών, ο οποίος μίλησε στο «Βήμα» υπό καθεστώς ανωνυμίας, η νέα συμφωνία θα ξεπερνά κατά πολύ την αρχική του 2021, όταν οι Εμανουέλ Μακρόν και Κυριάκος Μητσοτάκης υπέγραψαν τη «Συμφωνία Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης για τη Συνεργασία στην Αμυνα και την Ασφάλεια», ενισχύοντας περαιτέρω τους δεσμούς των δύο κρατών.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί πως η γαλλική κυβερνητική αντιπροσωπεία θα είναι μεγαλύτερη από την προηγούμενη φορά και θα αποτελείται από 52 άτομα. Αυτό είναι κάτι νέο και σηματοδοτεί την αναβάθμιση της χώρας μας όσον αφορά τη σχέση της με τη Γαλλία, διότι, σύμφωνα με το πρωτόκολλο της γαλλικής προεδρίας, ο αριθμός των αξιωματούχων αντικατοπτρίζει τη σημαντικότητα του εταίρου.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τον πρόεδρο Μακρόν θα συνοδεύσουν οι υπουργοί Εξωτερικών και Ευρωπαϊκών Υποθέσεων Ζαν-Νοέλ Μπαρό, Αμυνας Κατρίν Βοτρέν, Πολιτισμού Καθρίν Πεγκάρ και ενδεχομένως δύο ακόμη υπουργοί που αναμενόταν η επισημοποίηση της συμμετοχής τους.

Η κρίση που έφερε τις δύο χώρες πιο κοντά

Επίσης, στην Αθήνα θα έρθουν σύμβουλοι διπλωματικών θεμάτων της γαλλικής προεδρίας για την Ευρώπη, τη Μεσόγειο και την Αμυνα, εκπρόσωποι του γαλλικού υπουργείου Ενόπλων Δυνάμεων (για συνομιλίες αναφορικά με την αμυντική συνεργασία, τις Belharra, τα Rafale και την αμυντική καινοτομία – σε συνδυασμό με εκπροσώπους της γαλλικής Διεύθυνσης Εξοπλισμών) αλλά και εκπρόσωποι του υπουργείου Εξωτερικών της Γαλλίας.

Το περιστατικό που έφερε κοντά τις δύο χώρες ήταν η ελληνοτουρκική κρίση το καλοκαίρι του 2020. Μια κρίση που αφύπνισε το Μέγαρο Μαξίμου αναφορικά με την αμυντική θωράκιση της χώρας, αλλά υπενθύμισε και στη Γαλλία πως τα ζωτικά της συμφέροντα, ειδικά στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο, δεν πρέπει να θεωρούνται δεδομένα. Αυτή η κρίση συνέπεσε με την αναπόδραστη πια ανάγκη εκσυγχρονισμού των μέσων των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και στα τρία Οπλα, την Πολεμική Αεροπορία, το Πολεμικό Ναυτικό, και τον Στρατό Ξηράς.

Με συνοπτικές διαδικασίες αποκτήθηκαν 24 μαχητικά αεροσκάφη Rafale ενώ οι τρεις φρεγάτες FDI (Belharra) κλάσης «Κίμων» έγιναν τέσσερις, δείγμα πως υπάρχει αμοιβαία εμπιστοσύνη μεταξύ των ηγεσιών των δύο χωρών. Ολα αυτά φυσικά δεν συνέβησαν εν μιά νυκτί, αλλά ήταν αποτέλεσμα διαπραγματεύσεων μέσα σε κλίμα καλής θέλησης. Και τα ζητήματα «έκλεισαν» σε χρόνο-ρεκόρ.

Οι τρεις άξονες της επίσκεψης

«Το Βήμα» είναι σε θέση να γνωρίζει πως η επίσκεψη αυτή θα κινείται γύρω από 3 άξονες.

Ο πρώτος άξονας αναφέρθηκε ήδη και αφορά την ανανέωση και ενδυνάμωση της συμφωνίας του 2021.

Ο δεύτερος άξονας θα είναι κατ’ εξοχήν αμυντικός. Κατά καιρούς έχουν ακουστεί προτάσεις για να δοθούν ελληνικά μαχητικά Mirage 2000-5 στην Ουκρανία με ανταλλάγματα, αλλά κάτι τέτοιο δεν έχει προχωρήσει για ευνόητους λόγους: η Ελλάδα δεν μπορεί να δώσει ούτε ένα μαχητικό αν δεν έχει ένα άλλο που θα το αντικαταστήσει (π.χ. Rafale). Και δεν διαφαίνεται κάτι τέτοιο στον ορίζοντα.

Αντιθέτως, όπως τονίζουν άτομα με γνώση των εξοπλιστικών αναγκών των Ενόπλων Δυνάμεων, ένα πρόγραμμα που θα είναι ίσως και στην κορυφή της λίστας για την επόμενη «φουρνιά» αμυντικών προμηθειών (σ.σ.: μόλις πριν από λίγες ημέρες εγκρίθηκε εξοπλιστικό πρόγραμμα 5 δισ. ευρώ) είναι τα υποβρύχια, ένα οπλικό σύστημα που χρειάζεται από 6 έως 8 χρόνια για να κατασκευαστεί.

Κατά πάσα πιθανότητα θα υπάρξει πρόταση από την πλευρά της Γαλλίας για προμήθεια υποβρυχίων είτε κλάσης Scorpene είτε Blacksword Barracuda.

Εάν αυτό το σενάριο γίνει πράξη, θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως και τα υπόλοιπα, πιθανότατα 2 ή 3, υποβρύχια της συμφωνίας θα είναι της ίδιας κλάσης, καθιστώντας το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό ένα Ναυτικό με σχεδόν 100% γαλλικής προελεύσεως πλοία σε υπηρεσία.

Τρίτος άξονας θα είναι – μεταξύ άλλων – η γαλλική συνδρομή και συνεργασία με την Ελλάδα στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για εμπορικούς σκοπούς.

Ηδη από την επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Παρίσι για τη 2η Σύνοδο για την Πυρηνική Ενέργεια, στις 10 Μαρτίου φέτος, λάβαμε μια πρώτη γεύση των προθέσεων του έλληνα πρωθυπουργού: «Η πυρηνική ενέργεια αλλάζει γρήγορα. Υπάρχουν ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις, τεράστια καινοτομία. Και γνωρίζουμε ότι η ανάγκη μας για ηλεκτρική ενέργεια θα αυξάνεται διαρκώς. Ανεξάρτητα από το πόσο θα επεκτείνουμε τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, θα χρειαστούμε μακροπρόθεσμα προβλέψιμη ενέργεια βασικού φορτίου. Καμία τεχνολογία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί αυτό που μας προσφέρει η πυρηνική ενέργεια» είχε τονίσει τότε στις δηλώσεις του.

Ο πρόεδρος Μακρόν δήλωσε στην ίδια σύνοδο ότι η ενεργειακή ισχύς της πυρηνικής ενέργειας επιτρέπει στη Γαλλία να πρωταγωνιστεί στις τεχνολογικές εξελίξεις, «καθώς προσφέρει την απαραίτητη ενέργεια για τη λειτουργία μεγάλων κέντρων δεδομένων και την οικοδόμηση της υπολογιστικής ισχύος που απαιτεί η πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης».

Οι άλλοι τομείς της συνεργασίας

Στις προθέσεις της Γαλλίας είναι, σύμφωνα με την ίδια πηγή, να παράσχει τεχνική υποστήριξη του γιγαντιαίου data center της ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία, ένα έργο στο οποίο αναφέρθηκε και στη συνέντευξή του στο «Βήμα» o πρώην αμερικανός πρεσβευτής στην Ελλάδα Τζέφρι Πάιατ στις 12 Απριλίου, που σκοπό έχει την εξαγωγή ενέργειας προς τα Δυτικά Βαλκάνια.

Αλλοι τομείς συνεργασίας του τρίτου άξονα είναι ο τουρισμός, η υγεία, η παιδεία, ο πολιτισμός, η πολιτική προστασία, η καινοτομία κυρίως σχετικά με τη στρατιωτική τεχνολογία που αποτελεί βασικό στόχο της ελληνικής κυβέρνησης. Αλλη γαλλική πηγή με γνώση του ζητήματος είχε αναφερθεί προ εβδομάδων με θερμά λόγια για την Ελλάδα στον τομέα αυτόν, κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στο ΕΛΚΑΚ, το Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΛΚΑΚ Παντελής Τζωρτζάκης επισημαίνει πως «η ελληνογαλλική συμφωνία για εμένα έχει και μια προσωπική διάσταση. Το ΕΛΚΑΚ το δημιουργήσαμε κοιτώντας σε σημαντικό βαθμό το γαλλικό μοντέλο – εκεί είδαμε πώς μπορείς να συνδέσεις την έρευνα με την αμυντική πράξη και είπαμε “αυτό θέλουμε να κάνουμε”. Η AID (Agence de l’Innovation de Défense) ήταν εκεί από την αρχή, όταν ακόμα ψάχναμε τον δρόμο μας – μας έδωσαν τεχνογνωσία, μας περιέβαλαν με εμπιστοσύνη. Τώρα, με την ανανέωση της συμφωνίας, νιώθω ότι ήρθε η ώρα να πάμε παρακάτω. Να κάνουμε από κοινού πράγματα, όχι απλώς να αγοράζουμε και να λαμβάνουμε. Η σχέση έχει ωριμάσει – και εμείς μαζί της».

Η λίστα της γαλλικής αντιπροσωπείας περιλαμβάνει τις μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας, όπως οι Dassault (κατασκευάστρια του Rafale), Group Naval (Belharra), MBDA (πύραυλοι), Thales (Belharra κ.ά.), EDF (Electricite de France), SoftBank (τεχνολογικές επενδύσεις), Horiba (εξοπλισμός έρευνας), Framatome (πολιτική πυρηνική ενέργεια), ACC (μπαταρίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα), Pasqal (κβαντική τεχνολογία), Safran, Vinci (κατασκευές), Suez, Total (ενέργεια). Μαζί με αυτές θα αφιχθούν και γαλλικές startups και εταιρείες τεχνολογίας, όπως (ενδεικτικά) οι Contentsquare, Look Up Space, Mistral AI και Verkor. Για το Μέγαρο Μαξίμου, η ελληνογαλλική φιλία περνά σε νέα φάση και αποκτά τα χαρακτηριστικά μιας πολυεπίπεδης συνεργασίας, όχι μόνο στη διπλωματία και στην άμυνα, αλλά και σε ζητήματα όπως η προστασία ανηλίκων στο Διαδίκτυο και σε άλλες πρωτοβουλίες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή διαμόρφωσης του ευρωπαϊκού πλαισίου.