10 βιβλία που θέτουν σε προοπτική το σημερινό τοπίο των διεθνών συγκρούσεων

Πόλεμοι και ειρήνη: 10 βιβλία που βοηθούν να κατανοήσουμε τις σύγχρονες διεθνείς συγκρούσεις.

Η σύγχρονη ιστορία του Ιράν, Ervand Abrahamian

Η σκιά μιας πάλαι ποτέ κραταιάς αυτοκρατορίας, οι παρεμβάσεις των Μεγάλων Δυνάμεων, το πετρέλαιο, η πτώση του Σάχη, η Ισλαμική Επανάσταση. Στη Σύγχρονη ιστορία του Ιράν (εκδ. Σάλτο) ο Ερβάντ Αμπραχαμιάν, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Πόλης της Νέας Υόρκης, εκθέτει με αναθεωρητική οπτική τα πεπραγμένα του περσικού κράτους από τα μέσα του 19ου αιώνα ως την «Πράσινη Επανάσταση» του 2009 και την προσωρινή συμφωνία για το πυρηνικό οπλοστάσιο με την κυβέρνηση του Mπάρακ Ομπάμα.

Διεθνείς διαπραγματεύσεις, Ευάγγελος Ραυτόπουλος

Πυρήνας της διεθνούς διαπραγμάτευσης είναι η δημιουργία διεθνούς κοινού συμφέροντος που εκφράζεται με την κατάληξη σε διεθνείς συμφωνίες. Επισκοπώντας τις γενικές θεωρίες περί διαπραγμάτευσης και αναλύοντας τη δομή, τις διαδικασίες και τις τεχνικές των φάσεών της, οι Διεθνείς διαπραγματεύσεις (εκδ. Νομική Βιβλιοθήκη) του ομότιμου καθηγητή Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου Ευάγγελου Ραυτόπουλου συνδέουν το δίκαιο και την πολιτική με τη φιλοσοφία, την ψυχολογία και τη γλωσσολογία.

Chokepoints: How the Global Economy Became a Weapon of War, Edward Fishman

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ μετά την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν αποτελεί την πιο εμβληματική απόδειξη της σημασίας των «σημείων πίεσης» στον σύγχρονο κόσμο. Γραμμένο με τη γνώση ενός πρώην ανώτατου αξιωματούχου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το Chokepoints (εκδ. Elliot & Thompson Limited) του Εντουαρντ Φίσμαν αναδεικνύει πώς συγκεκριμένα νομίσματα, βιομηχανικά προϊόντα και εφοδιαστικές αλυσίδες μετατρέπουν την οικονομία, την τεχνολογία, την ενέργεια σε δυνητικά πολεμικά όπλα.

Αν η Ρωσία νικήσει, Carlo Masala

Σε αυτό το προκλητικό μικρό βιβλίο ο γερμανός πολιτικός επιστήμονας Κάρλο Μάσαλα αναπτύσσει ένα σενάριο το οποίο αποτελεί πηγή ανησυχίας για τις ηγεσίες της Ευρώπης μετά την εισβολή στην Ουκρανία στις 24 Φεβρουαρίου 2022: τι θα συμβεί αν η ρωσική επιθετικότητα δεν περιοριστεί σε αυτήν; Με φόντο την υποτιθέμενη κατάληψη μιας μικρής συνοριακής πόλης της Εσθονίας τον Μάρτιο του 2028 ο Μάσαλα φέρνει στο προσκήνιο το σημερινό αδιέξοδο της συμμαχίας μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ευρωπαϊκής Ενωσης.

The Next World War. The New Age of Global conflict and the Fight to Stop It, Peter Apps

Μια εποχή παγκόσμιων αντιπαραθέσεων βρίσκεται σε εξέλιξη καθώς Ρωσία και Κίνα αναπροσαρμόζουν τις θέσεις τους έναντι της Δύσης. Γεωπολιτικά προγεφυρώματα, υβριδικές συγκρούσεις, διπλωματικές αψιμαχίες και κυβερνοεπιθέσεις αποτελούν το φόντο του The Next World War (εκδ. Wildfire) του Πίτερ Απς όπου ο βρετανός δημοσιογράφος επισκέπτεται τους διαδρόμους της εξουσίας σε Ουάσιγκτον, Λονδίνο, Μόσχα, Πεκίνο για να περιγράψει τις προσπάθειες να ελεγχθεί ο ανταγωνισμός και να αποτραπεί η μελλοντική κλιμάκωση.

Η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση, Ανδρέας Μπουρούτης

Την πρώτη, και καθοριστική για τα όσα συμβαίνουν σήμερα, περίοδο της διένεξης από το 1917 ως το 1973 πραγματεύεται ο ιστορικός και πολιτικός επιστήμονας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Ανδρέας Μπουρούτης στο βιβλίο Η αραβοϊσραηλινή σύγκρουση (εκδ. Αλεξάνδρεια, 2025). Εξετάζοντας τις χρονολογίες-ορόσημα των συμφωνιών και των πολέμων, παρακολουθώντας τόσο τη δυναμική μεταξύ των δύο πλευρών όσο και των διεθνών παραγόντων, προσφέρει μια ολοκληρωμένη ερμηνεία για το τωρινό αδιέξοδο.

War, Bob Woodward

Με την παρουσία του Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο να επικεντρώνεται όλο και περισσότερο από το 2022 και μετά στη διαχείριση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και την αναμέτρηση μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς στη Μέση Ανατολή, πυρήνας του πιο πρόσφατου βιβλίου του Μπομπ Γούντγουορντ (War, εκδ. Simon & Schuster) γίνεται η διεξαγωγή του πολέμου, ενώ στο βάθος αναδύεται σιγά-σιγά και πάλι το φάσμα του Ντόναλντ Τραμπ καθώς πλησιάζουν οι προεδρικές εκλογές του Νοεμβρίου του 2024.

Αόρατοι στρατοί, Max Boot

Εξεγερμένοι, επαναστάτες, αντάρτες, τρομοκράτες. Οι ονομασίες όσων από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας επιλέγουν να αμφισβητήσουν την κυρίαρχη κρατική εξουσία διά των όπλων είναι πλήθος, το ίδιο και οι στρατηγικές τους. Ο Μαξ Μπουτ επιχειρεί στους Αόρατους στρατούς (εκδ. Leader Books) να συγκροτήσει μια γενεαλογία του «ασύμμετρου πολέμου» από τις απαρχές του διατυπώνοντας στην πορεία τις βασικές αρχές που διέπουν τόσο την επιτυχή εξέγερση όσο και την επιτυχή καταστολή της.

Chernobyl Roulette. A War Story, Serhii Plokhy

Ο διακεκριμένος ουκρανός ιστορικός του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Σέρχιι Πλόκχι επιστρέφει στις πρώτες μέρες του πολέμου στην Ουκρανία προκειμένου να υπενθυμίσει μια ξεχασμένη πτυχή του – τη ρωσική κατοχή του εργοστασίου του Τσερνόμπιλ επί έναν και πλέον μήνα. Το Chernobyl Roulette (εκδ. Allen Lane) υπογραμμίζει τον κίνδυνο της «πυρηνικής ομηρείας» που η κατάληψη παροπλισμένων ή εν λειτουργία εγκαταστάσεων εγκυμονεί για τον πληθυσμό της Ευρώπης όσο η διεθνής εποπτεία τους απουσιάζει σε συνθήκες σύρραξης.

Διπλωματία, Henry Kissinger

Ιστορία τριών αιώνων διεθνών σχέσεων από τον καρδινάλιο Ρισελιέ ως το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, η Διπλωματία (εκδ. Λιβάνη) του Χένρι Κίσινγκερ αποτελεί πανόραμα των εξελίξεων του νεωτερικού κόσμου αλλά παράλληλα και έκθεση διαφορετικών προσεγγίσεων για το ύφος και τις λειτουργίες της διαπραγμάτευσης. Γραμμένη από έναν κορυφαίο γνώστη της εξωτερικής πολιτικής του 20ού αιώνα, απηχεί τη ρεαλιστική προσέγγιση των πραγμάτων αποδίδοντας την όψη της διεθνούς τάξης από την οπτική των Μεγάλων Δυνάμεων.