Η ανακοίνωση του Υπουργείου Άμυνας της Ρωσίας για την ετήσια παρέλαση που συνοδεύει τους εορτασμούς της Ημέρα της Νίκης περιλάμβανε μία δυσάρεστη έκπληξη, που εν μέσω μιας περιρέουσας πολιτικοοικονομικής ατμόσφαιρας διόλου ευνοϊκής για το Κρεμλίνο, συμβολοποιεί τη γενική φθορά.
Περικοπές
Η έκπληξη αφορά το πρόγραμμα της παρέλασης της 9ης Μαΐου στη Μόσχα, το οποίο μετά από δύο δεκαετίες δεν θα περιλαμβάνει θωρακισμένα οχήματα ή πυραυλικά συστήματα, ενώ δεν προβλέπεται ούτε η συμμετοχή φοιτητών στρατιωτικών σχολών. Παρότι από την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία το 2022, οι παρελάσεις της Ημέρας της Νίκης έχουν περιοριστεί ως προς το εύρος των επιδείξεων και τον αριθμό των προσκεκλημένων η τελευταία εξέλιξη συνιστά πραγματική είδηση, καθώς οι νέοι περιορισμοί αποδίδονται ευθέως στις «ουκρανική τρομοκρατική δραστηριότητα».
Η εύσχημη ρητορική ερμηνεύεται σαν ομολογία αποτυχίας να αντιμετωπιστεί το «αγκάθι» των ουκρανικών drones, τα οποία σύμφωνα με στρατιωτικούς bloggers και αναλυτές θα μπορούσαν να στοχεύσουν στρατιωτικό εξοπλισμό πριν ή κατά τη διάρκεια της παρέλασης. Χαρακτηριστικά είναι όσα ανέφερε ο στρατιωτικός αναλυτής Ρούσλαν Λεβιέφ στον τηλεοπτικό σταθμό TV Rain: «Ο εξοπλισμός είναι ευάλωτος ακόμη και στο στάδιο της προετοιμασίας, καθώς οι φάλαγγες σταθμεύουν και κάνουν πρόβες έξω από τη Μόσχα, σε ανοιχτούς χώρους εκπαίδευσης που είναι εύκολοι στόχοι για drones.
Πρόκειται για σοβαρό πλήγμα σε επίπεδο προπαγάνδας, δεδομένου ότι η παρέλαση που διασχίζει την περιβόητη Κόκκινη Πλατεία, αποτελεί τελετουργικό αποκορύφωμα των εκδηλώσεων που είναι αφιερωμένες στην επικράτηση της Σοβιετικής Ένωσης κατά της ναζιστικής Γερμανίας, στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Δεν πρόκειται για μεμονωμένο περιστατικό, αφού και στην Αγία Πετρούπολη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, οι δημοτικές αρχές ανακοίνωσαν ότι θα επιτραπεί η παρουσία μόλις 310 πολιτών στην αντίστοιχη στρατιωτική παρέλαση, έναντι 5.600 που ήταν ο αρχικός προγραμματισμός.
Μειωμένη δημοφιλία, αυξημένη κόπωση
Οι πονοκέφαλοι για το Κρεμλίνο δεν σταματούν στις καλλισθενικού σφρίγους εκδηλώσεις, με όλες τις συνδηλώσεις προπαγάνδας που εμπεριέχουν. Σε δημοσκόπησή του, το Κέντρο Ρωσικής Κοινής Γνώμης (VCIOM), ο μεγαλύτερος κρατικός φορέας ερευνών κοινής γνώμης, καταγράφει σημαντική πτώση της δημοφιλίας του ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν. Τα ποσοστά αποδοχής του 73χρονου Πούτιν ανέρχονται στο 65,6%, δηλαδή 12,2 ποσοστιαίες μονάδες λιγότερες από την προηγούμενη μέτρηση που έγινε στις αρχές του τρέχοντος έτους και είκοσι από το ιστορικό υψηλό του 89,9% που απολάμβανε τον Οκτώβρη του 2015. Ένας παράγοντας που εξηγεί την πτώση είναι το υλικό και έμψυχο κόστος που έχει ο πόλεμος στην Ουκρανία. To Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS) υπολογίζει ότι από την έναρξη του πολέμου 1,2 εκατομμύρια ρώσοι στρατιώτες έχασαν τη ζωή τους, ενώ το οικονομικό κόστος εκτιμάται ότι αγγίζει τα 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η επιβάρυνση των προϋπολογισμών των περιφερειών εξαιτίας των οικονομικών κινήτρων που δόθηκαν για την πρόσκληση νέων στο στράτευμα είναι ένα άλλο «καυτό» ζήτημα, ενώ τα χτυπήματα των ουκρανικών drones σε διυλιστήρια πετρελαίου και αποθήκες καυσίμων μειώνουν αισθητά τα οφέλη από την αύξηση των τιμών πετρελαίου, εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.
«Το γενικό κλίμα συνοψίζεται στη φράση: Αρκετά πια.» δηλώνει στην Washington Post ρώσος αξιωματούχος υπό καθεστώς ανωνυμίας. Ο ίδιος μάλιστα παρατηρεί την αντίφαση ο ίδιος στρατός που διεκδικεί την ηρωϊκή κληρονομιά του Κόκκινου Στρατού και του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου να μην μπορεί να καταλάβει την περιφέρεια μιας πολύ μικρότερης χώρας. Η αντίφαση ανάμεσα στις επικλήσεις μεγαλείου και τη δυσάρεστη πραγματικότητα δεν επισημαίνεται μόνο από μια πλευρά. Στο πρόσφατο Οικονομικό Φόρουμ της Μόσχας η κριτική μελών της οικονομικής ελίτ ήταν ασυνήθιστα οξεία. «Το ΑΕΠ της χώρας αναπτύσσεται από το 2015 με μέσο όρο 1,5% ετησίως. Οι καταναλωτικές τιμές έχουν αυξηθεί 77% στο μεταξύ για το ίδιο διάστημα» παρατήρησε ο Ρόμπερτ Νιγκματούλιν, βετεράνος οικονομολόγος και μέλος της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών. Σε παρόμοιο ύφος ο επικεφαλής της χαλυβουργίας Sevestal, Αλεξάντερ Σεβέλεφ, προειδοποίησε για την κακή κατάσταση του κλάδου, λέγοντας: «Ίσως χρειαστεί να κλείσουμε ορισμένες μονάδες με υψηλό κόστος παραγωγής».
Σαν να μην έφταναν οι φωνές από τον επιχειρηματικό κόσμο, ήρθε κι η παρέμβαση των influencer. Η διαμένουσα στο Μονακό ρωσίδα Βικτόρια Μπόνια, τηλεπαρουσιάστρια με τουλάχιστον 13 εκατομμύρια ακολούθους στο Instagram απευθύνθηκε ευθέως στον Πούτιν μέσω του δικτύου, καταλογίζοντας στο κυβερνητικό επιτελείο ανεπάρκεια στη διαχείριση και επίλυση κρίσεων, όπως οι φονικές πλημμύρες που έπληξαν την περιφέρεια του Νταγκεστάν στις αρχές Απριλίου κι η θανατηφόρα λοίμωξη που έπληξε βοοειδή στη Σιβηρία τον Μάρτιο, οδηγώντας στη μαζική εξόντωσή τους. «Ο κόσμος φοβάται, οι μπλόγκερ φοβούνται, οι καλλιτέχνες φοβούνται, οι κυβερνήτες φοβούνται. Αλλά είστε ο πρόεδρος της χώρας μας και οι πολίτες δεν πρέπει να φοβούνται. Εγώ δεν φοβάμαι» δήλωσε, προτού αναφερθεί στους κρατικούς περιορισμούς στη χρήση του διαδικτύου. Η ανάρτηση της Μπόνια προκάλεσε την παρέμβαση του ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος Ρωσίας, Γκενάντι Ζουγκάνοφ, ο οποίος κάλεσε το Κρεμλίνο να λάβει σοβαρά τα λεγόμενά της «αν δεν θέλει μια νέα επανάσταση σαν αυτή των Μπολσεβίκων». Πιο ζοφερή εικόνα, που παραπέμπει σε παραίτηση παρά σε οργή, μαρτυρά πάντως το ρεπορτάζ της Post, όπου μεταξύ άλλων ο 19χρονος Ιγκόρ περιγράφει το μέλλον στη Ρωσία ως «δύσκολο, ακριβό και θλιβερό».
