Τη Δευτέρα 23 Μαρτίου ενώπιον του Τριμελούς Εφετείου Λάρισας αρχίζει επιτέλους σε ειδική αίθουσα η ακροαματική διαδικασία για το απίστευτο έγκλημα των Τεμπών , όπου έχασαν τη ζωή τους 57 άτομα (πολλά εκ των οποίων ήταν νέα παιδιά).
Τριάντα (36) κατηγορούμενοι και 250 δικηγόροι θα είναι παρόντες σε αυτή τη μεγάλη ιστορική «στιγμή» για την ανεύρεση της αλήθειας.
Και θα επιθυμούσα πολύ σύντομα να καταγράψω τις πιο έντονες νομικές και πολιτικές παραδοξότητες οι οποίες εμφανίστηκαν (κατά τη γνώμη μου ) σε αυτή την τρίχρονη πορεία της ποινικής διερεύνησης του ανωτέρω εγκλήματος .
Η έντονη «κομματικοποίηση» αυτής της τραγικής ιστορίας μέχρι και την τελευταία στιγμή
Τι εννοώ;
Ενώ το έγκλημα των Τεμπών υπερέβαινε τα κόμματα (τη «Δεξιά» και την «Αριστερά») , αφού πάνω από όλα υπήρχαν τα παιδιά τα οποία τόσο άδικα είχαν χάσει τη ζωή τους , οι κομματικοί οργανισμοί υιοθέτησαν την ακριβώς αντίθετη συμπεριφορά.
Με άλλα λόγια έκαναν τα πάντα για να αποκομίσουν κομματικά οφέλη, μέγεθος το οποίο «δείχνει» την πορεία αυτής της χώρας προς την «ασημαντότητα» (για την οποία μιλούσε ο μεγάλος Έλληνας στοχαστής Κορνήλιος Καστοριάδης).
Απόδειξη αυτού του γεγονότος είναι, ότι ακόμη και τώρα κάποιοι πολιτικοί αρχηγοί καταγγέλλουν τη δίκη η οποία αρχίζει τη Δευτέρα ως «στημένη» (προφανώς κατά την αξιολογική μου κρίση για να εκμεταλλευθούν για το δικό τους κομματικό όφελος τα ψυχικά συναισθήματα των συγγενών των θυμάτων).
Και θα ήθελα να συνεχίσω περαιτέρω με ένα άλλο μέγεθος. Ποιο;
Οι νομικές ακροβασίες όλων των πλευρών
Α Η καταχρηστική χρησιμοποίηση εκ μέρους του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης του άρθρου 86 του Συντάγματος και η μη ανίχνευση της ενδεχόμενης ποινικής ευθύνης του πρώην Υπουργού Μεταφορών κ. Καραμανλή για το κακούργημα του άρθρου 291 παρ.1δδ του ΠΚ (επικίνδυνες παρεμβάσεις στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς).
Τι εννοώ;
Ο πρωθυπουργός και η σημερινή κυβερνητική πλειοψηφία «εκμεταλλευόμενοι» κακώς τη διάταξη του άρθρου 86 του Συντάγματος , αποφάσισαν ότι δεν θα έπρεπε να διεξαχθεί μια παρόμοια ποινική διερεύνηση.
Και αυτό συνιστά το μεγαλύτερο «αποδεικτικό έλλειμμα» αυτής της υπόθεσης μέχρι τώρα.
Δηλαδή, κατηγορήθηκαν για το ανωτέρω κακούργημα του άρθρου 291 του Ποινικού Κώδικα (και παραπέμφθηκαν στο Τριμελές Εφετείο ) 36 στελέχη του ΟΣΕ , της ΕΡΓΟΣΕ και της ΡΑΣ (μη πολιτικά πρόσωπα), αλλά θεωρήθηκε -κατά τη γνώμη μου- ως μια «κομματική ιεροσυλία» να διερευνηθεί η ενδεχόμενη κακουργηματική ευθύνη του πρώην Υπουργού κ. Καραμανλή ( ο οποίος ήταν Υπουργός Μεταφορών όταν συνέβη αυτό το τραγικό δυστύχημα στις 23 Φεβρουαρίου του 2023).
Μάλιστα το ανωτέρω έγκλημα, όπως είναι γνωστό , είναι δυνατό να τελεστεί και με παράλειψη υπό την προϋπόθεση της συνδρομής του άρθρου 15 του Ποινικού Κώδικα.
Συγκεκριμένα απαιτείται η ύπαρξη ιδιαίτερης νομικής υποχρέωσης του υπαιτίου να προβεί σε ενέργεια , ώστε να αποτραπεί η εμφάνιση του κινδύνου.
Και η αποτροπή εμφάνισης του κινδύνου θα γινόταν στην υπόθεση των Τεμπών μέσω της υλοποίησης της σχετικής σύμβασης για την τηλεδιοίκηση , η οποία αν είχε υλοποιηθεί πλήρως από τον πρώην Υπουργό κ. Καραμανλή , θα εμπόδιζε θεωρητικά το θάνατο των 57 ατόμων , αφού ο ελεγκτής του ηλεκτρονικού συστήματος θα «έβλεπε» ότι τα δύο τραίνα πήγαιναν στην ίδια θανατηφόρα πορεία.
Ωστόσο, όλα αυτά τα σημαντικά μεγέθη δεν διερευνήθηκαν προφανώς για λόγους οι οποίοι αφορούσαν -κατά την κρίση μου- την εκλογική ενίσχυση της σημερινής κυβερνητικής παράταξης!
Και όλες οι ανωτέρω σημαντικές αποδεικτικές παραλείψεις μας θυμίζουν, δυστυχώς, αυτό το οποίο έλεγε μια γνωστή Γαλλίδα ανακρίτρια από τη βασανιστική της εμπειρία την οποία είχε αποκομίσει κατά τη διερεύνηση της μεγάλης υπόθεσης διαφθοράς ELF στη Γαλλία.
Της φαινόταν δηλαδή «ότι ο ποινικός νόμος εφαρμόζεται σε όλους πλην εκείνων οι οποίοι κατέχουν πολιτική ή οικονομική εξουσία» (« Ζολύ, Η Δικαιοσύνη είναι υπόθεση όλων μας»).
Β Η ανύπαρκτη εσχάτη προδοσία του πρωθυπουργού
Επιπλέον, εξακολουθώ ακόμη και σήμερα να απορώ πώς είναι δυνατό να έχει διατυπωθεί μια τέτοια ποινική κατηγορία. Και μάλιστα με την επίκληση του επιχειρήματος ότι Εφέτες (δηλαδή πιο έμπειροι δικαστές ανέλαβαν τη διαχείριση της υπόθεσης).
Ότι στη νομική επιστήμη θεωρούνταν πάντοτε ως «αναβάθμιση» ( με άλλα λόγια η διαχείριση των υποθέσεων με έντονο δημόσιο ενδιαφέρον από Εφέτες κατά το άρθρο 28 του ΚΠΔ) , αυτό το μέγεθος η κομματική αντιπαλότητα το «βάφτισε» ως εσχάτη προδοσία.
Και μια απλή ανάγνωση του άρθρου 134 του Ποινικού Κώδικα πείθει προφανώς ότι στην υπόθεση τούτη δεν υπήρχε εσχάτη προδοσία .
Μόνο αν ένας δικτάτορας απέλυε συνολικά όλους τους δικαστές , τότε βεβαίως θα μπορούσε να μιλήσει κανείς για εσχάτη προδοσία (γιατί θα ακυρωνόταν το συνταγματικά οριοθετημένο σύστημα απονομής της Δικαιοσύνης).
Όμως, όπως έλεγε και ο Τζώρτζ Όργουελ, η κομματική γλώσσα μπορεί να μετατρέπει τα πάντα στο αντίθετό τους.
Γ Η καθυστερημένη αποδοχή από τη Δικαιοσύνη του αιτήματος για εκταφή κάποιων νεκρών , ώστε να γίνει η ταυτοποίηση των αποθανόντων
Στο σημείο αυτό θυμίζω, ότι ένας τραγικός πατέρας είχε αρχίσει απεργία πείνας , ώστε να γίνει η ταυτοποίηση του νεκρού παιδιού του (μέσω της ανάλυσης DNA).
Και τούτο, αφού λόγω των υψηλών θερμοκρασιών οι οποίες είχαν αναπτυχθεί κατά τη σύγκρουση των τραίνων , πολλά σώματα είχαν απανθρακωθεί τελείως, ώστε να μη είναι δυνατή η ταυτοποίησή τους (παρά μόνο μέσω της ανάλυσης του DNA).
Και νομίζω, ότι εσφαλμένα ο Εφέτης ανακριτής είχε απορρίψει και στο παρελθόν ανάλογα αιτήματα με βάση τη νομική επιχειρηματολογία ότι το άρθρο 201 του ΚΠΔ προβλέπει την ανάλυση DNA (ως μορφή πραγματογνωμοσύνης ) μόνο για τον κατηγορούμενο και όχι για το θύμα μιας εγκληματικής πράξης.
Η Δικονομία μας προβλέπει όντως την ανάλυση DNA μόνο για τον κατηγορούμενο, άλλα ΄αυτό δεν σημαίνει καθόλου ότι δεν είναι δυνατό να γίνει η επίμαχη ανακριτική πράξη και για το θύμα ενός εγκλήματος , όπως διασαφηνίζεται και από το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο ( Σύσταση No .R 92.1).
Κάποιοι γονείς, μάλιστα, ζητούν και σήμερα την ανωτέρω ανάλυση από εξειδικευμένα εργαστήρια του εξωτερικού, ώστε να ανιχνευθεί εάν ενδεχόμενα στη μοιραία αμαξοστοιχία μεταφερόταν λαθραία και εύφλεκτο καύσιμο (πράγμα όμως το οποίο δεν έχει αποδειχθεί από καμία πραγματογνωμοσύνη, τουλάχιστον, μέχρι σήμερα).
Σε κάθε περίπτωση όλα αυτά τα ζητήματα είναι δυνατό να τεθούν πλέον ενώπιον του αρμόδιου Δικαστηρίου (και είναι εσφαλμένο να υποστηρίζεται ότι η Δικονομία μας απαγορεύει την ανάλυση DNA από τα «πιο εξειδικευμένα» εργαστήρια του εξωτερικού) .
Τέλος, υπάρχει και κάτι άλλο.
Η απόφαση της κ. Καρυστιανού να προχωρήσει στην ίδρυση κόμματος
Προσωπικά (αλλά αυτό είναι μια προσωπική στάση) δεν θα έβρισκα καταφύγιο από τον πόνο μου στην ίδρυση ενός πολιτικού κινήματος.
Αλλά δεν θα κατακρίνω και ποτέ την πρώην Πρόεδρο του συλλόγου των θυμάτων των Τεμπών, γιατί το κάθε ανθρώπινο πλάσμα αντιδρά εντελώς διαφορετικά (όταν χάνεται ένα παιδί μιας οικογένειας).
Το συμπέρασμα;
Το Τριμελές Εφετείο Λάρισας είναι απαραίτητο να αναζητήσει την αλήθεια !
Όπως έλεγε και ο Σαίξπηρ «αν με βοηθήσουν τα γεγονότα θα βρω την άκρη ως την αλήθεια, ακόμη και αν είναι κρυμμένη στα κατάβαθα της γης» (Άμλετ, .ΙΙΙ.2)
Μόνο τότε οι δικαστές θα έχουν εκτελέσει το ηθικό τους χρέος έναντι των παιδιών τα οποία πέθαναν από τη σύγκρουση των τραίνων και δεν πρόλαβαν να χαρούν τη ζωή !
Και το ίδιο μέγεθος (την απώλεια των νέων ανθρώπων) είναι απαραίτητο να σταθμίσουν και οι πολιτικοί εκείνοι οι οποίοι πριν καν αρχίσει η δίκη, την καταγγέλλουν ως «στημένη» (για να αποκομίσουν κομματικό όφελος)!
Ο Γρηγόρης Καλφέλης είναι Καθηγητής της Νομικής Σχολής στο ΑΠΘ
