Κάτω από δρακόντεια μέτρα ασφαλείας πραγματοποιήθηκε σήμερα η έναρξη των εργασιών για την κατασκευή του πάρκου μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας και η Πορεία Μνήμης για την 83η επέτειο από την αναχώρηση του πρώτου συρμού που μετέφερε χιλιάδες Εβραίους από τη Θεσσαλονίκη προς το Άουσβιτς.
Οπως ανέφερε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του πρόεδρος του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου Ελλάδος (ΚΙΣΕ) και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης (ΙΚΘ), Δαυίδ Σαλτιέλ «η απώλεια σχεδόν του 96% των μελών της εβραϊκης κοινότητας άλλαξε τη δυναμική της θεσσαλονίκης αφαιρώντας δυνατότητες και ακρωτηριάζοντας την προσωπικότητά της».
«Εδώ στις 11 ιουλίου του 1942 συγκεντρώθηκαν με διαταγή των ναζί περίπου 9.000 άρρενες Εβραίοι της πόλης ηλικίας 18 έως 45 ετών που για ώρες κάτω από τον καυτό ήλιο υπέστησαν ένα δημόσιο εξευτελισμό ξυλοδαρμούς και βασανιστήρια. Οι ναζί επιδίωξαν να διαμορφώσουν κλίμα αποδοχής του αποκλεισμού. Οι περισσότεροι Θεσσαλονικείς σιωπηλοί θεατές. Κάποιοι σχολίαζαν ακόμη και γελώντας ενώ οι ελάχιστες φωνές αποτροπιασμού ήταν μεμονωμένες και χωρίς να μετατραπούν σε συλλογική πράξη αντίδρασης και αλληλεγγύης. Για δεκαετίες μετά τον πόλεμο το μαύρο Σάββατο παρέμεινε στο περιθώριο της δημόσιας μνήμης της πόλης. Σήμερα στον ίδιο τόπο η Θεσσαλονίκη με ένα έργο μεγάλη σημασίας αποφασίζει όχι να ξανανοίξει πληγές αλλά να δώσει μορφή στη μνήμη μετατρέποντας το τραύμα σε δύναμη, τη θλίψη σε προοπτική» ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Σαλτιέλ.
Από την πλευρά του ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης έκανε λόγο για μια μέρα δικαίωσης.
«Είναι να απορεί κανείς το πώς σε μία τέτοια πλατεία συγκεντρώθηκε τόσο μίσος, τόση ωμότητα, τόση βαρβαρότητα. Από αυτή την πλατεία ξεκίνησε το σχέδιο αφανισμού των 50.000 συμπολιτών με ένα ταξίδι χωρίς επιστροφή. Σήμερα είμαστε περήφανοι όλοι και συγκινημένοι γιατί η πόλη δίνει την ηχηρή απάντηση της σε αυτούς που έκαναν ό,τι μπορούσαν για να μην πραγματοποιηθεί το έργο.
Δηλώνουμε με μία φωνή πώς το Ολοκαύτωμα, τα γεγονότα που οδήγησαν σε αυτό και όλα τα επώδυνα που ακολούθησαν μας αφορούν όλες και όλους. Το πάρκο μνήμης στην πλατεία Ελευθερίας αυτό το νέο τοπόσημο θα είναι εδώ στην καρδιά της πόλης να αφηγείται συνεχώς την ιστορική αλήθεια. Να θυμίζει αλλά και να διδάσκει. Να θυμίζει στο διηνεκές πως αυτό το ζωντανό κομμάτι της ταυτότητας της Θεσσαλονίκης που στιγματίστηκε, διώχθηκε και εξοντώθηκε είναι εδώ» επισήμανε μεταξύ άλλων ο κ. Αγγελούδης.
Τις πρώτες εργασίες ανάπλασης της πλατείας πραγματοποίησαν συμβολικά η Λολα Άντζελ, επιζήσασα του Ολοκαυτώματος καθώς και απόγονοι θυμάτων της θηριωδίας.
«Δεν τα κατάφεραν, το νικήσαμε», υπογράμμισε συγκινημένη η Λόλα Αντζελ στην τελετή έναρξης των εργασιών.
Λίγο μετά τις 11:30 οι συγκεντρωμένοι ξεκίνησαν τη σιωπηλή πορεία μνήμης κρατώντας άσπρα μπαλόνια με το σύνθημα «ποτέ ξανά» προς τον παλαιό σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης όπου πραγματοποιήθηκε σύντομη τελετή σε συνεργασία με τον Δήμο Θεσσαλονίκης, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και το Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος.
«Σήμερα περπατάμε με τις μνήμες αυτών που δε γύρισαν ποτέ. Η μνήμη είναι ευθύνη και σήμερα την κρατάμε ζωντανή» είπε η κ. Άντζελ πριν κρατηθεί ενός λεπτού σιγή κατά τη διάρκεια της τελετής στον παλαιό σιδηροδρομικό σταθμό της Θεσσαλονίκης.
