Το διάγγελμα του Πρωθυπουργού για τη συνταγματική αναθεώρηση βρήκε το ΠαΣοΚ έτοιμο να μπει στον διάλογο, χωρίς όμως να είναι διατεθειμένο να δώσει λευκή επιταγή στην κυβέρνηση. Υπάρχουν άρθρα με τα οποία συμφωνούν στη Χαριλάου Τρικούπη ότι πρέπει να συζητηθούν και να αναθεωρηθούν.

Υπάρχουν, όμως, κι άλλα για τα οποία διαφωνούν κάθετα με την κυβέρνηση και δηλώνουν διατεθειμένοι να συγκρουστούν μαζί της. Όπως, για παράδειγμα, η μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων, την οποία το ΠαΣοΚ προτίθεται να υπερασπιστεί σθεναρά όταν ανοίξει η σχετική συζήτηση.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η Χαριλάου Τρικούπη εκφράζει τις επιφυλάξεις της, δηλώνοντας όμως πως θα συμμετάσχει στη σχετική συζήτηση με έναν και μόνο σκοπό: «να διαμορφωθούν οι σχετικές ρυθμίσεις και να επιτευχθούν οι απαιτούμενες υπερπλειοψηφίες στη δεύτερη, τη λεγόμενη αναθεωρητική Βουλή», όπως έκανε γνωστό και ο συνταγματολόγος και βουλευτής Επικρατείας του κόμματος Παναγιώτης Δουδωνής.

Με αυτή την τακτική που επιλέγει το ΠαΣοΚ, οι σχετικές διατάξεις θα αναθεωρηθούν στην επόμενη Βουλή, με άλλους συσχετισμούς δυνάμεων και με 180 βουλευτές. Ο Νίκος Ανδρουλάκης επιλέγει, δηλαδή, τον δρόμο εκείνον που απαιτεί ευρείες πλειοψηφίες και συναινέσεις και ουσιαστικά απορρίπτει το σενάριο να αναθεωρηθούν διατάξεις του Συντάγματος με 151 βουλευτές — κάτι που θα συνέβαινε αν συμφωνούσε από τώρα με τις προτάσεις της κυβέρνησης.

Η επιτροπή των ακαδημαϊκών

Το θέμα της διαδικασίας της αναθεώρησης του Συντάγματος έχει απασχολήσει αρκετά το ΠαΣοΚ στο πρόσφατο παρελθόν. Άλλωστε, μετά από εντολή του Νίκου Ανδρουλάκη, ο Παναγιώτης Δουδωνής μαζί με την Κωνσταντίνα Γεωργάκη (γραμματέα Θεσμών στο ΠαΣοΚ και διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης) δημιούργησαν πριν από έναν χρόνο επιτροπή, στην οποία μετέχουν περισσότεροι από δέκα ακαδημαϊκοί, που επεξεργάστηκαν τις θέσεις του κόμματος.

Σε εκδήλωση, δε, που πραγματοποιήθηκε τον Δεκέμβριο από το Ινστιτούτο για τη Σοσιαλδημοκρατία (InSocial), με τίτλο «Προκλήσεις και αναγκαιότητες ενόψει της Συνταγματικής Αναθεώρησης», ο Νίκος Ανδρουλάκης υπογράμμισε στην τοποθέτησή του πως η επόμενη αναθεώρηση πρέπει να σηματοδοτήσει «περισσότερη, δικαιότερη και καλύτερα οργανωμένη δημοκρατία», τονίζοντας επίσης πως η χώρα δεν αντέχει άλλη θεσμική στασιμότητα.

Παράλληλα, μίλησε για ακόμη μία φορά για την ανάγκη αναθεώρησης του άρθρου 86, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι αξιοποίησε επανειλημμένα το άρθρο αυτό για να μπλοκάρει δικαστικές έρευνες, με αποτέλεσμα «να τροφοδοτείται η οργή της κοινωνίας και να εδραιώνεται ένα καθεστώς ατιμωρησίας».

Επίσης, τότε έγινε η αρχή και ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ κάλεσε ανοιχτά τις προοδευτικές και δημοκρατικές δυνάμεις να στηρίξουν μια «γενναία και καθαρή» αναθεώρηση. Η πρωτοβουλία αυτή συνεχίστηκε τον επόμενο μήνα και συγκεκριμένα στις 20 Ιανουαρίου, όταν από την Πολιτική Γραμματεία της ΚΟΕΣ γνωστοποιήθηκε ότι θα απευθυνθεί κάλεσμα στους εκπροσώπους άλλων παρατάξεων να συμμετάσχουν στο συνέδριο του ΠαΣοΚ . Σκοπός της πρόσκλησης είναι να ανοίξει ο διάλογος και να διαπιστωθεί αν μπορούν να υπάρξουν συγκλίσεις πάνω σε αυτή την κορυφαία θεσμική διαδικασία.

Ποια άρθρα πρέπει να αναθεωρηθούν

Σύμφωνα με μέλη της επιτροπής των ακαδημαϊκών, το ΠαΣοΚ εμφανίζεται έτοιμο να συζητήσει την αναθεώρηση του άρθρου 16, που αφορά τη λειτουργία των μη κρατικών και μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων. Τάσσεται υπέρ της αναθεώρησης του άρθρου 86, ώστε να μην εκμεταλλεύεται η εκάστοτε πλειοψηφία τη διάταξη περί ευθύνης υπουργών, ενώ είναι και υπέρ της αποσύνδεσης των ανώτατων δικαστών από την εκτελεστική εξουσία. Για όλα τα παραπάνω έχουν πραγματοποιηθεί σχετικές εκδηλώσεις στο παρελθόν και τα συμπεράσματά τους έχουν ενταχθεί στο κυβερνητικό πρόγραμμα του ΠαΣοΚ .

Διαφωνούν στη μονιμότητα

Η άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, ωστόσο, αναμένεται να αποτελέσει πεδίο αντιπαράθεσης, καθώς Ν.Δ. και ΠαΣοΚ διαφωνούν. Στη Χαριλάου Τρικούπη εμφανίζονται ανυποχώρητοι και δηλώνουν πως δεν υπάρχει καμία σκέψη για άρση της μονιμότητας· γι’ αυτό και ετοιμάζονται για σφοδρή σύγκρουση με την κυβέρνηση, η οποία επιθυμεί να τη συνδέσει με την αξιολόγηση.

«Η μονιμότητα προφανώς δεν είναι το πρόβλημα» δήλωσε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠαΣοΚ Κώστας Τσουκάλας λίγα λεπτά μετά το διάγγελμα του πρωθυπουργού και συνέχισε εξαπολύοντας επίθεση στην κυβέρνηση. «Έχει στη Γαλλία αρθεί η μονιμότητα; Έχει στη Γερμανία αρθεί η μονιμότητα; Άρση μονιμότητας σημαίνει αυτή η κυβέρνηση του πελατειασμού, αύριο απολύει όποιον δεν της αρέσει. Ξέρετε τι διώξεις καταγγέλλονται καθημερινά από όσους δεν είναι αρεστοί στην κυβέρνηση; Ξέρετε ότι τα δικαστήρια είναι γεμάτα με αιτήσεις ακύρωσης; Έχετε εικόνα τι μπαράζ ρεβανσισμού υπάρχει εδώ και 7 χρόνια, όπου όποιος δεν είναι με τη Νέα Δημοκρατία, μπαίνει στον πάγο; Για ποιο λόγο η κυβέρνηση δεν εφαρμόζει τους νόμους που έχει ψηφίσει; Για ποιο λόγο στο Υπουργείο Υγείας είναι όλοι με αναθέσεις και δεν είναι με κρίση; Εμείς θέλουμε κανονική αξιολόγηση που να λειτουργεί»

Κινητικότητα και από ΣΥΡΙΖΑ

Στην αντιπολίτευση πάντως σημειώθηκε μία κίνηση που έδειξε πως μπορεί να υπάρξουν συγκλήσεις και να συγκροτηθεί μέτωπο. Ο Σωκράτης Φαμέλλος με ανακοίνωση του επιτέθηκε στον Πρωθυπουργό και δήλωσε πως «είναι χρέος των προοδευτικών κομμάτων να μην επιτρέψουμε να υπάρξουν κερκόπορτες, για να υλοποιήσει το σχέδιό του εις βάρος των συμφερόντων της κοινωνίας. Βαθύ κράτος δεν είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι κύριε Μητσοτάκη, αλλά το καθεστώς που έχετε εσείς επιβάλει».

Ο επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ με αυτή του δήλωση έδειξε πως αφενός τάσσεται κατά της κατάργησης της μονιμότητας, και αφετέρου πως μπορεί να υπάρξει διάλογος με το ΠαΣοΚ, ώστε να συγκροτηθεί, κοινοβουλευτικά τουλάχιστον, κοινό μέτωπο με σκοπό να μην περάσουν οι αλλαγές που επιθυμεί η κυβέρνηση.

Παρέμβαση Βενιζέλου

Το ΠαΣοΚ θεωρεί τη μάχη για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, μία κορυφαία θεσμική διαδικασία, για την οποία έχει εργαστεί όλο το προηγούμενο διάστημα. Παράλληλα, όμως αποτελεί κι ένα πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης κατά την οποία πιστεύει πως θα αναδειχθούν οι ποιοτικές διαφορές του με τη Νέα Δημοκρατία.

Σε αυτή τη μάχη δεν έμεινε αμέτοχος και ο πρώην πρόεδρος του ΠαΣοΚ και συνταγματολόγος Ευάγγελος Βενιζέλος, που με ανακοίνωση του έβαλε τις βάσεις για αυτή τη διαδικασία, ξεκαθαρίζοντας μεταξύ άλλων πως ο σεβασμός του Συντάγματος προηγείται της αναθεώρησής του. Παράλληλα, υπογράμμισε πως «το Σύνταγμα απαιτεί προκειμένου να αναθεωρηθεί να διαμορφώνεται ειλικρινής και ουσιαστική αναθεωρητική συναίνεση και να συγκροτείται αυξημένη αναθεωρητική πλειοψηφία τριών πέμπτων». Ενώ, σημείωσε και μία τρίτη παρατήρηση δηλώνοντας πως «πρέπει να έχουμε πλήρη αίσθηση των ορίων που θέτει η πολλαπλότητα των έννομων τάξεων ( εθνική, διεθνής, ενωσιακή ) και η ύπαρξη μηχανισμών διεθνούς δικαστικού ελέγχου ακόμη και του ίδιου του εθνικού Συντάγματος και των αλλαγών που επιφέρει η αναθεώρησή του» καταλήγοντας πως «μόλις συνεννοηθούμε σε αυτά μπορούμε να προχωρήσουμε με σοβαρότητα σε μια πραγματικά εθνική και συναινετική συζήτηση περί αναθεώρησης».