Για ένα δήμο με νόημα κι ελπίδα

Η κρίση επιτάχυνε στην Αθήνα διεργασίες και φαινόμενα που αφορούν…

Για ένα δήμο με νόημα κι ελπίδα | tovima.gr

Η κρίση επιτάχυνε στην Αθήνα διεργασίες και φαινόμενα που αφορούν και εμφανίζονται σε κάθε σύγχρονη μεγαλούπολη.

Για κάθε μεγάλη πόλη ισχύει ότι «τα προβλήματα αυξάνονται με ρυθμό πιο γρήγορο από την ικανότητα των αρχών να τα αντιμετωπίσουν». Αυτή η κοινή διαπίστωση είναι αποτέλεσμα της μετανάστευσης, της ατομικής χειραφέτησης, της διεθνούς οικονομικής κρίσης και της κοινωνικής επιτάχυνσης που τροφοδοτεί η τεχνολογία και η ευκολία διακίνησης και μεταφοράς.

Για την Αθήνα επιπλέον ισχύει ότι ο δήμος – και η κεντρική διοίκηση μαζί- δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν, πολλές φορές δεν γνωρίζουν καν, τα μικρής κλίμακας προβλήματα που καθημερινά αναφύονται και επιδρούν στην ζωή των γειτονιών.

Η χρεοκοπία του δημοσίου και η οικονομική κρίση ανέδειξαν πόσο πίσω ήμασταν σε σχέση με τις σύγχρονες δυνατότητες που έχουμε για την επικοινωνία και την επαφή ολόκληρων ομάδων πληθυσμού με το κράτος και την πόλη.

Με δική τους πρωτοβουλία, ήδη από το 2009 και πολύ περισσότερο μετά, πολίτες ή ομάδες πολιτών, αυτόβουλα και πρωτόβουλα ασχολήθηκαν με τα προβλήματα αυτά, οργάνωσαν δράσεις και πολλές φορές οδήγησαν σε λύσεις και ορατά αποτελέσματα.

Οι πρωτοβουλίες ξεπήδησαν από την ανάγκη . Οδήγησαν σε ένα πολύ συγκεκριμένο τρόπο του σχετίζεσθαι με την πόλη, με το τι είναι χώρος και τόπος του καθενός. Τα κίνητρα των πολιτών δεν ήταν γενικά , ιδεολογικά ή τέλος πάντων εντασσόμενα σε κάποια από τις γνωστές κομματικές ή κοινωνιολογικές κατατάξεις. Το να ομορφύνουν τη ζωή τους, όχι αυτή που δείχνουν τα δελτία των 8, αλλά αυτή που ζουν καθημερινά οι ίδιοι, η αλλαγή σε ένα πάρκο εγκαταλελειμμένο, ένα άδειο οικόπεδο με μπάζα και βρωμιές, ένα μισογκρεμισμένο ή βρώμικο τοίχο που βλέπουν κάθε μέρα, μια παλιά συνήθεια που γίνεται γιορτή, αυτά εντοπίσθηκαν, οι λύσεις επινοήθηκαν, οι δράσεις έγιναν.

Τελικά σιγά σιγά οι δημότες επανακατέλαβαν κοινούς χώρους, όρισαν την εντοπιότητα και αναβίωσαν τη γειτονιά με λειτουργικούς τρόπους. Με μια καινούρια γλώσσα συσχέτισης με την πόλη και την πολιτεία. Γιατί πίσω από κάθε δράση, δεν ήταν μόνο μια υπόκωφη κριτική για την μη αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών. Αναδείχθηκε και μια διάθεση διαφοροποίησης από το παραδοσιακό μοντέλο των κινημάτων και συλλογικοτήτων. Η κριτική δεν γραφόταν στα πλακάτ έξω από τη Βουλή με την υπογραφή κάποιου κόμματος. Ήρθε από κάτω με πράξεις άμεσης φροντίδας για την πόλη, και μέσα από τα δίκτυα που τα επικοινώνησαν.

Σε αυτή την κοινωνία πολιτών που αναδύθηκε, αντίστοιχο φαινόμενο από την άλλη πλευρά του λόφου, ήταν η «κοινωνία μη πολιτών» που ζωντάνεψε από τα φασιστικά και μαφιόζικα δίκτυα που εκμεταλλεύτηκαν τα κενά θεσμικής αρωγής.

Ο δήμος Αθηναίων είχε την πολιτική οξυδέρκεια όχι απλά να αντιληφθεί το χάσμα συνοχής αλλά να σκεφθεί ελεύθερα, αντισυμβατικά για την αποκατάσταση των δρόμων επικοινωνίας και την έναρξη διαδικασιών για την δημιουργία σχέσεων με την πόλη που εκινείτο παράλληλα και ερήμην του.

Από τη μια αποθεσμοποίησε, πολιτικά, συνετά κι αποτελεσματικά τα φασιστικά μορφώματα στην πόλη.

Από την άλλη δημιούργησε το 2013 σαν πρώτο βήμα ,την διαδικτυακή πλατφόρμα συνΑθηνά, ένα δικτυακό τόπο όπου συλλέγονται δράσεις των ομάδων πολιτών, ένα ημερολόγιο ενημέρωσης και επικοινωνίας των ομάδων. Ο δήμος έδωσε δημόσιο βήμα, βοήθησε στην ανάδειξη της κοινωνίας πολιτών.

Περισσότερες από 300 δράσεις ομάδων, στην εννεάμηνη λειτουργία του συνΑθηνά έχουν αναρτηθεί. Κάτι παραπάνω από μια κάθε μέρα.

Ταυτόχρονα αυτή η πρωτοβουλία εκτιμήθηκε ως κοινωνική καινοτομία και προκρίθηκε στον τελικό σε διαγωνισμό καινοτομίας μεταξύ 155 Ευρωπαικών πόλεων.

Η καινοτομία συνίσταται στην εξέλιξη του παραδοσιακού νοήματος του εθελοντισμού, της προκαθορισμένης άμισθης κοινωνικού οφέλους εργασίας.

Οι ομάδες πολιτών, επινοούν τη δράση τους, δουλεύουν για λογαριασμό τους, για την βελτίωση της ζωής τους, όπως την αντιλαμβάνονται οι ίδιοι.

Η γνώση των αναγκών τους είναι αδιαμεσολάβητα πηγαία και οργανώνεται μέσα από τη διαδικασία αναζήτησης λύσεων και προγραμματισμού δράσεων.

Παράγεται έτσι μια συλλογική γνώση, ακριβής, καθαρή και κυρίως βιώσιμη μιας και ενεργοποιείται από γνήσιες προτεραιότητες ζωής.

Στην άτυπη συλλογική , μερική της καταγραφή στο συνΑθηνά, η κοινωνία πολιτών εμφανίζεται ως εταίρος δημοτικής διακυβέρνησης, με την έννοια του εντοπισμού προβλημάτων, ορισμού προτεραιοτήτων και προτάσεων δράσεων και λύσεων.

Ένα απτό παράδειγμα είναι η σημασία των διαδρομών/ξεναγήσεων στην πόλη. Ένας νέος τρόπος να γνωρίσουμε οι ίδιοι αλλά και να συστήσουμε την πόλη μας (τουρισμός) σε άλλους. Η ιδέα προκύπτει από το μεγάλο αριθμό δράσεων και ιδεών περιηγήσεων που γίνονται από ομάδες στην πόλη.

Για τα παλιά επαγγέλματα, για την ιστορία των γεύσεων, την εξέλιξη του αστικού χώρου, των κτιρίων, των γκράφιτι κλπ. Δηλαδή δίπλα στο γνωστό, απαράμιλλο ιστορικό παρελθόν ανακαλύπτεται και οργανώνεται μια νέα ταυτότητα της πόλης, που γνωρίζουμε , αναγνωρίζουμε και προβάλλουμε.

Είναι στο χέρι του δήμου από εδώ και πέρα να αναγνωρίσει τον «εταίρο του», δηλαδή να βρει τρόπους ώστε τελικά να παράγει αξιολόγηση και λειτουργική ενσωμάτωση στη δημοτική διακυβέρνηση των πληροφοριών, μεθόδων και ιδεών που έρχονται από «τα κάτω» .

Οι τρόποι πρέπει να εξασφαλίζουν βιωσιμότητα της σχέσης και ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών. Σαν απέραντο εργαστήρι μικρής κλίμακας, όπου στον ανταγωνισμό των δράσεων των πολιτών , όσες μπορούν να γενικευθούν ή να επαναληφθούν μεταφέρονται στη μεγάλη κλίμακα των δημοτικών υπηρεσιών.

Ακούγεται σαν μια χρήσιμη επανάσταση στο δήμο. Απλώς ανατινάζουμε από πάνω μας παλιές νοοτροπίες, απολιθωμένα δίκτυα ή ατελέσφορους τρόπους παροχής δημοτικών υπηρεσιών.

Είναι ένα παράδειγμα ανάδειξης του δήμου σε ζωντανό θεσμικό εκπρόσωπο των πολιτών του, ώστε να νομιμοποιείται μετά να ζητά τη μεταφορά πόρων και αρμοδιοτήτων από την κεντρική διοίκηση.

Είναι τελικά ένα πείραμα δημοκρατίας σε μια περίοδο αναζητήσεων. Να γίνει ένας δήμος με νόημα κι ελπίδα γιατί άνοιξε τις πόρτες στους πολίτες του.


* Η κυρία Αμαλία Ζέπου είναι υποψήφια δημοτική σύμβουλος στον συνδυασμό Γ. Καμίνη. Είναι, ακόμη, υπεύθυνη δικτύωσης δήμου με τις ομάδες πολιτών.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk