Ψυχρός πόλεμος ή ψυχρός υπολογισμός;

Με την βία να κλιμακώνεται στη νότια και ανατολική Ουκρανία…

Ψυχρός πόλεμος ή ψυχρός υπολογισμός; | tovima.gr
ΤΟ ΒΗΜΑ – The Project Syndicate
Με την βία να κλιμακώνεται στη νότια και ανατολική Ουκρανία και καμμία λύση στον ορίζοντα, η κρίση στην Ουκρανία έχει γίνει η πιο ταραχώδης γεωπολιτική σύγκρουση στον κόσμο, μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών το 2001.
Η στρατηγική των κυρώσεων υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ούτε θα μειώσει τις εντάσεις μεταξύ της Δύσης και της Ρωσίας, ούτε θα ενισχύσει την απειλούμενη φιλοδυτική κυβέρνηση της Ουκρανίας. Αλλά, ακόμη και αν σκληρύνουν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, ακόμη και αν αυξηθεί η βία στην Ουκρανία, υπάρχει μικρή πιθανότητα να αρχίσει ένας δεύτερος Ψυχρός Πόλεμος.
Η προσέγγιση των ΗΠΑ ήταν να επιβάλουν κάποιες κυρώσεις ως απάντηση στη ρωσική επιθετικότητα, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι σύμμαχοι της Αμερικής θα παραμείνουν ενωμένοι. Σε πρόσφατη κοινή συνέντευξη Τύπου, ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα και η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ ανακοίνωσαν ένα νέο, χαμηλότερο όριο για τις πρόσθετες κυρώσεις.
Προηγουμένως, το όριο αυτό ήταν μια άμεση ρωσική στρατιωτική εισβολή. Τώρα, όπως εξήγησε η Μέρκελ, «περαιτέρω κυρώσεις θα είναι αναπόφευκτες» αν η Ρωσία διαταράξει τις εκλογές της 25ης Μαϊου στην Ουκρανία.
Αλλά, η Μέρκελ και ο Ομπάμα μείωσαν επίσης τον πήχη για αυτές τις «περαιτέρω κυρώσεις». Αντί για σαρωτικά μέτρα που θα στοχεύουν σε τεράστιους τομείς της ρωσικής οικονομίας – όπως συνέβη με το Ιράν – φαίνεται τώρα ότι ο επόμενος γύρος των κυρώσεων κατά της Ρωσίας θα είναι μετριοπαθής και σταδιακός.

Οι Αμερικανοί καταλαβαίνουν ότι αν πάνε πάρα πολύ μακριά παρά πολύ γρήγορα, η Ευρώπη θα διαχωρίσει δημοσίως την θέση της από την προσέγγιση των ΗΠΑ, επειδή οι Ευρωπαίοι έχουν πολύ περισσότερα που διακυβεύονται οικονομικά.
Ενώ οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχουν πολύ περιορισμένες εμπορικές σχέσεις – αξίας περίπου 40 δισ. δολαρίων το περασμένο έτος, ή περίπου το 1% του συνολικού εμπορίου της Αμερικής – η οικονομική έκθεση της Ευρώπης προς τη Ρωσία, καθώς και η εξάρτησή της από το ρωσικό φυσικό αέριο, την κάνει πολύ πιο διστακτική στο να τορπιλίσει την οικονομική σχέση.
Πιο σημαντικό, η εξάρτηση από την Ρωσία ποικίλλει πάρα πολύ εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης, κάτι που εμποδίζει τον ουσιαστικό συντονισμό, και περιορίζει την εναρμόνιση της ΕΕ με τις ΗΠΑ.
Αλλά, η Ρωσία βρίσκεται σε μακροχρόνια παρακμή. Η οικονομία και ο κρατικός προϋπολογισμός εξαρτώνται όλο και περισσότερο από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Οι 110 πλουσιότεροι Ρώσοι ελέγχουν περισσότερο από το ένα τρίτο του πλούτου της χώρας, και η Ρωσία είναι πολύ λιγότερο ισχυρή στρατιωτικά από ό,τι ήταν στην εποχή της Σοβιετικής Ενωσης, με ένα αμυντικό προϋπολογισμό περίπου το ένα όγδοο εκείνου των ΗΠΑ. Η δημογραφική εικόνα είναι ζοφερή, με έναν πληθυσμό που γερνάει και χαμηλά ποσοστά γεννήσεων.
Η μία χώρα που θα μπορούσε να γείρει την πλάστιγγα και να δημιουργήσει μια δυναμική Ψυχρού Πολέμου είναι η Κίνα. Αλλά οι Κινέζοι έχουν αποδειχθεί εντελώς απρόθυμοι να πάρουν το μέρος της μίας ή της άλλης πλευράς, καθώς μπορούν να ωφεληθούν αγοράζοντας περισσότερα ενεργειακά προϊόντα από την Ρωσία, και βλέπουν νέες ευκαιρίες, καθώς οι δυτικές επιχειρήσεις παίρνουν αποστάσεις από την επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ρωσία.
Ετσι, τα καλά νέα είναι ότι δεν οδεύουμε προς κανένα είδος παγκόσμιου πολέμου, ψυχρού ή θερμού. Αλλά οι συνέπειες της λανθασμένης πολιτικής της Δύσης γίνονται όλο και πιο εμφανείς.
Οι ΗΠΑ δεν μπορούν να απομονώσουν με επιτυχία την Ρωσία. Μπορεί άλλες μεγάλες αναδυόμενες χώρες να μην έχουν πάρει το μέρος της Ρωσίας, αλλά δεν συμφωνούν ούτε με την προσέγγιση των ΗΠΑ. Αν οι Αμερικανοί πιέσουν για αυστηρότερες κυρώσεις θα οδηγηθούν σε ρήξη με την Ευρώπη, και θα σπρώξουν την Ρωσία προς την Κίνα οικονομικά.
Ο Ιαν Μπρέμερ είναι πρόεδρος του κέντρου αναλύσεων Eurasia Group, στη Νέα Υόρκη.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk