Το σύμπτωμα

Διακατέχομαι κι εγώ από την ιδέα μιας «επερχόμενης Δημοκρατίας» που οι έννοιες της πολιτικής δεν επαρκούν για να την προσδιορίσουν.

Το σύμπτωμα | tovima.gr
Διακατέχομαι κι εγώ από την ιδέα μιας «επερχόμενης Δημοκρατίας» που οι έννοιες της πολιτικής δεν επαρκούν για να την προσδιορίσουν. Γνωρίζω επίσης πως η εσόμενη αυτή Δημοκρατία ως υπόσχεση περισσότερο παρά ως βεβαιότητα προϋποθέτει μια διαπραγμάτευση ανάμεσα σε ό,τι παρουσιάζεται και σε ό,τι δεν μπορεί να παρουσιαστεί. Είναι λοιπόν προφανές ότι το σημαντικό δεν είναι η λέξη «Δημοκρατία» αλλά ο προσδιορισμός «επερχόμενη». Πώς όμως θα προέλθει; Με νομιμοποίηση ή εκδημοκρατισμό; Μέσω του συνταγματικού φορμαλισμού ή της ριζοσπαστικής διαδικασίας; Το ερώτημα, επίκαιρο όσο ποτέ, δεν συναρτάται εν τούτοις ούτε με τον εκδημοκρατισμό α λα Λαφαζάνη, ούτε και με τη νομιμοποίηση α λα Σαμαρά. Διότι, και στη μία και στην άλλη περίπτωση, ο εκατέρωθεν οίστρος είναι προσχηματικός. Οπότε, ούτε η ΝΔ κόπτεται για τη νομιμότητα (Μπαλτάκος), ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ υποστηρίζει κατά βάθος τον εκδημοκρατισμό (Σαμπιχά). Περίτρανο παράδειγμα; Το πρόσφατο δίλημμα που έθεσε ο Βενιζέλος. Ενώ φαίνεται πως ο πρόεδρος του ΠαΣοΚ κόπτεται για νομιμοποίηση και εκδημοκρατισμό, εκβιάζει. Το δίλημμά του είναι ψευδές: «Εφόσον δεν είσαστε μαζί μου, είσαστε εναντίον μου». (Το δίλημμα προφανώς απευθύνεται στο Ποτάμι.)
Νομιμοποίηση λοιπόν ή εκδημοκρατισμός; Ο Ετιέν Μπαλιμπάρ («Ποια λύση στο αδιέξοδο του ευρωπαϊκού λαού», Το ελληνικό σύμπτωμα, εκδ. Νήσος, Αθήνα, 2014), τουλάχιστον, προτιμά «το μέλημα του εκδημοκρατισμού» σε σχέση με «το μέλημα για νομιμοποίηση». Και είναι φυσικό να αναγνωρίζει τη «διπλή δέσμευση» που προκύπτει: ο εκδημοκρατισμός να χρειάζεται νομιμοποίηση καίτοι η νομιμοποιητική διαδικασία δεν τίθεται παρά μόνο με όρους εκδημοκρατισμού. Για να αποφύγει κανείς αυτό το αδιέξοδο, δεν θα είχε παρά να προσδώσει στην έννοια της νομιμοποίησης πολιτικό και όχι νομικό πρόσημο, όπως το συνηθίζουν οι συνταγματολόγοι, μηδέ και του κυρίου Κατρούγκαλου εξαιρουμένου. Σημειώνει ο Μπαλιμπάρ: «Υπάρχουν και άλλες δυνατές νομιμοποιήσεις. Ειδικά σε μια συγκυρία κρίσης – το έχουμε δει συχνά στην Ιστορία – αυτό που μπορεί να επιβληθεί είναι το κύρος, η αποτελεσματικότητα (πραγματική ή υποθετική) μιας δομής της εξουσίας που εμφανίζεται να διαθέτει τα μέσα της δημόσιας σωτηρίας».
Εχω τη γνώμη πως θα ήταν ασυγχώρητη αφέλεια να υποστηρίξει κανείς ότι ο τρόπος με τον οποίο κυβερνιέται εδώ και τέσσερα χρόνια η Ελλάδα – σε καθεστώς εκτάκτου ανάγκης – έχει καμιά σχέση με το ζήτημα της νομιμοποίησης υπό δημοκρατικούς όρους. Και ελπίζω πως μια κυβέρνηση της Αριστεράς, η δημοκρατική προτίμηση της οποίας θα εστιάζεται στην πολιτική μιας «απελευθερωτικής διάστασης» (ο Μπαλιμπάρ μάλιστα δεν διστάζει να την αποκαλέσει «εξεγερτική»), θα επέλυε τη «διπλή δέσμευση» υπέρ της Δημοκρατίας. Και ασφαλώς ο «δήμος» δεν θα προϋπήρχε των δημοκρατικών θεσμών. Διότι οι θεσμοί θα λειτουργούσαν υπέρ του «δήμου».
Εξεγερτική διαδικασία; Ο Γκράμσι, αναγνώστης του Μακιαβέλι, καταφεύγοντας στο οξύμωρο σχήμα της «απονομιμοποιημένης νομιμότητας» μίλησε για μια Δημοκρατία όπου η σύγκρουση μεταξύ κοινωνικών κινημάτων και διοίκησης κυοφορεί μια τάση διεύρυνσης της εξουσίας του «δήμου». Την αποκάλεσε «επεκτατική Δημοκρατία». Αλλά κάτι τέτοιο τον Γλέζο μάλλον χρειάζεται παρά τον Δένδια. Και φυσικά, δεν χρειάζεται τον Βορίδη.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk