Ο μικρός Νικόλας υπήρξε από το 1963 η εμβληματική φιγούρα της αταξίας για τους γάλλους μαθητές. Δεν θα μπορούσε να τον ορίσει κανείς ως λογοτεχνικό ήρωα (αντίστοιχο του Μεγάλου Μολν του Αλέν Φουρνιέ) ούτε όμως ως χαρακτήρα κόμικ (αντίστοιχο μιας Μαφάλντας του Κίνο). Ο μικρός Νικόλας βρίσκεται κάπου στη μέση, όντας δημιούργημα του εικονογράφου Ζαν-Ζακ Σανπέ και του storyteller Ρενέ Γκοσινί, πατέρα του Αστερίκιου και του Οβελίκιου. Οι σχολικές περιπέτειες του μικρού Νικόλα θα κυκλοφορήσουν εκ νέου στα ελληνικά, σε μετάφραση του Ανδρέα Καρακίτσιου, καθηγητή Παιδικής Λογοτεχνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η νέα μετάφραση θα φιλοξενηθεί από τις εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες (η προηγούμενη, με έτος έκδοσης το 1997, είχε τυπωθεί από το Τεκμήριο). Ετσι πολύ σύντομα στα βιβλιοπωλεία θα υπάρχουν και οι πέντε τόμοι: Ο μικρός Νικόλας, Ο μικρός Νικόλας και η παρέα του, Οι διακοπές του μικρού Νικόλα, Ο μικρός Νικόλας διασκεδάζει και Ο μικρός Νικόλας έχει προβλήματα.


Το ντούο Σανπέ – Γκοσινί αποθεώνει την απλή λογική μέσα από τις περιπέτειες του μικρού Νικόλα. Οι «περιπέτειες» δεν είναι τίποτε άλλο από στιγμιότυπα που έχουν να κάνουν με τη σχολική και την οικογενειακή καθημερινότητα. Με ένα κλείσιμο του ματιού όμως το δημιουργικό ντούο παραπέμπει σε θέματα πολύ πιο γενικά όταν αναφέρεται στον μαθητικό μικρόκοσμο. Η δασκάλα και ο επιθεωρητής είναι το σύμβολο της εξουσίας. Είναι μεν απρόσιτοι και μιλούν από καθέδρας αλλά με λίγη πονηριά μπορεί να τους κουλαντρίσει και ένας ανήλικος. Και όταν δεν τα καταφέρνει μόνος του ζητεί τη βοήθεια των συμμαθητών του παραδίδοντας ένα μοντέλο δημοκρατικής αντιμετώπισης των ανωτέρων. Ετσι η σχολική τάξη λειτουργεί ως κοινωνία σε μικρή κλίμακα. Οι ιστορίες είναι αστείες αλλά όχι ξεκαρδιστικές, με το γέλιο να προκύπτει σε ευρωπαϊκό τόνο.


Ο Γκοσινί φρόντισε να φτιάξει τύπους συμμαθητών που επανέρχονται σε κάθε ιστορία. Ετσι υπάρχει ο σπασίκλας Ανιάν, ο χειροδύναμος Εντ, ο λαίμαργος Αλσέστ, ο ψηλός Μεξάν. Τα σκίτσα του Σανπέ είναι λίγα αριθμητικά αλλά εντελώς χαρακτηριστικά. Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι υπήρξε καλή χημεία ανάμεσα στους δημιουργούς, αν και είμαστε περίεργοι για τη μεταξύ τους συνεννόηση: Πώς θα ακουγόταν ο διάλογος δύο τραυλών; Γιατί είναι γνωστό ότι τόσο ο Ρενέ Γκοσινί όσο και ο Ζαν-Ζακ Σανπέ μπέρδευαν διαρκώς τη γλώσσα τους…