«Θα προτιμούσες τον Τζέικομπ Ελόρντι ή ολόκληρη την γκαρνταρόμπα της ταινίας;» άκουσα πρόσφατα μία καταξιωμένη δημοσιογράφο μόδας να ρωτά μία άλλη, σε κλειστή προβολή της ταινίας «Ανεμοδαρμένα Yψη» (Wuthering Heights). «Σκληρή ερώτηση» απάντησε η δεύτερη.

Μέχρι το τέλος της προβολής, η ατμόσφαιρα μέσα στην αίθουσα ήταν ηλεκτρισμένη. Στο ημίφως, ανάμεσα σε σειρές από μπορντό βελούδινα καθίσματα, editors και influencers, άνθρωποι που έχουν εκπαιδευτεί να μένουν οπτικά ασυγκίνητοι, έδειχναν εμφανώς επηρεασμένοι. Οι μεταξωτές pussybow μπλούζες τους, εμπνευσμένες από την αισθητική του JW Anderson για τον οίκο Dior, είχαν χαλαρώσει στον λαιμό τους. Κάποιοι ανέπνεαν λίγο πιο αργά. Ακόμη και οι πιο κυνικοί ανάμεσά μας έμοιαζαν, έστω και στιγμιαία, αποδιοργανωμένοι.

Είναι δύσκολο να μην προσέξει κανείς ότι η επιθυμία και ο ρομαντισμός έχουν επιστρέψει. Οχι με έναν νοσταλγικό τρόπο που θυμίζει δράμα εποχής, αλλά σε μια ωμή, συναισθηματικά απελευθερωτική μορφή. Οταν η σκηνοθέτρια του φιλμ «Ανεμοδαρμένα Υψη» έστειλε το πλήρες σενάριο στο αντισυμβατικό «Brat» κορίτσι, την Charli XCX, ζητώντας της να γράψει ένα τραγούδι, εκείνη ανέφερε πως τη συγκίνησε τόσο βαθιά, που αποφάσισε να δημιουργήσει ένα ολόκληρο soundtrack άλμπουμ για την ταινία, γεμάτο με σκοτεινές, γοτθικές και συναισθηματικά εκτεθειμένες συνθέσεις, μια σαφή απομάκρυνση από όσα μας είχε συνηθίσει. Μας είχε λείψει τελικά τόσο πολύ η αγάπη; Ή μήπως ένας ολοένα και πιο ασταθής και ανέκφραστος κόσμος μάς ωθεί να αναζητήσουμε στην επιθυμία το τελευταίο ασφαλές καταφύγιο;

Πηγή: REUTERS/Gonzalo Fuentes

Στην ποπ κουλτούρα, η επιθυμία κυριαρχεί. Από την υστερία γύρω από το queer ειδύλλιο της τηλεοπτικής παραγωγής «Heated Rivalry», μέχρι την επερχόμενη σειρά «Love Story: John F. Kennedy Jr. & Carolyn Bessette». Οι φιόγκοι κατακλύζουν το street style. Τα ρομαντικά μυθιστορήματα σκαρφαλώνουν στις λίστες των best sellers. Στη μουσική, οι καλλιτέχνες επιστρέφουν στην εξομολόγηση και τον πόθο. Η Τέιλορ Σουίφτ, στην εποχή του άλμπουμ της «The Life of a Showgirl», τραγουδά: «Με ξέθαψες από τον τάφο μου και έσωσες την καρδιά μου από τη μοίρα της Οφηλίας». Ανεξάρτητα από το μέσο, η διάθεση είναι παρόμοια: απαλά βλέμματα, διεσταλμένες κόρες, μια προθυμία να φανείς ευάλωτος. Να διεκδικήσεις αυτό που σου λείπει. Σε μια εποχή που ορίζεται από ταχύτητα, τριβή και αστάθεια, η επιθυμία μοιάζει σχεδόν ριζοσπαστική, γιατί προϋποθέτει ευαλωτότητα. Και τώρα, αυτό το συναίσθημα γλιστρά αθόρυβα μέσα στις ντουλάπες μας.

Η πασαρέλα χαλαρώνει

Κάνοντας αυτό που ξέρει καλύτερα, η μόδα μεταφράζει τα ερεθίσματα σε ύφασμα. Η μετατόπιση είναι εμφανής. Διαφορετικοί οίκοι, διαφορετικοί κώδικες, αλλά μία κοινή γραμμή.

Υπό τον Jonathan Anderson, ο οίκος Dior έχει στραφεί σε μεταξωτούς φιόγκους, θηλυκή ραπτική και έναν παιχνιδιάρικο, διανοούμενο ρομαντισμό. Στον οίκο Chanel, η couture του Matthieu Blazy πρότεινε αιθέριες σιλουέτες από οργάντζα και ανάλαφρους όγκους που αιωρούνταν στον χώρο, ντύνοντας τις εύπορες πελάτισσες της υψηλής ραπτικής σαν σύγχρονες νεράιδες, αντί για διεκδικήτριες παγκόσμιας κυριαρχίας.

Στον κόσμο των αξεσουάρ, η συλλογή «Peekaboo Inner Beauty» του Fendi επανερμηνεύει την εμβληματική τσάντα του ιταλικού οίκου με λιτά υλικά στην εξωτερική πλευρά και περίτεχνες επιλογές στα ενδότερα, μια εσωτερική ομορφιά που κρύβεται πίσω από τη συγκράτηση. Ακόμη και ο Versace, οίκος συνδεδεμένος με τη vamp αυτοπεποίθηση, εισέρχεται σε ένα νέο κεφάλαιο υπό τον Pieter Mulier, του οποίου η δουλειά ισορροπεί τη δομή με την ευαισθησία και μια καθαρά καλλιτεχνική ματιά.

Η τέχνη της επιθυμίας: Στυλιζάροντας το συναίσθημα

Δεδομένης της κυκλικής φύσης της μόδας, θα μπορούσε όλο αυτό να είναι απλώς μία ακόμη κίνηση του εκκρεμούς; Ο στυλίστας και creative director Borna Prikaski πιστεύει ότι η τρέχουσα στροφή είναι πολύ πιο περίπλοκη: «Μετά από χρόνια «clean girl» αισθητικής, μινιμαλισμού και εικόνων που καθοδηγούνται από τον αλγόριθμο, ο κόσμος φαίνεται να διψά ξανά για συναίσθημα. Το βλέπω στην αναγέννηση των σιλουετών, στα ιδιαίτερα υφάσματα και σε κομμάτια που μοιάζουν ελαφρώς ημιτελή, μα οικεία».

Πηγή: REUTERS/Gonzalo Fuentes

Αν αυτό ισχύει, πώς μεταφράζονται αυτά τα εύθραυστα συναισθήματα σε ρούχα; Ο ίδιος εξηγεί: «Για εμένα, η δημιουργία ενός look ξεκινά πάντα από το συναίσθημα και όχι από τις τάσεις. Το συναίσθημα είναι η ιστορία που θέλουμε να αφηγηθούμε. Χωρίς ιστορία τα ρούχα είναι απλώς προϊόντα. Ελκύομαι από κομμάτια με βάση το feeling που θέλουμε να μεταδώσουμε, είτε πρόκειται για ευθραυστότητα είτε για δυναμισμό. Τα διαφανή υφάσματα και οι μαλακοί ώμοι μπορούν να επικοινωνήσουν επιθυμία ή ευαλωτότητα, ενώ ένα αυστηρό κοστούμι μπορεί να αποδώσει τη δύναμη».

Αν το να αφουγκράζεται κανείς το zeitgeist τη σωστή στιγμή είναι δεξιότητα, τότε η σχεδιάστρια Cece Fein-Hughes του οίκου Cece Jewellery χτύπησε φλέβα χρυσού, κυριολεκτικά. Σε συνεργασία με τους Μάργκο Ρόμπι και Τζέικομπ Ελόρντι δημιούργησε ασορτί signet δαχτυλίδια για τους πρωταγωνιστές του φιλμ «Ανεμοδαρμένα Υψη».

Ωστόσο, η ίδια αντιστέκεται στην ιδέα της τάσης: «Οι στιγμές με έντονη αφήγηση μπορούν να δώσουν αναγνωρισιμότητα, αλλά τα κομμάτια μας δεν καθοδηγούνται ποτέ από τις τάσεις. Εχουν ρίζες σε προσωπικές ιστορίες, ακόμη και όταν πρόκειται για σταρ». Και συνεχίζει: «Βλέπουμε τους ανθρώπους να γίνονται πιο τολμηροί στο να εκφράσουν τον ρομαντισμό. Υπάρχει μια άνοδος στις λογοτεχνικές αναφορές, στο να μοιράζεσαι κοινά signet δαχτυλίδια και στα κειμήλια. Αυτό που είναι διαφορετικό τώρα είναι το βάθος: οι πελάτες θέλουν συμβολισμό, διάρκεια και δεξιοτεχνία, αντί για κάτι εφήμερο. Δεν είναι επιφανειακή συναισθηματικότητα, είναι θέμα ταυτότητας. Ο ρόλος μου είναι να μεταφράσω αυτή την επιθυμία σε χρυσό 18 καρατίων».

Romance 2.0

Σημαίνει αυτό ότι θα ντυθούμε όλοι σύντομα σαν κομπάρσοι σε βικτωριανό ρομάντζο; Μάλλον όχι. Ο σύγχρονος, διαρκώς συνδεδεμένος κόσμος μας έχει θολώσει τα όρια των αυστηρών αισθητικών κατηγοριών του παρελθόντος. Περιγράφοντας τη διχοτομία στο γούστο της δεκαετίας του ’80, η Αννα Γουίντουρ είχε δηλώσει: «Ο Armani ντύνει τη σύζυγο, ο Versace την ερωμένη». Αυτή η πόλωση δεν ορίζει πλέον το 2026, όπου ο ρομαντισμός συνδυάζεται με την αυτοπεποίθηση και η ευαλωτότητα με τη δύναμη.

Κανένας οίκος δεν το αποδεικνύει καλύτερα από τον Saint Laurent, όπου οι έντονοι ώμοι συνδυάζονται με εξαιρετικά θηλυκά, απαλά σατέν υφάσματα και γόβες. Η σύγχρονη νοσταλγία δεν αφορά την υποταγή ή τα παραδοσιακά στερεότυπα, αλλά τη συνειδητή επιλογή να είσαι ορατός, επιθυμητός, αγαπητός. Οι ρομαντικές λεπτομέρειες δεν είναι πια κακόγουστες ούτε σύμβολα αδυναμίας. Αποτελούν ένδειξη συναισθηματικής ωριμότητας.

Είτε πρόκειται για βικτωριανές φούστες φτιαγμένες από σύγχρονο λάτεξ είτε για το νοσταλγικό φόρεμα α λα Paris Hilton που φορά η Sophie Nélisse σε σκηνή του «Heated Rivalry», η σύγχρονη απαλότητα συνοδεύεται από δύναμη. Ο Borna Prikaski συμφωνεί: «Δεν αναπαράγουμε παλιές ιστορίες, εξάγουμε την ένταση και την οικειότητα και τις τοποθετούμε σε ένα σύγχρονο πλαίσιο. Το styling διατηρεί τον ρομαντισμό σύγχρονο καθώς τον διαταράσσει, συνδυάζοντας κάτι λεπτεπίλεπτο με κάτι αυστηρό. Ο σημερινός ρομαντισμός αναγνωρίζει την επιθυμία χωρίς να προσποιείται την αθωότητα. Αυτή η ειλικρίνεια τον καθιστά συναισθηματικά επίκαιρο».

Επανάσταση

Σε έναν κόσμο που συχνά επιβραβεύει την αποστασιοποίηση, ο ρομαντισμός μοιάζει επαναστατικός. Το κοινό νήμα ανάμεσα στις ταινίες, τη συγκινητική μουσική και το φορτισμένο styling δεν είναι μια τάση, αλλά η ανάγκη μας να νιώσουμε κάτι αληθινό. Μια μεταξωτή pussybow μπλούζα δεν αφορά πια το βλέμμα των άλλων, αλλά την επιλογή της τρυφερότητας. Η επιθυμία δεν κρύβεται πια πίσω από την ειρωνεία. Υφαίνεται στα ρούχα μας, στα κοσμήματά μας, στη μουσική υπόκρουση της ζωής μας.

Και αν η μόδα είναι καθρέφτης της κοινωνίας, τότε ίσως αυτό που βλέπουμε είναι μια συλλογική εξομολόγηση. Θέλουμε να νιώσουμε. Θέλουμε νόημα. Θέλουμε οι ντουλάπες μας να περιέχουν κάτι περισσότερο από υφάσματα. Σε έναν κόσμο που μπορεί να μοιάζει σκληρός, επιτρέπουμε στον εαυτό μας να πιστέψει ξανά στον ρομαντισμό. Και το ίδιο κάνει και η μόδα.