Κι αν τελικά ο Ντόναλντ διαβάζει Ιστορία; Οχι εκείνη των διδαγμάτων, αλλά των επιτευγμάτων. Οχι εκείνη που σου προσφέρει αποστάγματα σοφίας, αλλά σε θρέφει με επικές αφηγήσεις για να δημιουργήσεις στο μυαλό σου ατελείωτες παραστάσεις δόξας. Ο Τραμπ δεν ανακάλυψε την Αμερική. Διαβάζει αυτή ακριβώς την Ιστορία για να γράψει τη δική του με το ίδιο μελάνι. Χρειάζεται πολλή σοφία για να υποθέσει κανείς πως θα τη γράψει και με το ίδιο αίμα;
Εκείνοι που ακολουθούν τα ίχνη του αίματος, έχοντας διαβάσει ασφαλώς πολύ περισσότερη αμερικανική Ιστορία από τον αμερικανό πρόεδρο, φθάνουν σε έναν σχεδόν ξεχασμένο κόσμο. Οχι απλώς προπολεμικό. Αλλά σε έναν κόσμο προνεωτερικό.
Είναι ο κόσμος του 1823 και του «Δόγματος Μονρόε» με το οποίο τέθηκαν τα θεμέλια της αμερικανικής ηγεμονίας στο δυτικό ημισφαίριο. Του 1867 και του Αντριου Τζόνσον, του προέδρου που αγόρασε την Αλάσκα από τους Ρώσους. Του 1898 και του προέδρου Μακ Κίνλεϊ που πολέμησε με τους Ισπανούς για να θέσει υπό αμερικανική επιρροή την Κούβα και να κατακτήσει το Πουέρτο Ρίκο, το Γκουάμ και τις Φιλιππίνες. Αλλά και του 1904 και του «Roosevelt Corollary», το οποίο αποτέλεσε τη βάση των αμερικανικών παρεμβάσεων στη Λατινική Αμερική.
Δεν επιστρέφει κανείς σε εκείνον τον κόσμο πατώντας απλώς έναν διακόπτη. Επιστρέφει αντιγράφοντας, έτσι όπως έχει αποτυπωθεί στο φαντασιακό του, αυτό το «ένδοξο παρελθόν». Μήπως όμως έτσι ανοίγει και το κουτί της Πανδώρας; Θα δείξει ενδεχομένως ο χρόνος. Μόνο που ο χρόνος δεν απλώνεται όπως τότε, η Ιστορία δεν γράφεται στο εύρος των οκτώ δεκαετιών που χωρίζουν τον Τζέιμς Μονρόε από τον Θίοντορ Ρούζβελτ. Ο χρόνος σήμερα είναι πυκνός, ο κόσμος μικρότερος από εκείνον που ήταν τότε, ο πόνος και ο θάνατος από το κουτί της Πανδώρας ταξιδεύουν με drones, πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και – ναι – πυρηνικές κεφαλές.
Ετσι όπως είναι διασυνδεδεμένος και με τις ταχύτητες που προσφέρουν οι νέες τεχνολογίες, ο κόσμος σήμερα έχει την έκταση μιας γεωγραφικής κοινότητας. Ο ένας είναι δίπλα στον άλλον. Η Αμερική ενός προέδρου που πιστεύει πως η χώρα του έχει πολλή ισχύ για να μένει αξόδευτη, η Ευρώπη που ξεροβήχει, η Κίνα που σιωπά, η Ρωσία που κρύβει τον φθόνο της – να πολεμάει στο χιόνι και στις λάσπες της Ουκρανίας τέσσερα χρόνια, όταν ο άλλος βουτάει τον Βενεζουελάνο σε σαράντα λεπτά;
Πόσο ρωσικός φθόνος, κινεζική σιωπή και ευρωπαϊκός βήχας ακόμη; Πιθανότατα, όχι για πολύ. Ξοδεύοντας την ισχύ της χώρας του, ο Τραμπ βγάζει από το κουτί τους κανόνες του προνεωτερικού κόσμου, αλλά στην έκταση του σημερινού. Του κόσμου που δεν είναι αχανής όσο εκείνος.
Το ερώτημα συνεπώς είναι πόσο σύντομα «θα τρέξουν τα γεγονότα» όχι μόνο στη Βενεζουέλα, αλλά και στην Κολομβία, στην Κούβα, στην Ουκρανία, στη Γροιλανδία και στην Ταϊβάν. Είναι ακόμη πώς θα διαμορφωθεί ο χάρτης τόσο του δυτικού όσο και του ανατολικού ημισφαιρίου. Αλλά είναι και εάν τα δύο ημισφαίρια – οι δύο κόσμοι ή οι δύο και τρεις αυτοκρατορίες – θα φθάσουν στο τέλος να συγκρουστούν μεταξύ τους, όπως έχει συμβεί πολλές φορές στο παρελθόν με ανυπολόγιστες συνέπειες.
Αυτό υποτίθεται πως μας δίδαξε η Ιστορία και πως πάνω σε αυτό το δίδαγμα χτίστηκε ο μεταπολεμικός κόσμος – ο κόσμος που ξόρκιζε τη βία των πολέμων και δεν υπάρχει πια. Δεν υπάρχει επειδή δεν υπάρχει εκείνη η Αμερική που μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ασκούσε κυρίως ένα είδος ηθικής ηγεσίας στον πλανήτη.
Δεν υπάρχει ούτε η φιλελεύθερη Αμερική που προέβαλλε ως υπόδειγμα δημοκρατίας και άσκησης ατομικών δικαιωμάτων. Τι άλλο μπορεί να σημαίνει η δολοφονία της Ρενέ Νικόλ Μάκλιν Γκουντ στη Μινεσότα, πέρα από το γεγονός πως η Αμερική του Τραμπ ξοδεύει χωρίς μέτρο την ισχύ της ακόμη και στο εσωτερικό της; Αυτός είναι ο κόσμος ενός προνεωτερικού αυτοκράτορα.
