Γουίλιαμ Φρίντκιν (29 Αυγούστου 1935 – 7 Αυγούστου 2023) Ενα αυτοκίνητο οδηγεί ξέφρενα στους δρόμους του Μπρούκλιν με τα φρένα να στριγγλίζουν, την κόρνα να χτυπά μανιασμένα και τους προφυλακτήρες του οριακά να αποφεύγουν το καροτσάκι ενός μωρού. Μία από τις πιο διάσημες καταδιώξεις στην ιστορία του Χόλιγουντ, η κεντρική σκηνή δράσης στον «Ανθρωπο από […]
Μάρτιν Βάλζερ (24 Μαρτίου 1927 – 28 Ιουλίου 2023) «Η παγκόσμια λογοτεχνία ασχολείται με τους ηττημένους. Ετσι είναι, είτε το θέλουμε είτε όχι. Από την Αντιγόνη ως τον Γιόζεφ Κ. δεν υπάρχουν νικητές, δεν υπάρχουν πρωταθλητές. Και επιπλέον, θα έλεγα ότι ο καθένας μπορεί να το τεκμηριώσει αυτό μέσα από τον κύκλο των δικών του […]
Ο Αύγουστος με τη μαγική υπόστασή του θα παρακάμπτει κάθε διάσταση του ενοχλητικού επίκαιρου και θα επιβάλλεται ως υλοποιημένη φαντασία στους καθημερινούς ημερολογιακούς ανθρώπους. Ο χρόνος εμποτίζεται με τις μεταβολές του καιρού, τις εναλλαγές των εποχών, τις σχέσεις των ανθρώπων που ποικιλότροπα χτίζονται μαζί του, όπως αυτός σαν αόρατο νήμα φαίνεται να συνδέει και να […]
Μια αποστροφή του Ουμπέρτο Εκο που στην ελληνική έκδοση του σχετικού δοκιμίου τιτλοφόρησε ολόκληρο τον τόμο έχει αποκτήσει μυθικές διαστάσεις στη δημόσια σφαίρα τα τελευταία τριάντα χρόνια. Γράφοντας βέβαια ότι «τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις» ο ιταλός διανοούμενος δεν εννοούσε ότι η ιστορία κάνει θερινές διακοπές: η δική του αναφορά διερευνούσε τη δυνατότητα της ενημέρωσης, […]
Το καλοκαίρι του 1982, η Σάμος, νησί της καταγωγής μου, μπήκε βίαια στον χορό των μεγάλων πυρκαγιών. Εκτοτε, μια σκιά απειλής έπεφτε στα καλοκαίρια των νησιών και σε όλη τη χώρα. Οι φωτιές, τα μπλακ άουτ (πολύωρα και κάποτε πολυήμερα, ιδίως τον κατάφορτο Δεκαπενταύγουστο) κι έπειτα διάφορες εκδοχές βλάβης κάποιας ζωτικής υποδομής έκαναν αισθητές τις […]
Στις 27 Μαΐου 2016 ο Μπαράκ Ομπάμα, ως πρώτος εν ενεργεία αμερικανός πρόεδρος, επισκέφθηκε επισήμως τη Χιροσίμα. Η ομιλία του για την ελπίδα της διαρκούς ειρήνης χωρίς πυρηνικά υπήρξε ιστορική. Αλλά αρνήθηκε να ζητήσει συγγνώμη για τη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και τρεις μέρες αργότερα στο Ναγκασάκι (6 και 9 Αυγούστου 1945), όπως […]
Ηελληνική επιστημονική κοινότητα παρακολουθούσε με έντονο ενδιαφέρον τις εξελίξεις που έφερε η ατομική βόμβα και από την πρώτη στιγμή τάχθηκε υπέρ της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής τεχνολογίας, καθώς διέκρινε τα μεγάλα οφέλη που υποσχόταν για την ανθρωπότητα. Αν ξεφυλλίσει κανείς τις ελληνικές εφημερίδες της εποχής, θα εισπράξει το πνεύμα των ημερών: «Η εφεύρεσις υπερβαίνει εις […]
Είναι λυρική τραγουδίστρια, ποιήτρια και μεταφράστρια. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της, η ποιητική συλλογή «Αίθουσα των χαμένων βημάτων», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις
Ο πρωτοπόρος του νέου ιστορικισμού Στίβεν Γκρίνμπλατ αναλύει τη σαιξπηρική εικόνα του τυράννου και την αντίσταση στην ανεξέλεγκτη εξουσία στο βιβλίο Τύραννος. Ο Σαίξπηρ και η πολιτική (εκδ. Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, 2021). Κομβικά ζητήματα στις έρευνες και στις συζητήσεις περί θεωρίας της λογοτεχνίας, όπως αυτά αποτυπώνονται στον σύγχρονο επιστημονικό διάλογο, συγκεντρώνονται στον συλλογικό τόμο […]
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης είχα την εξαιρετική τύχη να παρακολουθήσω σειρά εβδομαδιαίων διαλέξεων από διακεκριμένους καθηγητές αναφορικά με τις διάφορες τάσεις στο πεδίο της σύγχρονης θεωρίας της λογοτεχνίας. Ενας εξ αυτών των έγκριτων ομιλητών ήταν ονομαστός αμερικανός θεωρητικός της λογοτεχνικής κριτικής, ο οποίος αρεσκόταν να επαναλαμβάνει, εν είδει ειρωνικού […]
Ρέιμοντ Κίλι (1 Δεκεμβρίου 1951 – 16 Ιουλίου 2023) Αν υπήρχε ένας κόσμος αντισυμβατικών αρχιτεκτονημάτων, εκείνος θα ήταν ο γκουρού του. Ο Ρέιμοντ Κίλι, εξάλλου, που άφησε την τελευταία του πνοή στα 71 του χρόνια, δεν ήταν αρχιτέκτονας. Χτίστης ήταν, συνήθως ξυπόλυτος, ο οποίος έμοιαζε να εμπνέεται από το σύμπαν του φανταστικού και τη λογοτεχνία […]
Σέιτσι Μοριμούρα (2 Ιανουαρίου 1933 – 24 Ιουλίου 2023) Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος στο μέτωπο του Ειρηνικού είχε τελειώσει και τυπικά στις 2 Σεπτεμβρίου του 1945 με την παράδοση της Ιαπωνίας και αφού είχε προηγηθεί ο πυρηνικός όλεθρος στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι. Θα έπρεπε ωστόσο να φτάσουμε στη δεκαετία του 1980 για να πει […]
Αγαπητέ Διόδωρε, χαίρε! Δηλαδή, χαίρε, τηρουμένων των αναλογιών. Διότι άνθρωπος είσαι κι εσύ… Πόσο να σε παρηγορήσουν οι βουτιές και η παρέα με τον Μπούφο, όταν συμβαίνουν τόσα πράγματα, που – τέλος πάντων – δύσκολα θα μπορούσαν να ταξινομηθούν στην κατηγορία «τα καλά νέα της ημέρας». Εγώ, πάντως, θα συνεχίσω να προσπαθώ να σε ενημερώνω για το […]
Την εποχή του Ψυχρού Πολέμου η 6η Αυγούστου προσφερόταν κάθε χρόνο για μια διπλή υπόμνηση, ρητή και υπόρρητη ταυτόχρονα. Το ρητό της μέρος αναφερόταν στη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα το 1945∙ το υπόρρητο στην ύπαρξη στη διάθεση των υπερδυνάμεων ενός γιγάντιου παρόμοιου οπλοστασίου το οποίο έθετε σε κίνδυνο την υπόσταση του πλανήτη. Μια […]
Κωνσταντίνα E. Μπότσιου, Αχιλλέας Χεκίμογλου, Κάι Μπερντ, Μάρτιν Τζ. Σέργουιν, Ανδρέας Γ. Μαρκαντωνάτος
Των Κάι Μπερντ, Μάρτιν Τζ. Σέργουιν «Το Σαββατοκύριακο μετά τον βομβαρδισμό του Ναγκασάκι o Ερνεστ Λόρενς πήγε στο Λος Αλαμος. Βρήκε τον Οπενχάιμερ κουρασμένο, κατηφή και κυριευμένο από ενοχές για αυτό που είχε συμβεί. Οι δυο παλιοί φίλοι άρχισαν να αντιδικούν για τη βόμβα. Οταν ο Λόρενς του θύμισε ότι εκείνος είχε επιχειρηματολογήσει υπέρ μιας επίδειξης […]
Κοσρόφ Χασανζαντέχ (21 Δεκεμβρίου 1961 – 2 Ιουλίου 2023) Οταν έγινε η ισλαμική επανάσταση στο Ιράν, ο Κοσρόφ Χασανζαντέχ ήταν μόλις 15 χρόνων. Θα φανταζόταν κανείς ότι σε εκείνη την ηλικία θα αποκοπτόταν από κάθε δυτική επιρροή. Αν δεν συνέβη κάτι τέτοιο είναι επειδή το καθεστώς των Αγιατολάχ άφησε τη συλλογή της Φαράχ, συζύγου του […]
Ενας σκύλος γάβγιζε λυπητερά. Μια αγελάδα μουγκάνιζε. Το κυμάτισμα των φύλλων. Μακριά, ένα κόασμα. Το ρυάκι. Κύματα. Ενα τριζόνι έτριβε τα έλυτρα. Πιο κει, ένα ακαθόριστο έντομο – τα τριχοειδή αισθητήρια εντόπιζαν ήχο παρακείμενου κοριού. Μια πεταλούδα: έβγαινε με σούρσιμο από το κουκούλι. Ενα μυρμήγκι καθοδηγούσε μια μελίγκρα. Σφήκες πετούσαν πάνω από το χορτάρι. Φτερά κυμάτιζαν […]
Το Πήλιο στην Ανατολική Μαγνησία είναι ένα υπέροχο βουνό πάνω στο Αιγαίο: ένα σύνθετο οικοσύστημα με υψηλή βιοποικιλότητα και υπέροχες εναλλαγές τοπίου, με τις ελιές και τις καστανιές σε μοναδική συμβίωση (μεταξύ άλλων προστατευόμενος βιότοπος του δικτύου Natura). Η οικονομία του είναι πρωτίστως αγροτική, ενώ η τουριστική δραστηριότητα μπορεί δυνητικά να κάνει τη διαφορά. Εδώ […]
Στις 12 Ιουλίου 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε (με πολύ μικρή διαφορά 336 ψήφων υπέρ έναντι 300 κατά και 13 αποχών) την (από 22 Ιουνίου 2022) πρόταση της Επιτροπής για έναν κανονισμό με σκοπό την «αποκατάσταση της φύσης». Σύμφωνα με τους υπέρμαχους, η αποκατάσταση του οικοσυστήματος είναι εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για την […]