Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Στις 31 Μαΐου 1953, ο Νίκος Παπαμιχαήλ, με συνοδηγό τον Σπύρο Δημητράκο, αναδείχθηκε πρώτος νικητής του Ράλλυ Ακρόπολις, οδηγώντας μια Jaguar XK120.

Το Ράλλυ Ακρόπολις σήμερα είναι ένας από τους πιο γνωστούς και σκληρούς αγώνες ράλλυ στον κόσμο. Οι ειδικές διαδρομές του, σε χωμάτινους, ορεινούς και συχνά δύσβατους ελληνικούς δρόμους, έχουν δοκιμάσει επί δεκαετίες αυτοκίνητα και πληρώματα. Σκόνη, πέτρες, υψηλές θερμοκρασίες, συνεχείς στροφές συνθέτουν έναν αγώνα που δικαίως αποκαλείται και «Ράλλυ των Θεών».

Για πολλά χρόνια αποτέλεσε μέρος του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Ράλλυ, ήδη από την πρώτη σεζόν του θεσμού, το 1973, ενώ το 2021 επέστρεψε ξανά στο πρόγραμμα του WRC. Η ιστορία του, όμως, είχε αρχίσει πολύ νωρίτερα, στη μεταπολεμική Ελλάδα της δεκαετίας του ’50.

Πριν γίνει σημείο αναφοράς για κορυφαίους ξένους οδηγούς, το Ράλλυ Ακρόπολις ξεκίνησε ως μια ελληνική πρωτοβουλία, με αφετηρία και τερματισμό στους πρόποδες της Ακρόπολης. Τον Μάιο του 1953 πραγματοποιήθηκε το Α΄ Ράλλυ Ακρόπολις, μόνο με ελληνική συμμετοχή.

Από ελληνική πρωτοβουλία σε διεθνή καθιέρωση

Ο «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» της 14ης Απριλίου 1972 -με αφορμή τη συμπλήρωση 20 χρόνων από τη γέννηση του θεσμού- ανέτρεχε στα πρώτα βήματα του αγώνα και κατέγραφε πόσο γρήγορα είχε καταφέρει να καθιερωθεί διεθνώς:

«Στο σπορ του αυτοκινήτου υπάρχουν μερικοί αγώνες – είτε Γκράν – Πρί, είτε Ράλλυ, που έχουν καθιερωθή, διεθνώς, σαν “κλασικοί”. Ανάμεσα σ’ αυτούς, περιλαμβάνεται και το Ράλλυ “Ακρόπολις”, που κατώρθωσε μέσα σ’ ένα εκπληκτικά σύντομο χρονικό διάστημα να γίνη το πιο ενδιαφέρον Ευρωπαϊκό Ράλλυ, μετά από εκείνο του Μόντε – Κάρλο».

Σε αντίθεση με άλλους «κλασικούς» αγώνες, που είχαν τις ρίζες τους στην προπολεμική περίοδο, το Ράλλυ Ακρόπολις ήταν ακόμη ένας νέος θεσμός:

«Πράγματι, όλοι οι “κλασικοί” αγώνες που προαναφέραμε, έχουν μια πολυετή ιστορία, η οποία αρχίζει από την προπολεμική περίοδο (μερικοί, μάλιστα, και πριν απ’ τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο), ενώ το Ράλλυ “Ακρόπολις” συμπληρώνει εφέτος 20 μόλις χρόνια ζωής. Η μεγάλη επιτυχία του Ράλλυ “Ακρόπολις” οφείλεται αφ’ ενός μεν στην πάντοτε άψογη διοργάνωσή του και αφ’ ετέρου στις ειδικές συνθήκες των ελληνικών δρόμων, που, χάρις ακριβώς στις δυσκολίες τους, εξασφαλίζουν ένα συναρπαστικό και αβεβαίας εκβάσεως αγώνα».

Αγώνας ακριβείας

Για τον μη μυημένο αναγνώστη, ο «ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ» έκρινε απαραίτητο να εξηγήσει τι ακριβώς ήταν. Δεν επρόκειτο, όπως υπογράμμιζε, για απλό αγώνα ταχύτητας:

«Το Ράλλυ Ακρόπολις όπως, άλλωστε, και όλα τα Ράλλυ δεν είναι αγώνας ταχύτητος αλλά ακριβείας […] Διεξάγεται σε μια συνολική απόσταση γύρω στα 3.500 χλμ., διαρκεί, περίπου, 36 ώρες (συνεχώς) και σε πολλά σημεία της διαδρομής υπάρχουν “σταθμοί ελέγχου”, από τους οποίους οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να περάσουν ακριβώς την καθώρισμένη ώρα (ούτε νωρίτερα, ούτε αργότερα), διαφορετικά παίρνουν βαθμούς ποινής.

»Η μέση ωριαία ταχύτητα κυμαίνεται γύρω στα 60 χλμ. την ώρα, αλλά σε ωρισμένα τμήματα, που αποκαλούνται “ειδικές διαδρομές”, αξία έχει ποιος θα επιτύχη τον καλύτερο χρόνο. Τελικά, νικητής ανακηρύσσεται ο οδηγός που θα συγκεντρώση, συνολικά, τους λιγώτερους βαθμούς ποινής».

Οι πρώτοι που «ετόλμησαν»

Η ιστορία, όμως, δεν αρχίζει ακριβώς το 1953. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πρώτος μεταπολεμικός αυτοκινητιστικός αγώνας στην Ελλάδα έγινε το 1951, σχεδόν από πείσμα και ενθουσιασμό:

«Ο πρώτος μετά τον πόλεμο αυτοκινητιστικός αγώνας στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε χάρις στην πρωτοβουλία και τον ενθουσιασμό μερικών οδηγών που… ετόλμησαν το 1951 να διεξαγάγουν ένα Ράλλυ, έστω και χωρίς την συμπαράσταση καμμιάς επίσημης αρχής.

»Ο αγώνας αυτός απεκλήθη Ελληνικό Ράλλυ Αυτοκινήτου, έγινε σε μια διαδρομή 2.000 χλμ. και τον κέρδισε ο Π. Περατικός».

Η επιτυχία εκείνης της «ιδιωτικής» πρωτοβουλίας άνοιξε τον δρόμο για τη θεσμική οργάνωση:

«Η επιτυχία του “ιδιωτικού” Ράλλυ παρεκίνησε τον τότε Αντιπρόεδρο και σήμερα πρόεδρο της ΕΛΠΑ Κ. Απ. Νικολαΐδη να εισηγηθή όπως η ΕΛΠΑ αναλάβη την συστηματική οργάνωση ενός Ράλλυ.

»Πράγματι το πρώτο, πειραματικού χαρακτήρα Ράλλυ της ΕΛΠΑ διεξήχθη το 1952 (νικητής ο Ι. Πεσμαζόγλου)».

Η επιτυχία του ήταν τέτοια, ώστε την ίδια χρονιά αποφασίστηκε η επίσημη καθιέρωση του αγώνα:

«Πολλές συζητήσεις έγιναν για τον τίτλο αυτού του αγώνα και τελικά αποφασίσθηκε να χρησιμοποιηθή η λέξη “Ακρόπολις” που εκφράζει καλύτερα από κάθε άλλη την χώρα μας και είναι διεθνώς πασίγνωστη. Με την ευκαιρία αυτή, ωρίσθηκε αφετηρία και τέρμα του Ράλλυ ο χώρος στους πρόποδες της Ακροπόλεως».

Το πρώτο Ράλλυ Ακρόπολις

Τον Μάιο του 1953, το Ράλλυ Ακρόπολις έκανε την πρώτη του επίσημη εμφάνιση. Δεν είχε ακόμη τον διεθνή χαρακτήρα που θα αποκτούσε τα επόμενα χρόνια. Ήταν ένας αγώνας με ελληνική συμμετοχή, αλλά με φιλοδοξία που ξεπερνούσε τα ελληνικά σύνορα:

«Το Α’ Ράλλυ Ακρόπολις έγινε τον Μάϊο του 1953, αλλά μόνο με ελληνική συμμετοχή και νικητής ανεδείχθη ο Ν. Παπαμιχαήλ. Τον επόμενο χρόνο είχαμε την πρώτη ξένη συμμετοχή (μια ομάδα Γιουγκοσλάβων οδηγών), ενώ την 1η θέση κατέλαβε ο Π. Παπαδόπουλος».

«TO BHMA» 1.6.1953, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ»

Το 1955, το Ράλλυ Ακρόπολις εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα Τουρισμού και άρχισε πλέον να τραβά το βλέμμα των ξένων πληρωμάτων:

«Επτά ξένα πληρώματα επήραν μέρος την χρονιά εκείνη και την νίκη κατέκτησε ο Ι. Πεσμαζόγλου. Ήταν, όμως, η τελευταία φορά που χειροκροτήσαμε μια ελληνική νίκη. Από τον επόμενο χρόνο, το Ράλλυ “Ακρόπολις” άρχισε να κατακλύζεται από επαγγελματίες ξένους οδηγούς εργοστασίων που, χάρις στην πείρα τους και την τεχνική βοήθεια των ωργανωμένων συνεργείων τους, έχουν “μονοπωλήσει” την 1η θέση.

Από την Αθήνα στην Ευρώπη

»Συγκεκριμένα, ο πρώτος ξένος νικητής ήταν το 1956 ο Γερμανός Β. Σοκ, ενώ μεταξύ των Ελλήνων οδηγών την καλύτερη θέση επήρε ο Π. Παπαδόπουλος. Από τον επόμενο χρόνο το Ράλλυ “Ακρόπολις” απέκτησε δύο αφετηρίες, την  Αθήνα και την Θεσσαλονίκη, αλλά – για την προσέλκυση περισσοτέρων ξένων – η 2η αφετηρία μεταφέρθηκε το 1958 απ’ την Θεσσαλονίκη στην Τεργέστη και το 1961 στο Γκράτς.

«ΤΑΧΥΔΡΟΜΟΣ», 14.4.1972, Ιστορικό Αρχείο «ΤΟ ΒΗΜΑ» | «ΤΑ ΝΕΑ»

»Ο στόχος της ΕΛΠΑ είχε επιτευχθή, αφού κάθε χρόνο οι διασημότεροι Ευρωπαίοι άσσοι του βολάν – διναν το παρών στο Ράλλυ “Ακρόπολις” και όλοι – νικηταί και ήττημένοι – εξεφράζοντο με τα πιο κολακευτικά σχόλια γι’ αυτό. Ετσι, το 1963 ξαναγυρίσαμε στην μοναδική αφετηρία της Αθήνας, που αποτελεί πια τον μόνιμο τόπο ραντεβού – κάθε Μάϊο – δεκάδων επαγγελματιών, αλλά και ερασιτεχνών, οδηγών απ’ όλα τα κράτη της Ευρώπης».