Λίγες ώρες αφότου ένοπλοι πέρασαν από τη Γάζα στο Ισραήλ, στις 7 Οκτωβρίου 2023, κυκλοφόρησε ένα βίντεο με μια Ισραηλινή γυναίκα να ουρλιάζει «Μη με σκοτώσετε», την ώρα που την απομάκρυναν πάνω σε μια μοτοσικλέτα, στριμωγμένη ανάμεσα σε δύο απαγωγείς.
Η νεαρή γυναίκα, που ήταν μεταξύ αυτών που δέχθηκαν επίθεση σε ένα μουσικό φεστιβάλ στην έρημο, άπλωνε απελπισμένα το χέρι προς τον φίλο της, ο οποίος κρατούνταν ακινητοποιημένος από άνδρες από τη Γάζα. Το βίντεο ήταν ένα από τα πρώτα από μια σειρά σοκαριστικών εικόνων από την επίθεση της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ, η οποία άφησε πίσω της 1.200 νεκρούς και περίπου 250 ομήρους, μεταξύ των τελευταίων ήταν και το ζευγάρι.
Η Νόα Αργκαμάνι, που απήχθη λιγότερο από μία εβδομάδα πριν από τα 26α γενέθλιά της, παρέμεινε αιχμάλωτη στη Γάζα για 245 ημέρες. Μετά την απελευθέρωσή της, οι δύο άνδρες που εμφανίζονταν στο βίντεο να συγκρατούν τον φίλο της εντοπίστηκαν από τις ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών και σκοτώθηκαν σε ξεχωριστές αεροπορικές επιδρομές.
Τα ονόματά τους διαγράφηκαν από μια λίστα χιλιάδων ατόμων που διατηρούσε ειδική ισραηλινή ομάδα εργασίας, η οποία δημιουργήθηκε με έναν και μοναδικό σκοπό: να σκοτώσει ή να συλλάβει όλους όσοι σχεδίασαν ή συμμετείχαν στην επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, σύμφωνα με νυν και πρώην Ισραηλινούς αξιωματούχους. Εκατοντάδες ονόματα έχουν ήδη διαγραφεί, στο πλαίσιο μίας από τις πιο προσωποποιημένες και τεχνολογικά προηγμένες εκστρατείες στοχοποίησης στην ιστορία του πολέμου. Η επιχείρηση συνεχίζεται παράλληλα με τις απαιτήσεις του πολέμου με το Ιράν και τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.
Κανένας εκ των συμμετεχόντων δε θεωρείται ασήμαντος — ακόμη και ο άνθρωπος που οδηγούσε ένα τρακτέρ και γκρέμισε τον συνοριακό φράχτη εκείνη την ημέρα. Σχεδόν δύο χρόνια μετά τη διάρρηξη των συνόρων, ο οδηγός του τρακτέρ ταυτοποιήθηκε, εντοπίστηκε και σκοτώθηκε σε αεροπορικό πλήγμα ενώ περπατούσε σε στενό αστικό δρόμο στη Γάζα, σύμφωνα με βίντεο που έδωσε στη δημοσιότητα ο ισραηλινός στρατός.
Η εκστρατεία εκτείνεται από τα χαμηλόβαθμα μέλη έως την κορυφή της ηγεσίας της Χαμάς. Την Παρασκευή, το Ισραήλ σκότωσε τον Εζεντίν αλ-Χαντάντ, έναν από τους τελευταίους εν ζωή ανώτερους διοικητές της στρατιωτικής ηγεσίας της οργάνωσης που σχεδίασε τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου. Ήταν στρατιωτικός διοικητής της Χαμάς στη Γάζα από το 2025.
«Οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις θα συνεχίσουν να καταδιώκουν τους εχθρούς μας, να τους πλήττουν και να κάνουν όσους συμμετείχαν στη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου να λογοδοτήσουν», δήλωσε το Σάββατο ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού, Εγιάλ Ζαμίρ, μετά την επιβεβαίωση του θανάτου του Χαντάντ.
Ένοπλοι που βιντεοσκοπούσαν τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου με κινητά τηλέφωνα ή κάμερες GoPro για να τις αναρτήσουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ή όσοι τηλεφωνούσαν στις οικογένειές τους για να καυχηθούν, αντιλήφθηκαν πολύ αργά το εύρος των δυνατοτήτων επιτήρησης του Ισραήλ και τη δίψα του για εκδίκηση.
Πως λειτουργεί ο μηχανισμός
Οι δυνάμεις ασφαλείας χαρακτηρίζουν πρόσωπα ως στόχους προς εξόντωση χωρίς δίκη, εφόσον εξασφαλίσουν τουλάχιστον δύο αποδεικτικά στοιχεία ότι συμμετείχαν σε εγκλήματα κατά τη διάρκεια των επιθέσεων της 7ης Οκτωβρίου, σύμφωνα με νυν και πρώην αξιωματούχους των ισραηλινών υπηρεσιών ασφαλείας. Πράκτορες της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών και της Shin Bet, της εσωτερικής υπηρεσίας ασφαλείας του Ισραήλ, αναλύουν βίντεο ενόπλων που αναρτήθηκαν στα κοινωνικά δίκτυα.
Οι υπηρεσίες περνούν τις εικόνες από προγράμματα αναγνώρισης προσώπου για να ταυτοποιήσουν τα ονόματα τους, ενώ εξετάζουν και υποκλαπείσες τηλεφωνικές συνομιλίες. Αναλύουν δεδομένα τοποθεσίας από καταγραφές κεραιών κινητής τηλεφωνίας και ανακρίνουν κρατούμενους από τη Γάζα προκειμένου να εξακριβώσουν ποιος έκανε τι.
Παρά την εκεχειρία του Οκτωβρίου με τη Χαμάς και την απελευθέρωση των τελευταίων επιζώντων ομήρων, τα ονόματα συνεχίζουν να διαγράφονται από τη λίστα. Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι σκοτώνει στόχους που φέρονται να αποτελούν απειλή, είτε επειδή πλησιάζουν τις γραμμές του μετώπου είτε επειδή σχεδιάζουν επιθέσεις.
Στις 12 Απριλίου, στόχευσε τον Αλί Σάμι Μοχάμεντ Σάκρα, διοικητή διμοιρίας της Χαμάς, τον οποίο ο ισραηλινός στρατός κατηγορεί ότι συμμετείχε στην επίθεση στο μουσικό φεστιβάλ Nova και βοήθησε στην απαγωγή τεσσάρων ομήρων, ανάμεσά τους και του Αμερικανοϊσραηλινού Χερς Γκόλντμπεργκ-Πόλιν.
Μετά τον θάνατο του Σάκρα, ο στρατός δημοσιοποίησε στιγμιότυπο από βίντεο της 7ης Οκτωβρίου, στο οποίο διακρινόταν το κεφάλι του να προεξέχει από το παράθυρο αυτοκινήτου κοντά στο σημείο της απαγωγής.
Τρεις ημέρες νωρίτερα, ο στρατός ανακοίνωσε ότι σκότωσε τον μαχητή της Ισλαμικής Τζιχάντ Αμπντ αλ-Ραχμάν Αμάρ Χασάν Χουντάρι για τον φερόμενο ρόλο του στην επίθεση στο κιμπούτς Νιρ Οζ, όπου τουλάχιστον το ένα τέταρτο των κατοίκων σκοτώθηκαν ή απήχθησαν.
Αξιωματούχος της Χαμάς δήλωσε την Τρίτη ότι η εκστρατεία αυτή «δεν είναι παρά συνέχεια της πολιτικής εξωδικαστικών εκτελέσεων και συστηματικών δολοφονιών που το Ισραήλ εφαρμόζει εδώ και δεκαετίες εναντίον του παλαιστινιακού λαού».
Εκατοντάδες κάτοικοι της Γάζας που κατηγορούνται για συμμετοχή στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου κρατούνται στο Ισραήλ εν αναμονή δίκης. Το κοινοβούλιο ψήφισε πρόσφατα νομοσχέδιο για τη δημιουργία ειδικού στρατιωτικού δικαστηρίου που θα εκδικάσει τις υποθέσεις τους.
«Στη Μέση Ανατολή, η εκδίκηση αποτελεί σημαντικό κομμάτι της δημόσιας αντίληψης. Έχει να κάνει με το πόσο σοβαρά σε αντιμετωπίζουν οι αντίπαλοί σου», δήλωσε ο Μάικλ Μίλσταϊν, πρώην ανώτερος αξιωματικός της ισραηλινής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών για παλαιστινιακά ζητήματα. «Δυστυχώς, αυτή είναι η γλώσσα της γειτονιάς αυτής».
Ο πατέρας της Αργκαμάνι, Γιακόβ Αργκαμάνι, είπε ότι η μοναδική του επιθυμία ήταν να απελευθερωθεί η κόρη του από τη Χαμάς εγκαίρως ώστε να προλάβει να δει για τελευταία φορά την ετοιμοθάνατη μητέρα της.
«Ο Παντοδύναμος πραγματοποίησε την ευχή μας», είπε. Η Νόα Αργκαμάνι απελευθερώθηκε ανήμερα των γενεθλίων του πατέρα της και πρόλαβε να περάσει τρεις εβδομάδες με τη μητέρα της.
Ο Γιακόβ Αργκαμάνι εξήρε τις ισραηλινές δυνάμεις επειδή, όπως είπε, πολεμούν για την επιβίωση του εβραϊκού λαού. Πρόσθεσε ότι δεν είχε ενημερωθεί για τη δολοφονία των δύο ανδρών που συμμετείχαν στην απαγωγή της κόρης του.
«Η εκδίκηση, δεν ξέρω τι προσφέρει», είπε σχετικά. «Σας μιλάω ειλικρινά, δεν ξέρω τι προσφέρει».
Οι δολοφονίες του Μονάχου
Μετά την αποτυχία αποτροπής της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου, Ισραηλινοί πράκτορες προσέγγισαν τον επικεφαλής της Shin Bet για να συγκροτήσουν ειδική ομάδα εργασίας με την ονομασία NILI. Πρόκειται για ακρωνύμιο της εβραϊκής φράσης «Ο Αιώνιος του Ισραήλ δεν ψεύδεται». Το όνομα, που είχε χρησιμοποιηθεί αρχικά από ομάδα Εβραίων κατασκόπων κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συμβόλιζε ότι κανείς από όσους αναγνωρίστηκαν ως συμμετέχοντες στην επίθεση δε θα ξεχαστεί.
Η επιχείρηση επικεντρώνεται στη Γάζα, αλλά έχει πλήξει και ηγέτες της Χαμάς στον Λίβανο και το Ιράν. Θυμίζει τις ισραηλινές δολοφονίες περίπου δώδεκα Παλαιστινίων που θεωρήθηκαν υπεύθυνοι για τη δολοφονία 11 Ισραηλινών αθλητών στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου το 1972.
«Το σαφές μήνυμα προς όλους τους μελλοντικούς εχθρούς είναι να ξανασκεφτούν το τίμημα μιας τρομοκρατικής επιχείρησης τέτοιου μεγέθους», δήλωσε ο Σαλόμ Μπεν Χανάν, πρώην ανώτερος αξιωματούχος της Shin Bet.
Μετά την εκεχειρία του Οκτωβρίου, η ομάδα εργασίας περιορίστηκε σε λίγα μόνο στελέχη που παρακολουθούν στόχους και διαβιβάζουν πληροφορίες στη στρατιωτική διοίκηση που είναι υπεύθυνη για τις επιχειρήσεις στη Γάζα.
Ορισμένοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας θεωρούν ότι οι στοχευμένες δολοφονίες αποτρέπουν τους Παλαιστινίους από το να ενταχθούν σε ένοπλες οργανώσεις. Άλλοι υποστηρίζουν ότι η εκστρατεία μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, ωθώντας περισσότερους να ενταχθούν σε ένοπλες ομάδες, ιδίως όσο δεν υπάρχει πολιτική προοπτική επίλυσης του ζητήματος του παλαιστινιακού κράτους, σύμφωνα με την Ταχάνι Μουστάφα, επισκέπτρια ερευνήτρια στο European Council on Foreign Relations.
Η Μουστάφα υποστήριξε ότι οι στρατολογήσεις της Χαμάς αυξήθηκαν κατά τη διάρκεια του πολέμου. «Δεν είχε καμία σχέση με την ιδεολογία, όμως είχε να κάνει πλήρως με την ανάγκη», είπε. «Είναι είτε θα αντισταθείς είτε θα πεθάνεις».
Οι στρατοί που βρίσκονται σε πόλεμο μπορούν νόμιμα να σκοτώνουν μαχητές, συμπεριλαμβανομένων μελών μη κρατικών οργανώσεων όπως η Χαμάς, ακόμη και υπό καθεστώς εκεχειρίας, δήλωσε η Ρέιτσελ ΒανΛάντινγκαμ, ειδικός στο δίκαιο εθνικής ασφάλειας και πρώην νομική σύμβουλος της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας.
«Δεν υπάρχει κάτι εγγενώς παράνομο στην προτεραιοποίηση προσώπων σε μια λίστα στόχων, εφόσον πρόκειται για εμπόλεμους», είπε η ΒανΛάντινγκαμ. Η ισραηλινή εκστρατεία «δίνει την αίσθηση ανταποδοτικής τιμωρίας», είπε, «αλλά ο νόμος δεν το απαγορεύει».
Παρότι υπάρχουν λίγοι νομικοί περιορισμοί όσον αφορά στην εξόντωση εμπόλεμων κατά τη διάρκεια πολέμου, πρόσθεσε, οι πολίτες που θεωρούνται ύποπτοι για εγκλήματα πρέπει να συλλαμβάνονται και να δικάζονται. Η εξωδικαστική εκτέλεση αμάχων αποτελεί έγκλημα πολέμου, είπε, και το κρίσιμο ζήτημα είναι ποιος θεωρείται μαχητής και ποιος άμαχος.
Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε ότι το διεθνές δίκαιο επιτρέπει την επίθεση σε αμάχους που συμμετέχουν σε εχθροπραξίες.
Η απόφαση για το ποιος θα μπει στη λίστα μπορεί να απαιτήσει ημέρες, μήνες ή και χρόνια, ανάλογα με την περίπτωση.
Πριν από την εκεχειρία, στελέχη της Shin Bet, του στρατού και της πολεμικής αεροπορίας συγκεντρώνονταν σε επιχειρησιακό κέντρο για να ταυτοποιούν, να εντοπίζουν και να πλήττουν στόχους. Η ομάδα εργασίας παρακολουθούσε καθημερινά τις μετακινήσεις φίλων και συγγενών μαχητών, ελπίζοντας ότι θα συναντούσαν καταζητούμενους που κρύβονταν, σύμφωνα με πρώην αξιωματούχους που γνωρίζουν λεπτομέρειες της επιχείρησης.
«Είναι πραγματικά, πραγματικά δύσκολη δουλειά να εντοπίσεις αυτούς τους ανθρώπους», είπε ο Γκάι Τσεν, πρώην αξιωματούχος της Shin Bet. «Πρέπει να ξέρεις πού βρίσκεται ο συγκεκριμένος άνθρωπος ένα συγκεκριμένο δευτερόλεπτο».
Ένας από τους πρώτους μεγάλους στόχους ήταν ο Σάλεχ αλ-Αρούρι, κορυφαίο στέλεχος της Χαμάς στον Λίβανο. Επέστρεψε από ταξίδι στην Τουρκία την Πρωτοχρονιά του 2024 στο γραφείο του στη Βηρυτό, το οποίο είχε εγκαταλείψει μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου. Μέλη της λιβανέζικης Χεζμπολάχ τον είχαν προειδοποιήσει να παραμείνει κρυμμένος και να αποφεύγει τα κινητά τηλέφωνα, τα οποία μπορούν να παραβιαστούν και να χρησιμοποιηθούν για εντοπισμό θέσης, σύμφωνα με Άραβες αξιωματούχους.
Αντί γι’ αυτό, ο Αρούρι συγκάλεσε συνάντηση με έξι στελέχη της Χαμάς και ισραηλινά αεροσκάφη εκτόξευσαν κατευθυνόμενους πυραύλους που έπληξαν το γραφείο, σκοτώνοντας και τους επτά άνδρες, σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους. Λιβανέζοι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άνδρες είχαν μαζί τους κινητά τηλέφωνα και φορητό υπολογιστή, όλα συνδεδεμένα στο διαδίκτυο, σύμφωνα με Άραβες αξιωματούχους.
Έξι μήνες αργότερα, το Ισραήλ σκότωσε τον επικεφαλής της Χαμάς, Ισμαήλ Χανίγια, με βόμβα που είχε τοποθετηθεί κρυφά στο δωμάτιό του σε ξενώνα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στην Τεχεράνη. «Θα χρειαστεί χρόνος, όπως συνέβη και μετά το Μόναχο», είχε δηλώσει το 2024 ο επικεφαλής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, στην κηδεία του Ζβι Ζαμίρ, ο οποίος ηγείτο της ισραηλινής υπηρεσίας κατασκοπείας την εποχή των δολοφονιών μετά το Μόναχο. «Όμως τα χέρια μας θα τους φτάσουν, όπου κι αν βρίσκονται».
Τους επόμενους μήνες, η ομάδα NILI σκότωσε μαχητές της Χαμάς που εισήλθαν στο Ισραήλ με αλεξίπτωτα πλαγιάς στις 7 Οκτωβρίου, άλλους που επιτέθηκαν σε συνοριακές κοινότητες, καθώς και όσους συμμετείχαν στη σφαγή εκατοντάδων παρευρισκομένων στο μουσικό φεστιβάλ Nova, όπου απήχθησαν η Αργκαμάνι και ο φίλος της.
Αξιωματούχος ασφαλείας είπε ότι η Shin Bet έδινε προτεραιότητα σε στόχους των οποίων οι οικογένειες θα μπορούσαν να νιώσουν παρηγοριά από τον θάνατό τους, σε αυτό που η υπηρεσία χαρακτήριζε «θεραπεία για την ψυχή».
13 βόμβες
Από την έναρξη της εκεχειρίας, η οποία επετεύχθη με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ανταλλάσσουν πυρά. Όταν η Χαμάς επιτίθεται σε Ισραηλινούς στρατιώτες, ο στρατός απαντά ορισμένες φορές με πλήγματα εναντίον προσώπων που βρίσκονται στη λίστα.
Η Χαμάς έχει αρνηθεί να αφοπλιστεί, όπως προβλέπει η συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, και έχει επαναβεβαιώσει την εξουσία της σε όλη τη Γάζα. Και οι δύο πλευρές προετοιμάζονται για πιθανή επανέναρξη των συγκρούσεων, ενώ το Ισραήλ συνεχίζει να διαγράφει ονόματα από τη λίστα.
Νωρίς το πρωί της 4ης Φεβρουαρίου, Ισραηλινοί στρατιώτες δέχθηκαν πυρά ενώ περιπολούσαν στη λεγόμενη «κίτρινη γραμμή», που τους χωρίζει από το έδαφος που ελέγχει η Χαμάς — μια ενέργεια που παραβίαζε την εκεχειρία.
Αργότερα την ίδια ημέρα, το στέλεχος της Χαμάς Μοχάμεντ Ισάμ Χασάν αλ-Χαμπίλ κινούνταν με αυτοκίνητο ανάμεσα στα ερείπια της βορειοδυτικής Γάζας.
Ο ισραηλινός στρατός και η Shin Bet ανέφεραν ότι έμαθαν, μέσω ανακρίσεων, πως ο Χαμπίλ ήταν υπεύθυνος για τον θάνατο της Νόα Μαρτσιάνο, γυναίκας στρατιώτη που απήχθη από στρατιωτική βάση κοντά στη Γάζα και πέθανε στην αιχμαλωσία.
Μη επανδρωμένο αεροσκάφος εκτόξευσε πύραυλο στο αυτοκίνητο που μετέφερε τον Χαμπίλ πριν φτάσει στον προορισμό του.
Την Παρασκευή, τρία ισραηλινά μαχητικά αεροσκάφη έριξαν 13 βόμβες σε διαμέρισμα στην πόλη της Γάζας και σε αυτοκίνητο που προσπαθούσε να απομακρυνθεί από το σημείο. Οι επιδρομές σκότωσαν τον Χαντάντ, τη σύζυγό του, την κόρη του και αριθμό αμάχων, σύμφωνα με τη Χαμάς. Το Ισραήλ υποστήριξε ότι εργαζόταν για την ανασυγκρότηση των στρατιωτικών δυνατοτήτων της οργάνωσης.
Ο Χαντάντ κρατούσε ομήρους, σύμφωνα με μαρτυρίες πρώην αιχμαλώτων, και ο θάνατός του χαιρετίστηκε από ορισμένους από όσους απελευθερώθηκαν.
«Σχεδίασε την 7η Οκτωβρίου, δολοφόνησε τους φίλους μου και πολλούς ακόμη αγαπημένους ανθρώπους, σχεδίασε την απαγωγή μου και με κρατούσε στις σήραγγες της Χαμάς», έγραψε σε ανάρτησή της στο Instagram η Έμιλι Νταμίρι.
Η 29χρονη Ισραηλινοβρετανίδα είχε απαχθεί από το σπίτι της και κρατήθηκε σχεδόν 500 ημέρες στο υπόγειο δίκτυο σηράγγων που είχε κατασκευάσει η Χαμάς κάτω από τη Γάζα.
«Αυτό είναι ένα πολύ, πολύ, πολύ σημαντικό κλείσιμο του κύκλου για πολλούς ανθρώπους», έγραψε.
Η Αβίβα Σίγκαλ, 64 ετών, απήχθη μαζί με τον σύζυγό της στις 7 Οκτωβρίου και πέρασε 51 ημέρες σε αιχμαλωσία. Παρά όσα υπέστη στα χέρια της Χαμάς — χρειάστηκε επίσης να περιμένει σχεδόν 500 ημέρες για να απελευθερωθεί ο σύζυγός της — δήλωσε ότι αντιτίθεται σε κάθε περαιτέρω αιματοχυσία.
«Είμαι ζωντανή», είπε, «και αυτό μου αρκεί».
