Το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων (ΦΒΧ), που πραγματοποιείται από τον Δήμο Χανίων σε συνδιοργάνωση με την Περιφέρεια Κρήτης, φιλοξενεί σήμερα τον νομπελίστα συγγραφέα, Ορχάν Παμούκ, για μία ξεχωριστή προφεστιβαλική εκδήλωση.
Σε λίγες ώρες και συγκεκριμένα στις 20:00, στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης», ο πολυβραβευμένος Τούρκος συγγραφέας θα συνομιλήσει με τον δημοσιογράφο Παύλο Τσίμα και την μεταφράστρια των βιβλίων του στα ελληνικά, Στέλλα Βρετού. Ο ίδιος ο νομπελίστας δήλωσε ευγνώμων για την πρόσκληση και ευχαρίστησε προσωπικά τον δήμαρχο Χανίων, Παναγιώτη Σημανδηράκη και τον διευθυντή του Φεστιβάλ, Μανώλη Πιμπλή.
Ο δήμαρχος Χανίων Παναγιώτης Σημανδηράκης, ως κεντρικός οικοδεσπότης του Φεστιβάλ Βιβλίου, επεσήμανε ότι είναι μια ξεχωριστή μέρα και μια εξαιρετική τιμή, που «τα Χανιά υποδέχονται έναν από τους σημαντικότερους συγγραφείς της εποχής μας», αναφέροντας ότι ο Ορχάν Παμούκ δεν είναι ένας «ξένος» αλλά ένας «φίλος της Κρήτης και των Χανίων», καθώς «ένα κομμάτι του νησιού ήδη ζει στην παγκόσμια λογοτεχνία χάρη στη δική του πένα» (αναφερόμενος στο βιβλίο του «Νύχτες πανούκλας»). Σημείωσε επίσης τον ισχυρό συμβολισμό του γεγονότος, ότι ο Παμούκ θα μιλήσει απόψε στο θέατρο «Μίκης Θεοδωράκης», που φέρει το όνομα ενός άλλου σπουδαίου δημιουργού, που όπως κι εκείνος υπερασπίστηκε τη μνήμη και τον διάλογο των πολιτισμών.
Το μεσημέρι ο δήμαρχος Χανίων, ο αντιπεριφερειάρχης Χανίων Νίκος Καλογερής και ο Μανώλης Πιμπλής, διευθυντής του Φεστιβάλ, καλωσόρισαν τον Ορχάν Παμούκ και σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν, ο αντιπεριφερειάρχης, δήλωσε ότι νιώθει ευτυχής βλέποντας το Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων να «ανθίζει» και να υποδέχεται «όχι μόνο έναν νομπελίστα, αλλά κι έναν γενναίο άνθρωπο που υπερασπίζεται τα πιστεύω του».
Συμπλήρωσε μάλιστα, ότι «…δεν μπορούσε να υπάρχει πιο κατάλληλος δημιουργός για να εγκαινιάσει το φετινό ΦΒΧ, που έχει ως κεντρικό του θέμα “Κόσμοι και σύγκρουση”». Το ΦΒΧ έχει ήδη κάνει πράξη τις περισσότερες από τις σημαντικές φιλοδοξίες του, «χάρις στην αποφασιστικότητα του Δήμου Χανίων και της Περιφέρειας Κρήτης που ανανέωσαν την ιδέα που έχουμε για το τι σημαίνει δημόσια πολιτική στο βιβλίο και στον πολιτισμό» είπε και εξέφρασε την ελπίδα «η εμπειρία της παρουσίας του Παμούκ στα Χανιά και την Κρήτη να είναι ξεχωριστή, να τον εμπνεύσει, να τον ανανεώσει».
Από την πλευρά του, ο πολυβραβευμένος Τούρκος συγγραφέας εξέφρασε μεταξύ άλλων τη χαρά και την ιδιαίτερη τιμή που βρέθηκε στα Χανιά. «Δεν είναι η πρώτη φορά που επισκέπτομαι την Κρήτη. Είχα ξανάρθει το 2018 για να πάρω έμπνευση για τις “Νύχτες Πανούκλας”», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Παμούκ, ευχαριστώντας ιδιαίτερα τη μεταφράστρια των έργων του στα ελληνικά, Στέλλα Βρετού. Ανέφερε ότι θεωρεί τον εαυτό του «πολίτη της Μεσογείου», ορίζοντάς την, σύμφωνα με τον Φερνάν Μπροντέλ, ως «τον γεωγραφικό χώρο, όπου υπάρχουν ελιές και συκιές».
Σε ερωτήσεις που δέχτηκε ο ίδιος, μεταξύ άλλων ανέφερε: «Όταν ξεκίνησα να γράφω πριν 55 χρόνια, η βασική σύγκρουση ήταν μεταξύ δύσης και ανατολής. Τώρα, με τη ραγδαία ανάπτυξη της ψηφιακής επικοινωνίας, ο κόσμος άλλαξε. Είμαστε λιγότερο “φυλακισμένοι” στα εθνικά κράτη». Δήλωσε επίσης ότι δεν είναι «τόσο απαισιόδοξος για την ελευθερία του λόγου» ότι είναι «χαρούμενος που ο Μακρόν έχει την εξουσία στη Γαλλία, όπως και που άλλαξε το καθεστώς στην Ουγγαρία – όσο για τον Τραμπ, θα έχει εξαφανιστεί σε 2-3 χρόνια».
Παρατήρησε δε, πως «ανά περιόδους αυξομειώνεται το ενδιαφέρον του κοινού για τη λογοτεχνία. Η λογοτεχνία δίνει ελευθερία – αρκεί μόνο ένα χαρτί, ένα μολύβι και φαντασία». Χαρακτήρισε το χιούμορ ως «ένα ισχυρό εργαλείο απέναντι στην εξουσία, το είδαμε αυτό να συμβαίνει στη Σοβιετική Ένωση (απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, για τον φίλο του, σατιρικό συγγραφέα, Αζίζ Νεσίν)».
Ο συγγραφέας ξεναγήθηκε νωρίς το απόγευμα στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Χανίων και στην προσωπική Βιβλιοθήκη του Ελευθερίου Βενιζέλου, ενώ είχε τη δυνατότητα να υπογράψει βιβλία του για τους αναγνώστες της Βιβλιοθήκης. Με την παρουσία του Ορχάν Παμούκ, το έργο του οποίου συνομιλεί καίρια με το φετινό κεντρικό θέμα του ΦΒΧ «Κόσμοι σε σύγκρουση», εγκαινιάζεται
ουσιαστικά ο δημόσιος διάλογος του Φεστιβάλ. Και η ίδια η Κρήτη, εξάλλου, έχει εμπνεύσει το έργο του, ειδικότερα το φανταστικό νησί Μίνγκερ -τοποθετημένο κάπου ανάμεσα στην Κρήτη και την Κύπρο- που «πρωταγωνιστεί» στο βιβλίο του, Νύχτες πανούκλας (Εκδόσεις Πατάκη, 2022).
