Ηταν μια δύσκολη στιγμή για τον Φρίντριχ Μερτς στη μέχρι τώρα θητεία του ως γερμανού καγκελαρίου. Προσκεκλημένος στο παγγερμανικό συνέδριο του DGB, της Συνομοσπονδίας Γερμανικών Συνδικάτων με 5,4 εκατ. μέλη από 8 συνδικάτα, αποδοκιμάστηκε από τους 400 συνέδρους με σφυρίγματα, κραυγές και εκδηλώσεις χλευασμού.
Στην πρώτη σειρά, δίπλα στην πρόεδρο του DGB Γιασμίν Φαχίμι, καθόταν ο Μίχαελ Βασιλειάδης, πρόεδρος του Βιομηχανικού Συνδικάτου Ορυχείων, Χημείας και Ενέργειας (IGBCE). Παρακολουθούσε με πρόσωπο ανέκφραστο τον Χριστιανοδημοκράτη καγκελάριο να υπερασπίζεται την αναγκαιότητα τολμηρών μεταρρυθμίσεων στις συντάξεις, στην ασφάλιση υγείας, στο κοινωνικό κράτος. Οι αντιδράσεις των συνέδρων δεν ήταν και τόσο φιλικές.
«Η στάση ήταν αρκετά φιλική»
«Eπιτρέψτε μου τη σύγκριση αφού μιλώ σε Ελληνίδα: Αν κοιτάξουμε την ελληνική κρίση, τις σκληρές μεταρρυθμίσεις, τις πιέσεις στους δρόμους, η στάση των συνδικαλιστών σήμερα ήταν αρκετά φιλική» είπε στο «Β» ο κ. Βασιλειάδης απαντώντας στην παρατήρησή μας. «Φυσικά, εδώ δεν πρόκειται για τα ίδια θέματα ή για μεταρρυθμίσεις διαστάσεων όπως αυτών στην Ελλάδα, ωστόσο ο καγκελάριος μάλλον ανέμενε αντιδράσεις. Στην ομιλία του εμφανίστηκε ανυποχώρητος στην ατζέντα του. Οι αντιδράσεις ήταν έντονες και επειδή οι εργαζόμενοι, π.χ., στα γερμανικά νοσοκομεία, με ελλείψεις προσωπικού και ανεπαρκείς πόρους, θεωρούν τις προτάσεις του εντελώς λανθασμένες. Διότι τίθεται το ερώτημα πού πρέπει να ξεκινήσουν οι μεταρρυθμίσεις, ποιος θα επηρεαστεί από την κατανομή των βαρών – και σε αυτό το σημείο διαφωνούμε με τον καγκελάριο. Αρα η αντίδραση ήταν αναμενόμενη και η πρότασή μας είναι να συνεχίσουμε τον διάλογο».
Συναντήσαμε τον κ. Βασιλειάδη, μέλος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος από το 1981, στη διάρκεια του συνεδρίου. Γεννήθηκε το 1964 στο Εσεν, από τις σημαντικότερες γερμανικές πόλεις εξόρυξης άνθρακα, από πατέρα Ελληνα και μητέρα Γερμανίδα. Το όνομά του έχει συνδεθεί άρρηκτα με τους συνδικαλιστικούς αγώνες στη Γερμανία. Eίναι ο μακροβιότερος πρόεδρος συνδικάτου στη Γερμανία (από το 2009 στο IGBCE) και από το 2012 πρόεδρος του IndustriALL Europe, της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Βιομηχανικών Συνδικάτων. Από τις πάμπολλες διακρίσεις που έχει λάβει η πιο σημαντική είναι ο Ομοσπονδιακός Σταυρός Αξίας Α’ Τάξης, που του απένειμε το 2022 ο γερμανός πρόεδρος.
«Εσχατο μέσο η απεργία»
Αν και συνδικαλιστής μέχρι το μεδούλι, θεωρεί την απεργία ως έσχατο μέσο. «Το ότι δεν χρειάζεται να απεργήσουμε είναι για εμένα έκφραση ισχύος» μας λέει. «Στον κλάδο μας έχουμε τις καλύτερες συλλογικές συμβάσεις που υπάρχουν στη Γερμανία χωρίς να χρειαστούν απεργίες. Δεν είναι υπέροχο;» αναφέρει και μας φέρνει ένα παράδειγμα. «Φέτος βιώνουμε κρίση στον κλάδο της χημείας· έχουμε συνάψει με τους εργοδότες συλλογική σύμβαση που λαμβάνει υπόψη αυτή την κρίση, γιατί δεν θέλουμε να επιδεινώσουμε την κατάσταση στις επιχειρήσεις. Δεν θέλουμε να χαθούν κι άλλες θέσεις εργασίας. Αυτό το εξηγήσαμε στα μέλη μας και το υποστήριξαν. Και είμαστε περήφανοι που δεν χρειάζεται να απεργήσουμε. Ωστόσο, αν η πλευρά των εργοδοτών δεν είναι διατεθειμένη να διαπραγματευτεί, δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Στον κατασκευαστικό κλάδο είχαμε μια τέτοια περίπτωση πριν από δύο χρόνια. Ενεργοποιήσαμε ταμείο αλληλεγγύης στο DGB ώστε οι εργάτες οικοδομών να μπορούν να απεργήσουν». Αυτή η «έξυπνη» έκφραση ισχύος των συνδικάτων θα δοκιμαστεί προσεχώς. Η κυβέρνηση συνασπισμού εξήγγειλε τσουνάμι μεταρρυθμίσεων στο κοινωνικό κράτος, στις συντάξεις, στην ασφάλιση υγείας και σε πολλούς άλλους τομείς.
Ο Μερτς έχει εκφραστεί υποτιμητικά για το εργασιακό ήθος των Γερμανών. Απορρίπτει, π.χ., το work-life balance. Επικρίνει την εβδομάδα εργασίας 4 ημερών, τη μερική απασχόληση, ιδέες που απειλούν την παραγωγικότητα, όπως ισχυρίστηκε. Ο κ. Βασιλειάδης ξεκαθαρίζει κατ’ αρχάς ότι τα συνδικάτα δεν θα μπορούσαν να είναι υπέρ της κατάχρησης του κοινωνικού κράτους. «Αλλά είναι ανάγκη να βρίζουμε ανθρώπους που κρατούν καθημερινά όρθιο το σύστημα;» αναρωτιέται. «Οι νοσοκόμες, οι εργαζόμενοι στη χημική βιομηχανία δεν είναι τεμπέληδες, είναι εντελώς παράλογο. Εχουμε ευέλικτο ωράριο εργασίας. Στη χημική βιομηχανία δουλεύουμε κάθε μέρα επί 24 ώρες, 365 ημέρες τον χρόνο. Δεν γίνεται να είσαι τεμπέλης. Γι’ αυτό θεωρώ εξοργιστική την εικόνα που καλλιεργεί ο Μερτς κατά καιρούς μαζί με την κυβέρνησή του».
«Απίστευτα αλαζονική η γερμανική στάση»
Του υπενθυμίζουμε ότι οι Ελληνες είχαν εξίσου εξοργιστεί την περίοδο της κρίσης, όταν οι Γερμανοί τούς έδειχναν με το δάχτυλο. «Απολύτως δικαίως», μας απαντά, «γιατί αυτή η γερμανική στάση ήταν απίστευτα αλαζονική και προσβλητική. Στην Ελλάδα εκείνη την περίοδο υπήρχαν προβλήματα, κρούσματα διαφθοράς. Δύο οικογένειες κυριαρχούσαν στη χώρα. Το να ασκείς κριτική είναι το ένα. Αλλά το να προσβάλλεις συλλήβδην έναν λαό ήταν όχι μόνο λάθος, αλλά κόστισε πολλή δύναμη στην Ευρώπη. Είμαι επίσης πρόεδρος των ευρωπαϊκών συνδικάτων. Ξέρετε γιατί έχω ιδιαίτερη επιτυχία στην Ευρώπη; Γιατί πιστεύουν ότι δεν είμαι Γερμανός».
Τελευταία, πολλοί γερμανοί πολιτικοί εκθειάζουν την οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας ως πρότυπο για τη Γερμανία. «Προσοχή, δεν πρέπει να ρομαντικοποιούμε το θέμα, η Ελλάδα πέρασε από μια πολύ σκληρή διαδικασία μεταρρυθμίσεων που δεν έχει τελειώσει ακόμη» υπενθυμίζει. «Στη Γερμανία η πίεση τώρα έρχεται. Τι μπορούμε να διδαχθούμε; Τις επιτυχίες της Ελλάδας και τα λάθη που έγιναν στην πορεία. Δεν είναι απαραίτητο να επαναληφθούν. Γιατί πολλοί συμπεριφέρονται σαν να μην πέρασαν οι Ελληνες δύσκολα χρόνια».
Το όνειρο για την ελληνική υπηκοότητα
Και όταν έκλεισε το μικρόφωνο, μας μίλησε για την Ελλάδα και τις ελληνικές του ρίζες – ο παππούς του ήταν από τη Μικρά Ασία που ήρθε ως μετανάστης το 1923 στην Αθήνα. Την αγάπη του για την κιθάρα αλλά και για ένα παλιό όνειρο όταν ήταν νέος, να αποκτήσει και την ελληνική υπηκοότητα. Η αλληλεπίδραση των δύο χαρακτήρων, της ελληνικής συναισθηματικότητας και της γερμανικής ορθολογικότητας, είναι το μυστικό της επιτυχίας του ως συνδικαλιστή. Η επόμενη κρίσιμη συνάντηση του προεδρείου των συνδικάτων με τον καγκελάριο και τους κυβερνητικούς του εταίρους προγραμματίζεται για τις 10 Ιουνίου. Εκεί ο Βασιλειάδης θα δώσει μάχη για να επιβάλει τις «κόκκινες γραμμές» του γερμανικού συνδικαλιστικού κινήματος, αποτέλεσμα σκληρών εργατικών αγώνων επί δεκαετίες, όπως διατήρηση του 8ώρου εργασίας και του κοινωνικού κράτους και ενάντια στη σταδιακή συνταξιοδότηση στα 70. Και θα ζητήσει περισσότερη Ευρώπη ακόμη και στην κοινωνική πολιτική. Με το δικό του – ελληνογερμανικό – ταμπεραμέντο.
