Ο Ντόναλντ Τραμπ δε χρειάστηκε ιδιαίτερες συστάσεις για τον Πατριάρχη Ιεροσολύμων. Τον θυμόταν από την επίσκεψή του το 2017 στον Ναό της Αναστάσεως, όταν ο Θεόφιλος Γ΄τον είχε υποδεχθεί στην Ιερουσαλήμ. Η ανάμνηση αυτή έδωσε από την αρχή πιο προσωπικό τόνο στη συνάντηση, η οποία διήρκεσε περίπου 40 λεπτά.
Για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες, το Οβάλ Γραφείο έγινε σημείο επαφής του Τραμπ με την Ορθόδοξη Ανατολή. Μετά τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, ήταν η σειρά του Πατριάρχη Ιεροσολύμων να περάσει το κατώφλι του Λευκού Οίκου.
Οι ατάκες και το χαλαρό κλίμα
Ο Τραμπ φαίνεται να εμφανίστηκε χαλαρός και με διάθεση για αστεία. Κάποια στιγμή ρώτησε τον Πατριάρχη Θεόφιλο αν γνωρίζει τον Οικουμενικό Πατριάρχη, αναφερόμενος με θερμά λόγια στη συνάντηση που είχε μαζί του πριν από λίγους μήνες μέσα στο ίδιο γραφείο.
«Σας αρέσει το Οβάλ Γραφείο;» φέρεται να ρώτησε τους συνομιλητές του κάποια άλλη στιγμή, επιχειρώντας να κρατήσει οικείο το κλίμα πριν η συζήτηση περάσει στα πιο δύσκολα.
Το παρασκήνιο των πιέσεων για τη Μέση Ανατολή
Πίσω, όμως, από τις φιλοφρονήσεις και την απονομή της τιμητικής διάκρισης, το μήνυμα του Πατριάρχη Ιεροσολύμων ήταν σαφές. Οι χριστιανικές κοινότητες στη Μέση Ανατολή πιέζονται όλο και περισσότερο και η προστασία τους δεν μπορεί να μένει χαμηλά στην ατζέντα της Ουάσιγκτον.
Ο Πατριάρχης Θεόφιλος έθεσε στον Αμερικανό πρόεδρο την ανάγκη προστασίας της χριστιανικής παρουσίας στους Αγίους Τόπους, της ελεύθερης πρόσβασης στα προσκυνήματα και της ελευθερίας λατρείας για όλους. Μίλησε όχι μόνο για την Ιερουσαλήμ, αλλά και για τις κοινότητες που βρίσκονται αντιμέτωπες με την πολιτική αστάθεια, την οικονομική πίεση και τις συνέπειες των συγκρούσεων σε όλη τη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με πληροφορίες του «Βήματος», ο Τραμπ δεν περιορίστηκε σε τυπικές αναφορές. Έκανε συγκεκριμένες ερωτήσεις για την κατάσταση επί του πεδίου και ζήτησε να ακούσει αν οι πρωτοβουλίες της αμερικανικής κυβέρνησης έχουν πρακτικό αποτέλεσμα για τους Χριστιανούς της περιοχής.
Στο Οβάλ Γραφείο παρών ήταν και ο Μασάντ Μπούλος, σύμβουλος του προέδρου για αραβικές και μεσανατολικές υποθέσεις, ο οποίος είναι Ορθόδοξος Χριστιανός λιβανικής καταγωγής. Η παρουσία του είχε σημασία, καθώς η συζήτηση για τους Χριστιανούς της Μέσης Ανατολής ακουμπά απευθείας την αμερικανική πολιτική στην περιοχή, από τη Γάζα μέχρι τον Λίβανο και τη Συρία.
Η παρασημοφόρηση και ο φάκελος των προσκυνημάτων
Κατά τη συνάντηση, ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων απένειμε στον Ντόναλντ Τραμπ την τιμή του «Μεγάλου Σταυροφόρου» του Τάγματος των Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου, μία από τις υψηλότερες διακρίσεις του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου Ιεροσολύμων.
Η απονομή είχε τον δικό της συμβολισμό, αλλά η επίσκεψη δεν περιορίστηκε εκεί. Κατά πληροφορίες, τέθηκαν και ζητήματα που αφορούν την πατριαρχική περιουσία και τα προσκυνήματα. Ο Πατριάρχης Θεόφιλος δεν εστίασε σε μία μόνο υπόθεση, αλλά περιέγραψε το συνολικό πλαίσιο των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το Πατριαρχείο όπου έχει ιστορική παρουσία και ευθύνη.
Φυσικά, σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το θέμα της Μονής Αγίας Αικατερίνης στο Σινά, μετά τις δικαστικές εξελίξεις στην Αίγυπτο που προκάλεσαν ανησυχία στην Αθήνα και στον ορθόδοξο κόσμο. Πηγές στην Ουάσιγκτον αναφέρουν στο «Βήμα» ότι ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για θέματα Διαχείρισης και Πόρων, Μάικλ Ρήγας, παρακολουθεί ενεργά το ζήτημα και έχει εμπλακεί στις σχετικές συζητήσεις.
Μήνυμα επιβίωσης σε μια εύθραυστη γεωγραφία
Το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων κινείται εδώ και αιώνες σε μία από τις πιο ευαίσθητες θρησκευτικές γεωγραφίες της Μέσης Ανατολής. Ο Ναός της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα, ο Ναός της Γεννήσεως στη Βηθλεέμ, τα προσκυνήματα, οι κοινότητες και η εκκλησιαστική περιουσία συνθέτουν μια παρουσία αιώνων σε μια περιοχή όπου η αστάθεια δοκιμάζει καθημερινά τις πιο ευάλωτες μειονότητες.
Αυτό ήταν και το μήνυμα που μετέφερε ο Πατριάρχης Θεόφιλος στον Λευκό Οίκο. Η τύχη των Χριστιανών της Μέσης Ανατολής δεν κρίνεται μόνο στις μεγάλες διπλωματικές πρωτοβουλίες. Κρίνεται και στην καθημερινή δυνατότητα να παραμείνουν στον τόπο τους, να κρατήσουν τα προσκυνήματά τους ανοιχτά και να ασκούν την πίστη τους χωρίς φόβο.
