Ο Ντόναλντ Τραμπ επέστρεψε πριν από ενάμιση χρόνο στον Λευκό Οίκο με «σημαία» του την υπόσχεση για λιγότερες στρατιωτικές συγκρούσεις και το τέλος της αμερικανικής εμπλοκής σε «ατελείωτους πολέμους».
Στην ορκωμοσία του, τον Ιανουάριο του 2025, δήλωσε ότι η μεγαλύτερη πολιτική του κληρονομιά θα ήταν εκείνη του «ειρηνοποιού», ενώ προεκλογικά είχε επικρίνει επανειλημμένα τους προκατόχους του ότι σπατάλησαν αμερικανικούς πόρους σε πολέμους εκτός συνόρων.
Ωστόσο, η εικόνα που έχει διαμορφωθεί από τότε είναι αισθητά διαφορετική: από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί σε μια σειρά στρατιωτικών επιχειρήσεων από την Αφρική και τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Λατινική Αμερική, συνθέτοντας μία από τις πιο επιθετικές περιόδους της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων ετών.
Και καθώς ο αμερικανός πρόεδρος επαναλαμβάνει τον αμφισβητούμενο ισχυρισμό πως έχει τερματίσει «εννέα πολέμους», οι New York Times κατέγραψαν όλες τις συγκρούσεις στις οποίες οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί ή και ξεκινήσει αυτόν τον ενάμιση χρόνο.
Σομαλία
Λίγο μετά την ανάληψη της προεδρίας, τον Φεβρουάριο του 2025, ο Τραμπ διέταξε αεροπορικές επιδρομές κατά στελεχών και νεοσύλλεκτων του Ισλαμικού Κράτους στη Σομαλία, στα πλαίσια «ενισχυμένων αντιτρομοκρατικών επιχειρήσεων» στο Κέρας της Αφρικής. Συνολικά μέσα στο 2025 πραγματοποιήθηκαν πάνω από 100 πλήγματα εναντίον του ISIS και της Αλ Σαμπάμπ, μιας εξτρεμιστικής ομάδας που συνδέεται με την Αλ Κάιντα, με τις επιχειρήσεις να συνεχίζονται μέχρι και φέτος.
Ιράκ
Τον Μάρτιο του 2025 στο Ιράκ, αμερικανικές και ιρακινές δυνάμεις ανακοίνωσαν την εξόντωση ανώτερου ηγέτη του Ισλαμικού Κράτους, ο οποίος θεωρούνταν επικεφαλής της οργάνωσης σε Ιράκ και Συρία.
Υεμένη
Την ίδια περίοδο στην Υεμένη, ξεκίνησε η επιχείρηση «Rough Rider» εναντίον των Χούθι, την υποστηριζόμενης από το Ιράν πολιτοφυλακής.
Οι επιχειρήσεις είχαν μεγάλο οικονομικό κόστος, αφού χρησιμοποιήθηκε στρατιωτικό υλικό αξίας περίπου ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων μόνο μέσα στον πρώτο μήνα. Δυο μήνες αργότερα, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν προσωρινή παύση των επιθετικών ενεργειών, επικαλούμενες συμφωνία αποκλιμάκωσης, αν και η ναυσιπλοΐα στην περιοχή παρέμεινε περιορισμένη.
Ιράν (2025)
Τον Ιούνιο του 2025, μετά από ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν την πρωτοφανή μέχρι τότε επιχείρηση «Midnight Hammer», στοχεύοντας πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Φορντό, τη Νατάνζ και το Ισφαχάν. Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Τραμπ, οι επιδρομές κατέστρεψαν κρίσιμες υποδομές εμπλουτισμού ουρανίου, όμως η ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης συνεχίστηκε.
Βενεζουέλα (2025)
Τον Σεπτέμβριο του 2025, η στρατιωτική δράση επεκτάθηκε στη Βενεζουέλα, όπου οι ΗΠΑ ξεκίνησαν επιθέσεις σε σκάφη στην Καραϊβική, υποστηρίζοντας -χωρίς να παρέχουν αποδείξεις- πως διακινούσαν ναρκωτικά. Δεκάδες σκάφη καταστράφηκαν και εκατοντάδες άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, ενώ νομικοί και αναλυτές αμφισβήτησαν τη νομιμότητα των επιχειρήσεων.
Συρία
Τον Δεκέμβριο του 2025, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν μεγάλης κλίμακας αεροπορικές επιδρομές στη Συρία ως απάντηση σε επίθεση του ISIS που είχε προκαλέσει τον θάνατο αμερικανών στρατιωτών και ενός διερμηνέα. Χρησιμοποιήθηκαν μαχητικά αεροσκάφη, επιθετικά ελικόπτερα και πυροβολικό εναντίον δεκάδων στόχων. Παράλληλα βέβαια, οι ΗΠΑ ξεκίνησαν σταδιακή αποχώρηση από τη χώρα, διατηρώντας περιορισμένο ρόλο εκπαίδευσης και υποστήριξης.
Νιγηρία
Την περίοδο των Χριστουγέννων του 2025 ξεκίνησαν και επιδρομές στη Νιγηρία εναντίον πυρήνων του Ισλαμικού Κράτους, με τον Τραμπ να υποστηρίζει με ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα ότι στόχος ήταν η προστασία χριστιανικών πληθυσμών. Η σύγκρουση συνεχίζεται.
Βενεζουέλα (2026)
Στις αρχές του 2026 ειδικές δυνάμεις των ΗΠΑ πραγματοποίησαν μια άνευ προηγουμένου επιχείρηση στο Καράκας, όπου συνέλαβαν τον ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο, μεταφέροντας τον ίδιο και τη σύζυγό του στις ΗΠΑ, για να αντιμετωπίσουν κατηγορίες σχετικές με ναρκοτρομοκρατία.
Ιράν (2026)
Μερικές εβδομάδες αργότερα, αμερικανικές και ισραηλινές δυνάμεις ξεκίνησαν έναν νέο πόλεμο κατά του Ιράν, ο οποίος έχει αφήσει πίσω του εκατοντάδες νεκρούς (αν και σύμφωνα με το Ιράν είναι περισσότεροι από 2.000), μεταξύ αυτών ανώτατους ιρανούς αξιωματούχους, τον ανώτατο ηγέτη της χώρας Αλί Χαμενεΐ και 13 Αμερικανούς στρατιώτες.
Ο πόλεμος — που το Πεντάγωνο αποκαλεί Επιχείρηση «Epic Fury» — είχε ως αποτέλεσμα να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, προκαλώντας άνοδο των τιμών καυσίμων διεθνώς.
Επιπλέον, το Ιράν ως απάντηση έπληξε με drones και βαλλιστικούς πυραύλους το Ισραήλ, συμμάχους των ΗΠΑ και αμερικανικές βάσεις στη Μέση Ανατολή.
Οι πόλεμοι των προηγούμενων προέδρων
Παρά τα προεκλογικά μηνύματα του Τραμπ, ο προκάτοχός του, Τζο Μπάιντεν, μπορεί ακόμα να διατείνεται πως είναι ο μόνος πρόεδρος των ΗΠΑ τον 21ο αιώνα που δεν ξεκίνησε ή δεν ενεπλάκη άμεσα σε κάποιον νέο πόλεμο μεγάλης κλίμακας. Ολοκλήρωσε την αποχώρηση από το Αφγανιστάν και απέφυγε την άμεση αποστολή αμερικανικών στρατευμάτων στην Ουκρανία και τη Γάζα.
Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει πως δεν ενεπλάκη έμμεσα, αφού διατήρησε στρατεύματα σε Συρία και Ιράκ, αύξησε την παρουσία στην Αφρική και παρείχε εκτεταμένη στρατιωτική βοήθεια σε συμμάχους — κυρίως στην Ουκρανία και το Ισραήλ.
Οι Los Angeles Times επισημαίνουν πως η βασική διαφορά ήταν ότι η στρατηγική Μπάιντεν βασίστηκε περισσότερο στη στρατιωτική υποστήριξη, παρά σε νέες, άμεσες αμερικανικές επιχειρήσεις.
Πιο ενδιαφέρουσα είναι η σύγκριση με τον πρώην πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος εξελέγη με σύνθημα τον τερματισμό των πολέμων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν και τιμήθηκε ακόμη και με το -πολυπόθητο για τον Τραμπ- Νόμπελ Ειρήνης το 2009.
Τελικά παραδόξως, ο Ομπάμα έγινε ο πρώτος αμερικανός πρόεδρος που ολοκλήρωσε δύο πλήρεις θητείες με τις ΗΠΑ να βρίσκονται συνεχώς σε πόλεμο.
Μπορεί να μείωσε δραστικά τους αριθμούς των αμερικανικών στρατευμάτων, αλλά επέκτεινε τη χρήση αεροπορικών επιδρομών, drones, ειδικών δυνάμεων, κυβερνοόπλων και στοχευμένων επιχειρήσεων σε χώρες όπως η Συρία, η Λιβύη, η Υεμένη, η Σομαλία και το Πακιστάν, αλλάζοντας σε μεγάλο βαθμό τη μορφή του πολέμου.
«Οι Αμερικανοί έχουν μάθει ότι είναι πιο δύσκολο να τερματίσεις πολέμους παρά να τους ξεκινήσεις» είχε δηλώσει το 2014.
