Στο τελείωμα του χάρτινου φορέματος του Hussein Chalayan δημιουργείται ένας φάκελος ώστε να διπλώνει και αποστέλλεται ταχυδρομικώς. Το φόρεμα για τον ίδιο μπορεί να γίνει σύμβολο απουσίας ή παρουσίας.
Ο Χρήστος Δεληδήμος στο έργο του “Waiting Time” δανείζεται το πατρόν του κιμονό και πάνω του ράβει τα κομμένα νύχια του. Κάθε κομμένο νύχι, σαν άλλος σχηματισμός του φεγγαριού, συμβολίζει για τον καλλιτέχνη μια ακόμα ημέρα που υπερίσχυσε της παρόρμησής του.
Το χάρτινο φόρεμα του Travis Hutchison με εκτύπωση το πορτραίτο της Marti. Στη σειρά “Worship Dresses” o Hutchison αποτύπωσε τηv gay, drag και punk σκηνή στο East Village της Νέας Υόρκης του ‘90.
Χουσεΐν Σαλαγιάν, «Airmail Dress», UK, 1999. Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Με το “Birdman Costume II”, ο Ανέστης Ιωάννου αποτυπώνει μια μετανάστευση χωρίς τόπο, μια αγωνία εύρεσης κοινότητας χωρίς φύλο, καταγωγή ή συγκεκριμένη μορφή. Πρόκειται για ένα περίγραμμα ή ένα κενό σώμα που βρίσκεται σε μετάβαση.
Στο Heart in Heart της Yael Kanarek από έναν γάντζο κρέμονται σύμβολα από τον κώδικα Linux, «καρδιά» του λειτουργικού συστήματος των υπολογιστών και από έναν δεύτερο κρέμονται 22 ερωτικά γράμματα από το αφηγηματικό έργο της “World of Awe”.
Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Yael Kanarek, Heart in Heart, 2004. Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Οι προσωπογραφίες των Kapurani Bros εκφράζουν όχι μόνο την εσωτερικότητα των προσώπων, αλλά και τη δυναμική και εγγενή ιδιότητα της γυναικείας ύπαρξης.
Το έργο “Firma Gypsy Glabales” της Μαρίας Παπαδημητρίου διερευνά τα παραδοσιακά ενδύματα των Ρομά και την πολιτιστική τους σημασία, σχολιάζοντας ταυτόχρονα την οικειοποίηση, τον εκτοπισμό, τη μίμηση και την ανακύκλωση με έμφαση στους μοναδικούς κώδικες styling της κοινότητας και στις πολιτιστικές/κοινωνικές τους επιπτώσεις.
Τα έργα προτείνουν μια ουσιαστική ματιά στη μόδα ως μορφή τέχνης, στάση ζωής και σύγχρονη πολιτισμική δήλωση
Η έκθεση «Είσαι ό,τι φοράς» φέρνει σε δημιουργικό διάλογο 32 Έλληνες και διεθνείς καλλιτέχνες και σχεδιαστές.
Κεντρικό σημείο και συγκινησιακός πυρήνας της έκθεσης: το ειδικό αφιέρωμα στη σπουδαία Σοφία Κοκοσαλάκη, μια γυναίκα που όπως αναφέρει η Μέτυ Τσουκάτου, Ιστορικός Ενδύματος «κινήθηκε πάντα με τους δικούς της όρους, διαμορφώνοντας ένα δημιουργικό σύμπαν που δεν ακολουθούσε τις τάσεις αλλά τις διαμόρφωνε».
Χρόνος Αναμονής, 2025. Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Η έκθεση ξεκίνησε το ταξίδι της από το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Κρήτης και παρουσιάζεται στο Μουσείο Μπενάκη από τις 5/3 έως τις 24/5, ερευνά την αμφίδρομη σχέση της μόδας και των προκλήσεων της εποχής μας όπως αυτές εκφράζονται μέσα από τη σύγχρονη τέχνη.
«H τέχνη και η μόδα επηρεάζονται από τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες και το status quo κάθε εποχής. Το παρελθόν αναμειγνύεται με το παρόν, ίσως με κάποιο τρόπο και με το μέλλον, όπου η τέχνη μπορεί να γίνει παρέμβαση και ανατροπή.
Παντού υπάρχει το θέμα του φύλου και της ταυτότητας», αναφέρει στο ΒΗΜΑ η Μαρία Παναγίδου, Αρχιτέκτονας και συνεπιμελήτρια της έκθεσης. Διαρκής η αναζήτηση της αμφίδρομης σχέσης ανάμεσα στη σύγχρονη τέχνη και τη μόδα μέσα από τις πολιτικοικοινωνικές συνθήκες.
«Προσπαθήσαμε να βρούμε καλλιτέχνες που να έχουν μια σχέση με το τι συμβαίνει στον κόσμο της μόδας. Για εμάς είχε σημασία πόσο έχει αλλάξει η μόδα, τι σημαίνει η είσοδος της ποπ κουλτούρας, πώς το street culture έχει διεισδύσει στην ελίτ -την οποια ελίτ- των οίκων μόδας.
Πώς εκφράζονται οι νέες γενιές, το logomania (ένα τέχνασμα που χρησιμοποιήθηκε από τη βιομηχανία της μόδας απέναντι στο fast fashion) που επικρατούσε και πώς από τη δεκαετία του ’90 και μετά, η μόδα και η μουσική άρχισαν να επηρεάζουν την τέχνη», αναφέρει στο ΒΗΜΑ ο Σταύρος Καβαλλάρης, Ιστορικός Τέχνης και συνεπιμελητής έκθεσης.
(από αριστερά) Μέτυ Τσουκάτου, Σταύρος Καβαλλάρης, Μαρία Παναγίδου. Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Τι σημαίνει μόδα για τα νέα παιδιά; Τι σημαίνουν και πώς μεταφράζονται οι υποκουλτούρες του δρόμου; Πώς πια στη μόδα αναμειγνύονται θέματα φύλου; Όλα αυτά τα ερωτήματα έπαιξαν ρόλο στην επιλογή των καλλιτεχνών. «Ένα από τα ζητούμενα ήταν να υπάρχει μια πολιτική/κοινωνική έκφραση χωρίς να ‘πνίγει’ τον επισκέπτη», επισημαίνει ο Καβαλλάρης.
Όπως πολύ χαρακτηριστικά γράφουν οι επιμελητές στο σημείωμά τους: «χρόνια τώρα η μόδα έχει απωλέσει τις βασικές της αξίες και απλά μεταμορφώνεται σε βιομηχανία ενδύματος fast fashion.
Ο παλιός συγκερασμός αισθητικής, έρευνας, δημιουργικότητας και ιδεολογίας έχει αντικατασταθεί από όρους μάρκετινγκ και επιπέδου βιομηχανίας, που απλά ωθεί το κοινό στην υπερκατανάλωση προκειμένου να υπερασπιστεί τη δική της υπερπαραγωγή χωρίς καμία ένδεια βιωσιμότητας».
Ένα αφιέρωμα στη σπουδαία Σοφία Κοκοσαλάκη
Αναπόσπαστο κομμάτι του όλου εγχειρήματος αποτελεί το αφιέρωμα στην αείμνηστη Ρεθύμνια Σοφία Κοκοσαλάκη. Οι δημιουργίες της που εκτίθενται προέρχονται από ιδιωτικές συλλογές και την οικογένεια της.
Photo Credits: Γιώργος Βελλής
«Η μητέρα της, η Στέλλα, μάς άνοιξε τα σεντούκια με τα ρούχα του παιδιού της και μας τα δάνεισε για την έκθεση. Πήγαμε και στον τόπο καταγωγής της, τα Ρούστικα Ρεθύμνου. Ήταν πολύ όμορφα και πολύ συγκινητικά», αναφέρει η Μαρία Παναγίδου.
Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει και να περιεργαστεί 24 κομμάτια της Κοκοσαλάκη που εκτείνονται χρονικά από τις πρώτες συλλογές της το 2002 μέχρι το 2014 με τη συλλογή νυφικών.
Photo Credits: Γιώργος Βελλής
«Δίνουν μια εικόνα αντιπροσωπευτική του έργου της, των τεχνικών της, των υλικών που επέλεγε, της αισθητικής κατεύθυνσής της», επισημαίνει στο ΒΗΜΑ η Μέτυ Τσουκάτου. Και προσθέτει:
«Είχα διαβάσει μια συνέντευξή της που έλεγε ότι τη ρωτούσαν αν κάνει ντραπέ επειδή είναι Ελληνίδα και απαντούσε αρνητικά. Στην πορεία όμως κατανόησε ότι μπορεί αυτό να ήταν τόσο ενσωματωμένο στις εικόνες της που μπορεί και να συνέβαινε για αυτόν τον λόγο».
«Η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά υπήρξε για την Κοκοσαλάκη σταθερή αναφορά, υπερβαίνοντας πάντα το αναμενόμενο και αποφεύγοντας το φολκλόρ.
Ο μινωικός πολιτισμός, η αρχαία Ελλάδα, η λαϊκή παράδοση και χειροτεχνία, η Κρήτη –τόπος καταγωγής, παιδικών βιωμάτων και καλοκαιρινών επιστροφών– αποτέλεσαν υλικό φορτισμένο με μνήμη και συναίσθημα, που τροφοδότησε τον σχεδιαστικό της κόσμο.
Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Οι αρχαιοελληνικές πτυχώσεις, η κομποδετική, η θεά των όφεων, η βυζαντινή εικονογραφία, τα ελληνικά κεντήματα συνδυάζονταν με επιρροές από την αστική ζωή, τη street κουλτούρα, την αισθητική της new wave και της post punk μουσικής σκηνής.
Το αποτέλεσμα ήταν ρούχα με ένταση, χαρακτήρα και νεωτερισμό – μια προσωπική, μινιμαλιστική εκδοχή του “ελληνικού”, απολύτως συντονισμένη με τον ρυθμό του παρόντος», γράφει η Μέτυ Τσουκάτου.
Οι δημιουργίες της Σοφίας στόχευαν στην ιδιοφυή απλότητα και τη διαχρονικότητα των αρχαιοελληνικών τεχνουργημάτων, σχεδιασμένες για να υπερβαίνουν την εποχή τους και να αντιστέκονται στο κοινότοπο.
Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Photo Credits: Γιώργος Βελλής
Συμμετέχουν οι εξής καλλιτέχνες:
Ελεωνόρα Αντωνιάδου, Δημήτριος Αντωνίτσης, Ευγενία Αποστόλου, Vanessa Beecroft, BlindAdam, Αντώνης Βολανάκης, Hussein Chalayan, Δημήτρης Δάβης, Χρήστος Δεληδήμος, Σταμάτης Ζάννος, Bill Georgoussis, René Habermacher, Rebecca Horn, Travis Hutchison, Ανέστης Ιωάννου, Μαριάννα Καβαλλιεράτου, Λευτέρης Κανακάκις, Yael Kanarek, Kapurani Bros, Σοφία Κοκοσαλάκη, Έλλη Κομνηνού-Νενεδάκη, Σοφία Κοσμάογλου, Γιάννης Μπουρνιάς, Αλίκη Παλάσκα, Άγγελος Παπαδημητρίου, Μαρία Παπαδημητρίου, Γιάννης Σίσκος, Χριστιάνα Σούλου, Έφη Σπύρου, Versaweiss, Παντελής Χανδρής και Νίκος Χαραλαμπίδης.
