Στην επαναπροσέγγιση και την αποκατάσταση των σχέσεων με τους μέχρι πρότινος «δύσκολους» εταίρους της Τουρκίας στη Μέση Ανατολή στοχεύει η περιοδεία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε Σαουδική Αραβία και Αίγυπτο.

Τι πέτυχε στο Κάιρο ο Ερντογάν

Κατά τη χθεσινή επίσκεψή του στο Κάιρο, οι πρόεδροι Τουρκίας και Αιγύπτου υπέγραψαν σειρά συμφωνιών που αφορούν την άμυνα, την οικονομία και το εμπόριο, σηματοδοτώντας την αναβάθμιση της στρατηγικής συνεργασίας των δύο χωρών. Οι συνομιλίες των δύο ηγετών επεκτάθηκαν και σε κρίσιμα περιφερειακά ζητήματα, όπως η ανάγκη για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, η κρίση στο Σουδάν, οι εξελίξεις σε Λιβύη και Συρία, ο πόλεμος στην Ουκρανία, καθώς και οι εντάσεις γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Υπουργοί από τις δύο πλευρές επικύρωσαν πλήθος συμφωνιών σε τομείς όπως η άμυνα, ο τουρισμός, η υγεία και η γεωργία. Στην κοινή συνέντευξη Τύπου, ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι τόνισε ότι με τον Τούρκο ομόλογό του συζήτησαν τρόπους ενίσχυσης των διμερών εμπορικών σχέσεων, με στόχο την αύξηση του όγκου συναλλαγών από τα σημερινά 9 δισ. δολάρια στα 15 δισ. δολάρια. Από την πλευρά του, ο Ερντογάν επισήμανε ότι η Αίγυπτος αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Τουρκίας στην αφρικανική ήπειρο και εξέφρασε τη βούληση της Άγκυρας να εμβαθύνει τη συνεργασία στους τομείς του θαλάσσιου εμπορίου, των μεταφορών και της θαλάσσιας ασφάλειας.

Ο Αλ Σίσι δήλωσε ότι συζήτησε με τον «αδελφό του», όπως χαρακτήρισε τον Τούρκο πρόεδρο, τις ειλικρινείς προσπάθειες Αιγύπτου και Τουρκίας για αποκλιμάκωση των εντάσεων στην περιοχή, προώθηση διπλωματικών λύσεων και αποτροπή πολεμικών συγκρούσεων, είτε αυτές αφορούν το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα είτε τη Μέση Ανατολή συνολικά.

Ο Ερντογάν, από την πλευρά του, υπογράμμισε τη σημασία της διατήρησης της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας της Λιβύης, καθώς και την ανάγκη επίτευξης εκεχειρίας στο Σουδάν. Αναφερόμενος στο Ιράν, τόνισε ότι η διπλωματία αποτελεί τον ενδεδειγμένο δρόμο για την επίλυση των διαφορών και προειδοποίησε ότι μια ενδεχόμενη εξωτερική παρέμβαση θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει ολόκληρη την περιοχή.

Τι συνέβη στην Σαουδική Αραβία

Πριν από την επίσκεψη του στην Αίγυπτο, ο Ταγίπ Ερντογάν είχε επισκεφθεί και την Σαουδική Αραβία, όπου και εκεί ανακοινώθηκαν διάφορες συμφωνίες και πρωτοβουλίες.

Πάνω από 700 Τούρκοι και Σαουδάραβες επιχειρηματίες συμμετείχαν την Τρίτη στο Επιχειρηματικό Φόρουμ Αραβίας–Τουρκίας, στο περιθώριο της επίσκεψης, με στόχο να αξιοποιήσουν τις κομβικές διμερείς συμφωνίες του 2023 που αφορούν τις επενδύσεις, την ενέργεια και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στις αγορές. Παράλληλα, στο τραπέζι των συζητήσεων βρέθηκε και η ολοκλήρωση μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου.

Όπως δε ανακοίνωσε σήμερα ο Ταγίπ Ερντογάν, Σαουδική Αραβία και η Τουρκία εξετάζουν το ενδεχόμενο κοινής επένδυσης στο πρόγραμμα τουρκικού μαχητικού αεροσκάφους πέμπτης γενιάς Kaan, και η απόφαση να ενδέχεται να ληφθεί σύντομα.

«Υπογράφουμε σημαντικές συμφωνίες συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας με τη Σαουδική Αραβία και είμαστε αποφασισμένοι να τις ενισχύσουμε περαιτέρω», ανέφερε ο Ερντογάν σε δημοσιογράφους κατά την επιστροφή του στην Τουρκία, μετά τις επισκέψεις του αυτή την εβδομάδα σε Αίγυπτο και Σαουδική Αραβία. «Επιπλέον, εξετάζεται μια κοινή επένδυση με τη Σαουδική Αραβία και αυτή η επένδυση στο Kaan μπορεί να υλοποιηθεί οποιαδήποτε στιγμή», πρόσθεσε.

Η Τουρκία αναπτύσσει μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς από το 2010, ωστόσο τα σχέδια επιταχύνθηκαν μετά τον αποκλεισμό της Άγκυρας από το αμερικανικό πρόγραμμα F-35 το 2019, λόγω της αγοράς του ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικού συστήματος S-400, γεγονός που οδήγησε και στην επιβολή κυρώσεων από το Κογκρέσο των ΗΠΑ.

Το πρόγραμμα Kaan θεωρείται ιδιαίτερα δαπανηρό, γεγονός που ωθεί την Άγκυρα να αναζητήσει διεθνείς εταίρους.