Με επιβολή κυρώσεων απειλεί η αμερικανική κυβέρνηση ιρακινούς πολιτικούς, σε περίπτωση που εκπρόσωποι ένοπλων σιιτικών οργανώσεων (αλλά και των Κούρδων) που σύμφωνα με τις ΗΠΑ υποστηρίζονται από το Ιράν, συμμετάσχουν την επόμενη κυβέρνηση. Μεταξύ των μέτρων που έχουν διαμηνύσει ότι θα λάβουν είναι κυρώσεις που θα στοχεύουν το ίδιο το ιρακινό κράτος, συμπεριλαμβανομένων, ενδεχομένως, και των κρίσιμων εσόδων του από το πετρέλαιο.
Όπως αναφέρει το Reuters επικαλούμενο τρεις Ιρακινούς αξιωματούχους και μία ακόμη πηγή με γνώση του θέματος, η απειλή διατυπώθηκε επανειλημμένα τους τελευταίους δύο μήνες από τον επιτετραμμένο της αμερικανικής πρεσβείας στη Βαγδάτη, Τζόσουα Χάρις, σε συνομιλίες με Ιρακινούς αξιωματούχους και επιφανείς σιίτες ηγέτες. Το ίδιο μήνυμα, όπως αναφέρουν, διαβιβάστηκε μέσω διαμεσολαβητών και σε επικεφαλής φιλοϊρανικών οργανώσεων.
Απειλούν το Ιράκ για να πλήξουν το Ιράν
Από τότε που ανέλαβε καθήκοντα πριν από έναν χρόνο, ο Τραμπ έχει βάλει σαν στόχο να αποδυναμώσει το Ιράν, μεταξύ άλλων και μέσω του Ιράκ. Η Τεχεράνη θεωρεί το Ιράκ ζωτικής σημασίας για την ιρανική οικονομία και επί χρόνια χρησιμοποιούσε το ιρακινό τραπεζικό σύστημα για να παρακάμπτει τις κυρώσεις εναντίον της, σύμφωνα με Αμερικανούς και Ιρακινούς αξιωματούχους. Οι ΗΠΑ προσπαθούν χρόνια τώρα να περιορίσουν αυτή τη ροή δολαρίων, επιβάλλοντας κυρώσεις σε περισσότερες από δώδεκα ιρακινές τράπεζες.
Ωστόσο, η Ουάσιγκτον δεν έχει μέχρι σήμερα περιορίσει τη ροή δολαρίων από τα έσοδα του πετρελαίου του Ιράκ – ενός από τους μεγαλύτερους παραγωγούς του OPEC – τα οποία κατατίθενται μέσω της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης στην Κεντρική Τράπεζα του Ιράκ. Οι ΗΠΑ ασκούν ουσιαστικό έλεγχο στα έσοδα αυτά από το 2003, όταν εισέβαλαν στη χώρα.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν την κυριαρχία του Ιράκ και κάθε χώρας της περιοχής. Αυτό δεν αφήνει απολύτως κανέναν ρόλο σε πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν, οι οποίες επιδιώκουν κακόβουλα συμφέροντα, προκαλούν θρησκευτικές διαιρέσεις και διαδίδουν την τρομοκρατία στην περιοχή», δήλωσε εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Reuters.
Ο Τραμπ, που βομβάρδισε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις τον Ιούνιο, απείλησε επίσης την περασμένη εβδομάδα με νέα στρατιωτική επέμβαση στο Ιράν εν μέσω διαδηλώσεων.
Μεταξύ των πολιτικών στους οποίους διαβιβάστηκε το μήνυμα του Χάρις περιλαμβάνονται ο πρωθυπουργός Σουντανί, οι σιίτες πολιτικοί Αμάρ αλ-Χακίμ και Χάντι αλ-Αμέρι, καθώς και ο Κούρδος ηγέτης Μασρούρ Μπαρζανί, σύμφωνα με τρεις από τις πηγές. Τα… μηνύματα του Χάρις, ξεκίνησαν μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου, στις οποίες το μπλοκ του Σουντανί αναδείχθηκε πρώτο, με παράλληλη ενίσχυση των πολιτικών δυνάμεων που συνδέονται με φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές.
Οι απειλές που διατυπώθηκαν, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, αφορούσαν σε 58 βουλευτές που οι ΗΠΑ θεωρούν ότι συνδέονται με το Ιράν. «Η αμερικανική γραμμή ήταν ότι θα αναστείλουν κάθε συνεργασία με τη νέα κυβέρνηση εάν οποιοσδήποτε από αυτούς τους 58 βουλευτές εκπροσωπηθεί στο υπουργικό συμβούλιο», ανέφερε Ιρακινός αξιωματούχος. «Μας είπαν ότι αυτό σημαίνει πως δεν θα συνεργαστούν με την κυβέρνηση και θα διακόψουν τις μεταφορές δολαρίων».
Αντίθεση στην εκλογή αντιπροέδρου της Βουλής
Ένα από τα πρόσωπα στα οποία αντιτίθεται η Ουάσιγκτον είναι ο Αντνάν Φαϊχάν, μέλος της ισχυρής φιλοϊρανικής οργάνωσης Άσαϊμπ Αχλ αλ-Χακ (AAH), ο οποίος εξελέγη πρώτος αντιπρόεδρος του ιρακινού κοινοβουλίου στα τέλη Δεκεμβρίου. Σύμφωνα με τις πηγές, οι ΗΠΑ άσκησαν πιέσεις για την απομάκρυνσή του και ο ηγέτης της AAH, Καΐς αλ-Χαζάλι, φέρεται να εξέφρασε μέσω διαύλων την πρόθεση να τον αντικαταστήσει. Ο Φαϊχάν παραμένει στη θέση του.
Στην προηγούμενη κυβέρνηση, η AAH κατείχε το υπουργείο Παιδείας και, σύμφωνα με Ιρακινούς αξιωματούχους, επιδιώκει να συμμετάσχει και στη νέα. Η οργάνωση φέρεται να είχε κεντρικό ρόλο σε δίκτυο λαθρεμπορίου πετρελαίου που απέφερε τουλάχιστον 1 δισ. δολάρια ετησίως στο Ιράν και τους συμμάχους του στο Ιράκ, σύμφωνα με παλαιότερες έρευνες του Reuters.
Ο Χαζάλι είχε τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις το 2019 για τον φερόμενο ρόλο της AAH σε σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένης της δολοφονίας διαδηλωτών στο Ιράκ και επίθεσης το 2007 που κόστισε τη ζωή σε πέντε Αμερικανούς στρατιώτες.
Ο έλεγχος των δολαρίων
Το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων του Ιράκ από τις εξαγωγές πετρελαίου κατατίθεται σε λογαριασμό της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράκ στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης. Αν και πρόκειται για κυρίαρχο λογαριασμό του ιρακινού κράτους, η ρύθμιση αυτή δίνει στις ΗΠΑ πρακτικό έλεγχο στα κρατικά έσοδα του Ιράκ, καθιστώντας τη Βαγδάτη εξαρτημένη από την καλή θέληση της Ουάσιγκτον.
Οι πιέσεις αυτές ασκούνται τη στιγμή που οι ΗΠΑ ξεκινούν να διαθέτουν στην αγορά το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας από αμερικανικές δυνάμεις και τη μεταφορά του στη Νέα Υόρκη για να δικαστεί για υποθέσεις ναρκωτικών. Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας έχει δηλώσει ότι τα έσοδα από τις πωλήσεις βενεζουελάνικου πετρελαίου θα κατατίθενται αρχικά σε λογαριασμούς υπό αμερικανικό έλεγχο σε διεθνείς τράπεζες.
