Τουλάχιστον 39 νεκροί και 122 τραυματίες είναι ο τελευταίος απολογισμός της σφοδρής σύγκρουσης και του εκτροχιασμού δύο τρένων υψηλής ταχύτητας στη νότια Ισπανία. Οι αρχές κάνουν λόγο για ένα «εξαιρετικά παράξενο» δυστύχημα, καθώς σημειώθηκε σε ευθύ τμήμα της γραμμής, με τα πρώτα στοιχεία να αποκλείουν το ανθρώπινο λάθος

Πού και πότε συνέβη το δυστύχημα

Το δυστύχημα σημειώθηκε την Κυριακή στις 19:45 (τοπική ώρα) κοντά στην πόλη Ανταμούθ, στην επαρχία της Κόρδοβα, περίπου 360 χιλιόμετρα νότια της Μαδρίτης. Η σύγκρουση έγινε σε ευθεία της σιδηροδρομικής γραμμής, γεγονός που προκαλεί σοβαρά ερωτήματα στις αρχές.

Ποια τρένα ενεπλάκησαν

Στο ατύχημα ενεπλάκησαν δύο τρένα υψηλής ταχύτητας:

  1. ένα της ιδιωτικής κοινοπραξίας Iryo, που εκτελούσε το δρομολόγιο Μάλαγα–Μαδρίτη
  2. και ένα Alvia της κρατικής εταιρείας Renfe

Τα δύο τελευταία από τα οκτώ βαγόνια του τρένου Iryo εκτροχιάστηκαν και συγκρούστηκαν με το αντίθετα κινούμενο Alvia, προκαλώντας την εκτροχίαση των δύο πρώτων βαγονιών του δεύτερου, τα οποία κατέληξαν σε πρανές, βάθους έως και πέντε μέτρων.

Guardia Civil/via Reuters TV/Handout via REUTERS

Τι γνωρίζουμε για τις συνθήκες της σύγκρουσης

Σύμφωνα με τη Renfe, μεσολάβησαν μόλις 20 δευτερόλεπτα από τον εκτροχιασμό έως τη σύγκρουση, χρόνος ανεπαρκής για να ενεργοποιηθεί το αυτόματο σύστημα πέδησης.
Το τρένο Iryo κινείτο με ταχύτητα 110 χλμ./ώρα — πολύ κάτω από το όριο των 250 χλμ./ώρα — ενώ το Alvia με 205 χλμ./ώρα.

Οι περισσότεροι νεκροί και τραυματίες επέβαιναν στα δύο πρώτα βαγόνια του Alvia. Ο 27χρονος μηχανοδηγός του τρένου έχασε επίσης τη ζωή του.

Τι λένε οι αρχές: «Αποκλείεται σχεδόν το ανθρώπινο λάθος»

Ο επικεφαλής της Renfe, Άλβαρο Φερνάντεθ Ερέδια, δήλωσε ότι το ανθρώπινο λάθος «έχει πρακτικά αποκλειστεί», σημειώνοντας ότι το αίτιο πιθανότατα σχετίζεται είτε με το τροχαίο υλικό είτε με την υποδομή.

Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πουέντε χαρακτήρισε το δυστύχημα «εξαιρετικά παράξενο» και τόνισε πως, αν δεν υπήρχε το διερχόμενο τρένο, ο εκτροχιασμός πιθανότατα δεν θα είχε προκαλέσει θανάτους.

Guardia Civil/via Reuters TV/Handout via REUTERS

Τεχνικές υποψίες και πρώτες εκτιμήσεις

Ο πρόεδρος της Ένωσης Οδοποιών Μηχανικών, Χοσέ Τριγκέρος, ανέφερε ότι η προκαταρκτική του ανάλυση δείχνει πιθανή «αστοχία του συστήματος κύλισης» στα πίσω βαγόνια του τρένου Iryo.
Το τρένο ήταν ηλικίας μικρότερης των τεσσάρων ετών και είχε ελεγχθεί τελευταία φορά την Πέμπτη 15 Ιανουαρίου, ενώ η γραμμή είχε ανακαινιστεί πλήρως τον Μάιο του 2023, με επένδυση 700 εκατ. ευρώ.

Προειδοποιήσεις που είχαν προηγηθεί

Συνδικάτο μηχανοδηγών είχε προειδοποιήσει ήδη από τον Αύγουστο για σοβαρές φθορές στη συγκεκριμένη γραμμή, κάνοντας λόγο για λακκούβες, ανωμαλίες και προβλήματα στα εναέρια καλώδια.

Παράλληλα, η διαχειρίστρια υποδομών ADIF είχε καταγράψει τα τελευταία χρόνια επαναλαμβανόμενα προβλήματα στην περιοχή, από βλάβες σηματοδότησης έως διακοπές ηλεκτροδότησης.

Το ευρύτερο πλαίσιο

Η Ισπανία διαθέτει το μεγαλύτερο δίκτυο σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας στην Ευρώπη και το δεύτερο μεγαλύτερο παγκοσμίως, μετά την Κίνα. Από το 2020, το δίκτυο έχει ανοίξει στον ανταγωνισμό, με την είσοδο ιδιωτικών εταιρειών όπως η Iryo, σε μια προσπάθεια μείωσης του κόστους και αύξησης των επιλογών για τους επιβάτες.