• Αναζήτηση
  • Την ανασυγκρότηση του κομματικού του μηχανισμού επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ

    Παραδοσιακά στα αριστερά κόμματα, το κρίσιμο στοιχείο είναι ο «μηχανισμός» και όχι τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν τις κοινοβουλευτικές θέσεις ή τα άλλα δημόσια αξιώματα.

    ΤοΒΗΜΑ Team

    Παραδοσιακά στα αριστερά κόμματα, το κρίσιμο στοιχείο είναι ο «μηχανισμός» και όχι τα πρόσωπα που αναλαμβάνουν τις κοινοβουλευτικές θέσεις ή τα άλλα δημόσια αξιώματα.

    Αυτόν τον κανόνα, ο ΣΥΡΙΖΑ δύσκολα μπορούσε να τηρήσει, εάν σκεφτούμε ότι ένα μικρό σχετικά –ως προς τα οργανωμένα μέλη του– αριστερό κόμμα, βρέθηκε να είναι από το 2015 ένα κόμμα διακυβέρνησης.

    Το αποτέλεσμα ήταν ένας εντυπωσιακός βαθμός απορρόφησης του στελεχιακού δυναμικού από την κρατική και κοινοβουλευτική λειτουργία.

    Είναι πια δύσκολο να βρεις στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ που να μην έχει μια απασχόληση σε κάποιες από τις θέσεις του ευρύτερου κρατικού μηχανισμού που σχετίζονται με τη διακυβέρνηση.

    Μόνο που αυτό εκ των πραγμάτων σημαίνει ότι ουσιαστικά το κόμμα παρακμάζει, χάνει την όποια αυτόνομη πολιτική λειτουργία του και στην καλύτερη των περιπτώσεων λειτουργεί απλώς ως «ιμάντας μεταβίβασης» αιτημάτων προς την κυβέρνηση.

    Αντίθετα, ακόμη και κόμματα που όταν ανέβαιναν στην εξουσία «κρατικοποιούνταν» πλήρως, όπως το ΠΑΣΟΚ στη δεκαετία του 1980 και του 1990, πάντα διατηρούσαν και έναν μηχανισμό, είτε στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, είτε στον συνδικαλισμό.

    Εκλογές δεν γίνονται χωρίς κομματικό μηχανισμό

    Είναι σαφές ότι η κατάσταση του ΣΥΡΙΖΑ ως κομματικού μηχανισμού είχε φτάσει σε ένα οριακό σημείο ως προς την ικανότητα του να δώσει μια μεγάλη εκλογική μάχη όπως αυτή που ξεκινά τώρα.

    Ας μην ξεχνάμε εδώ ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ανέβηκε εκλογικά με τόσο εντυπωσιακό τρόπο ανάμεσα στο 2012 και το 2015 χάρη στο μηχανισμό του. Ουσιαστικά, «σπρώχτηκε» εκλογικά από ένα χωρίς προηγούμενο κοινωνικό και πολιτικό κλίμα, όπου διαλύονταν προηγούμενες σχέσεις εκπροσώπησης.

    Για να το πούμε διαφορετικά, παραδοσιακά οι ψηφοφόροι της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ γνώριζαν όχι απλώς την ηγεσία από τα ΜΜΕ, αλλά και τους τοπικούς βουλευτές, τους «ανθρώπους τους» τοπικά, τους κομματικούς συνδικαλιστές, τους κομματικούς δημοτικούς συμβούλους, αλλά συχνά ακόμη και τον «οργανωμένο οπαδό» της «διπλανής πόρτας». Οι περισσότεροι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ απλώς είχαν δει τον Τσίπρα και τον Βαρουφάκη στην τηλεόραση.

    Όμως, τώρα τα πράγματα δεν θα είναι ίδια. Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ήδη κυβερνήσει αρκετά, έχει χρεωθεί μεγάλο κόστος και για τα μνημονιακά του μέτρα και για την αποτυχία να αντιμετωπίσει τις καταστροφικές πυρκαγιές στην Ανατολική Αττική.

    Για να πείσει τους ψηφοφόρους χρειάζεται κομματικό μηχανισμό που να λειτουργεί και να μην περιορίζεται απλώς στα στελέχη του στο κράτος και τους τοπικούς συνεργάτες των βουλευτών.

    ΣΥΡΙΖΑ: ένας κομματικός μηχανισμός σε «διχασμό προσωπικότητας»

    Σε όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και την ιδιαίτερα προβληματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται αυτό που θα λέγαμε «κομματικός μηχανισμός του ΣΥΡΙΖΑ».

    Στην πραγματικότητα εκτός από όλους αυτούς που εμπλέκονται άμεσα στην κρατική διαχείριση και τα διακυβέρνηση και ένα μια μικρή αλλά ιδιαίτερα σημαντική μερίδα μελών και οπαδών που επιμένουν σε μια ενθουσιώδη υποστήριξη του ΣΥΡΙΖΑ, ο κύριος όγκος των μελών και οπαδών είναι ιδιαίτερα προβληματισμένος.

    Ας μην ξεχνάμε ότι ιδίως από όταν ξεκίνησε η μετάβαση από τον Συνασπισμό στον ΣΥΡΙΖΑ, προσελκύσθηκαν αρκετοί άνθρωποι με αριστερές και κινηματικές αναφορές. Αρκετοί από αυτούς επέλεξαν το 2015 να φύγουν ή να αποστασιοποιηθούν, μην μπορώντας να συμβιβαστούν με το πώς ένα κόμμα που ηγήθηκε του αντιμνημονιακού κινήματος επέλεξε να ψηφίσει και να εφαρμόσει ένα νέο μνημόνιο.

    Όσοι έμειναν, αναγκαστικά βρέθηκαν σε μια ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Από τη μια διαφωνούσαν με αρκετές από τις επιλογές της κυβέρνησης, όπως και με τη συνεχιζόμενη συγκυβέρνηση με έναν ακροδεξιό σε πλευρές της ρητορικής του σχηματισμό όπως οι ΑΝΕΛ. Από την άλλη, τη θεωρούσαν καλύτερη από τις άλλες και συμφωνούσαν με την ηγεσία ότι έπρεπε να μείνει στην εξουσία. Ενθουσιάζονταν όποτε ψηφίζονταν «αριστερόστροφα» μέτρα (π.χ. σύμφωνο συμβίωσης, αναγνώριση ταυτότητας φύλου) και απογοητεύονταν κάθε φορά που έπαιρνε μνημονιακά μέτρα.

    Αυτή η αντιφατική κατάσταση μπορεί να εξηγήσει και τα ιδιότυπα «εσωκομματικά αντάρτικα» κάθε φορά που θεωρούσαν ότι κάτι μπορεί να γίνει, π.χ. σε σχέση με την έκταση του τέως αεροδρομίου του Ελληνικού.

    Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτού του «δυϊσμού», η πάλαι ποτέ τάση των 53+. Μόνιμη εσωκομματική αντιπολίτευση που διεκδικεί να εκφράσει την πιο ριζοσπαστική και «δικαιωματική» πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ είναι ταυτόχρονα και μια τάση κατεξοχήν «χωμένη» μέσα στον κρατικό μηχανισμό σε όλα τα επίπεδα, από κορυφαίες υπουργικές θέσεις μέχρι θέσεις συμβούλων, μετακλητών κ.λπ.

    Επιπλέον, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μπροστά του όχι μία αλλά τρεις εκλογικές μάχες. Και εάν οι ευρωεκλογές και οι βουλευτικές διεξάγονται με τους παραδοσιακούς τρόπους μιας κεντρικής πολιτικής μάχης, οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές έχουν άλλες απαιτήσεις γείωσης στις τοπικές κοινωνίες.

    Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να έχει την επιλογή να μην πάει με αυστηρά κομματικές υποψηφιότητες, επενδύοντας σε συνεργασίες κύρια με ανθρώπους προερχόμενους από το ΠΑΣΟΚ, όμως, σε κάθε περίπτωση χρειάζεται να υπάρχει ένας στοιχειώδης μηχανισμός που θα στηρίξει τα ψηφοδέλτια, θα «τρέξει» την προεκλογική εκστρατεία και θα αναλάβει να κατοχυρώσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εξακολουθεί να έχει κάποια τοπική απήχηση.

    Η σημασία της επιλογής Σκουρλέτη

    Όλα αυτά μπορούν να εξηγήσουν μια σειρά από επιλογές των τελευταίων ημερών.

    Στην πραγματικότητα, η επιλογή του Πάνου Σκουρλέτη ήταν λίγο πολύ μονόδρομος. Ο Π. Ρήγας δεν μπορούσε να παραμείνει στη θέση γιατί δεν είχε το «ειδικό βάρος» ούτε τα «αριστερά διαπιστευτήρια», για να μπορέσει να ενεργοποιήσει τον κομματικό μηχανισμό, έστω και εάν διαχειρίστηκε τη σχετικά μειωμένη βαρύτητά του όλο το διάστημα που προηγήθηκε. Στελέχη εντελώς «προεδρικά» όπως ο Νίκος Παππάς ή ο Δημήτρης Τζανακόπουλος θα σηματοδοτούσαν διάθεση «ασφυκτικού» ελέγχου του κόμματος και εξώθησης των 53+. Οι ίδιοι οι 53+ ως «κομματική μειοψηφία» (έστω και εάν στην κυβέρνηση εκπροσωπούνται από τον τυπικά τουλάχιστον πρώτο τη τάξει «μνημονιακό» υπουργό, το Ευκλείδη Τσακαλώτο) δεν θα μπορούσαν να διεκδικήσουν μια τέτοια θέση.

    Κατά συνέπεια, ο Πάνος Σκουρλέτης, άνθρωπος του μηχανισμού, με καλό όνομα σε ένα ευρύτερο φάσμα τάσεων και προερχόμενος από την ιδιότυπη συσπείρωση των παλαιών στελεχών του «Ρήγα» (μαζί με τον Νίκο Βούτση και τον Νίκο Φίλη), ήταν μια αναγκαστική επιλογή. Η μόνη αντίρρηση θα ήταν του ιδίου, σε περίπτωση που ήθελε να έχει την προβολή μιας υπουργικής θέσης. Βέβαια, μια θέση γραμματέα σε ένα κόμμα που ετοιμάζεται να δώσει μεγάλες εκλογικές μάχες και αμέσως μετά είναι πιθανό να ζήσει τον κραδασμό να επιστρέψει στα έδρανα της αντιπολίτευσης, μπορεί να επιτρέψει μεγαλύτερη επαφή και επικοινωνία με την κομματική βάση και να δώσει αναβαθμισμένο ρόλο.

    Οι δυσκολίες της κομματικής ανασυγκρότησης

    Βέβαια η πορεία ανασυγκρότησης του κομματικού μηχανισμού του ΣΥΡΙΖΑ δεν θα είναι εύκολη. Μπορεί οι εκλογικές μάχες να «ενεργοποιούν» τα κομματικά μέλη, καθώς συχνά μέσα στην πόλωση της προεκλογικής αντιπαράθεσης ξεχνιούνται προηγούμενες επιφυλάξεις και απογοητεύσεις, όμως στην περίπτωση του ΣΥΡΙΖΑ τα πράγματα θα είναι πιο δύσκολα.

    Ο κομματικός μηχανισμός θα κληθεί να δώσει μια μάχη υπερασπιζόμενος το έργο μιας κυβέρνησης που εφάρμοσε περίπου τον ίδιο αριθμό μνημονιακών μέτρων με τις προηγούμενες. Θα κληθεί να εξηγήσει γιατί δεν εφαρμόστηκε το «παράλληλο πρόγραμμα». Θα κληθεί να δώσει μια μάχη για μια «αξιοπρεπή ήττα», γνωρίζοντας ότι το πρόγραμμα που εξαγγέλλει δεν θα μπορεί σε αυτή τη φάση να το εφαρμόσει. Θα κληθεί, επίσης, να δώσει αυτή τη μάχη ως ενιαίος μηχανισμός και όχι ως ένα άθροισμα προσωπικών στρατηγικών και προσπαθειών διαμόρφωσης συσχετισμών «για την επόμενη μέρα».

    Πάνω από όλα ένα κόμμα που γαλουχήθηκε με την ιδέα ότι εκπροσωπεί τα συμφέροντα του κόσμου της εργασίας και της νεολαίας θα κληθεί να απαντήσει στα αμείλικτα ερωτήματα μιας κοινωνίας που αντί για ανατροπή εισέπραξε διάψευση και ματαιωμένες ελπίδες.

    Πολιτική
    Σίβυλλα
    • Έντυπη έκδοση Extravagant σκηνικό… Η στάχτη από το πούρο έπεσε ξαφνικά πάνω στο βαρύτιμο χαλί του 18ου αιώνα. Δίπλα ακριβώς στον πίνακα του... ΣΙΒΥΛΛΑ
    Helios Kiosk