Εχουμε στην Ελλάδα μία «ατροφική» κοινωνία πολιτών;

«Για όσου/ες δεν την απορρίπτουν εκ προοιμίου, γύρω από την «κοινωνία πολιτών» υπάρχει συναίνεση ως προς το ότι πρόκειται για μια έννοια της νεωτερικότητας, ότι προϋποθέτει εξατομικευμένα υποκείμενα, ότι στηρίζεται στη διάκριση δημοσίου και ιδιωτικού. Πέραν αυτού, το πώς κάθε φορά κατανοείται και πώς εκδηλώνεται στη δημόσια ζωή εξαρτάται από την πολιτική κουλτούρα και τη σωρευτική ιστορική επενέργεια προηγούμενων εξαρτημένων διαδρομών (path dependencies).

Από το βιβλίο Η ελληνική κοινωνία πολιτών και η οικονομική κρίση (Ποταμός, 2017) του Δημήτρη Α. Σωτηρόπουλου που κυκλοφόρησε πρόσφατα ανακύπτουν δύο τουλάχιστον βασικά ερωτήματα: Πρώτον, εφόσον από τις αρχές του ’90 ο όρος «κοινωνία πολιτών» επιπολάζει, οφείλει ο ορισμός της να χαρακτηρίζεται από σαφήνεια και ευκρίνεια. Αρκεί όμως ένας δηλωτικός-περιγραφικός ή μήπως απαιτείται κάποιος θεωρητικός ορισμός μέσω του οποίου ερμηνεύεται το φαινόμενο και γίνονται ορατά τα κανονιστικά θεμέλιά του; Και, δεύτερον, βάσει των ιδιαιτεροτήτων της, χαρακτηρίζεται η Ελλάδα από ισχυρή ή αδύναμη κοινωνία πολιτών; Εχει καν νόημα η χρήση της έννοιας αυτής ή μήπως η ελληνική περίπτωση υπαγορεύει άλλου τύπου εννοιολογήσεις; Αν όντως έχει νόημα, βάσει ποιων μεθοδολογικών επιλογών θα τη μελετήσουμε;», ανέφερε ο κ. Νίκος Δεμερτζής στην βριβλιοκριτική στο Βήμα (https://www.tovima.gr/books-ideas/article/?aid=878197).

Με αφορμή το βιβλίο του, ο αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών κ. Δημήτρης Α. Σωτηρόπουλος συζητά με την αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Έφη Γαζή, για την κρίση και στην κοινωνία πολιτών, στο πλαίσιο των ΜΕΤΑσυναντήσεων.

Μια σειρά θεματικών εκδηλώσεων, που επιχειρούν να διερευνήσουν ζητήματα που απασχολούν τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Ζητούμενο των ΜΕΤΑσυναντήσεων είναι η συζήτηση με τον εκάστοτε προσκεκλημένο συγγραφέα να γίνει αφορμή ανταλλαγής απόψεων. Ο πρώτος θεματικός κύκλος, στον οποίο εντάσσεται και η παραπάνω συζήτηση, αφορά συζητήσεις για «Ζητήματα του καιρού μας»: Πώς επηρέασε η κρίση τη διεκδίκηση εκ μέρους των πολιτών των δικαιωμάτων τους από το κράτος; Πώς η διεκδίκηση αυτή ξεδιπλώθηκε προς δημοκρατικές αλλά και αντιδημοκρατικές κατευθύνσεις;