Μαθητές ακονίζουν το μυαλό τους παίζοντας με γρίφους

Ως μέλος του κοινού στους προκριματικούς γύρους του Διαγωνισμού Μαθηματικής

Ως μέλος του κοινού στους προκριματικούς γύρους του Διαγωνισμού Μαθηματικής και Λογικής Σκέψης του Κολεγίου Ανατόλια τον Φεβρουάριο του 2013 η Δήμητρα Βαρβούτη, μαθήτρια σήμερα της Β’ Λυκείου, αποφάσισε να πάρει μέρος στο παιχνίδι νοητά προσπαθώντας να λύσει τους γρίφους. Οταν έμαθε ότι μια ομάδα δεν εμφανίστηκε και ότι υπήρχε μια κενή θέση για όποιον θα ήθελε να δηλώσει συμμετοχή, πήρε την κοπέλα που καθόταν δίπλα της και χωρίς να το πολυσκεφθούν δήλωσαν συμμετοχή, παρά το γεγονός ότι η δική τους ομάδα είχε μόνο δύο άτομα, ενώ οι υπόλοιπες τρία.
«Χωρίς να το καταλάβουμε και με λίγη τύχη περάσαμε στους ημιτελικούς που θα διεξάγονταν το επόμενο πρωί. Σε αυτό το διάστημα είχα χρόνο να ρωτήσω κάποιους φίλους μου που πίστευα πως θα ενδιαφέρονταν, μεταξύ των οποίων ο Μάρκος και ο Κωνσταντίνος» περιγράφει η μαθήτρια μιλώντας στο «Βήμα».
Οπως εξηγεί, ήξερε ότι και οι δύο φίλοι της ήταν λάτρεις των γρίφων αλλά και των διαγωνισμών. Εχουν εξάλλου και οι τρεις εμπειρία από πολλούς αντίστοιχους διαγωνισμούς, όπως για παράδειγμα αυτούς που διοργανώνει η Μαθηματική και Φυσική Εταιρεία.
Με τη συμμετοχή τελικά του Μάρκου η ομάδα συμπληρώθηκε. «Για έναν βαθμό, αν θυμάμαι καλά, δεν περάσαμε στην επόμενη φάση και τότε ήταν που συμφωνήσαμε ότι την επόμενη χρονιά θα δηλώναμε οπωσδήποτε συμμετοχή. Τελικά καταφέραμε να κατακτήσουμε τη δεύτερη θέση στον διαγωνισμό το 2014. Θα είναι η τελευταία φορά που θα λάβουμε μέρος ως ομάδα στον 4ο Διαγωνισμό Μαθηματικής και Λογικής Σκέψης, αφού ο Κωνσταντίνος φοιτά πια στη Γ’ Λυκείου» λέει η Δήμητρα.
Πρωτάθλημα ορθολογικής σκέψης, γνώσης και δεξιοτήτων

«Η ένταξη των γρίφων στη μαθησιακή διαδικασία προτείνεται στη διεθνή βιβλιογραφία καθώς θεωρείται ότι έχει μεγάλη αξία για να αποκτούν τα παιδιά δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων και να σκέφτονται δημιουργικά» αναφέρει στο «Βήμα» η καθηγήτρια Χάιδω Σαμαρά, εμπνεύστρια και συντονίστρια του διαγωνισμού από την πλευρά του Κολεγίου Ανατόλια. Ο διαγωνισμός γίνεται σε συνεργασία με το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας «Νόησις», από την πλευρά του οποίου συντονίστρια είναι η δρ Μαρία Καρνέζου.
Τόσο μεγάλη ήταν η ανταπόκριση και ο ενθουσιασμός των παιδιών γι’ αυτό το παιχνίδι γρίφων που από τις 24 ομάδες που έλαβαν μέρος την πρώτη χρονιά τη δεύτερη οι συμμετοχές εκτοξεύθηκαν στις 126 και την τρίτη έγιναν 168, μεταξύ των οποίων ομάδες από όλη την Ελλάδα, τη Γερμανία, τη Ρουμανία και την Ινδία.
Εφέτος το όριο των συμμετοχών είναι 144 ομάδες μαθητών γυμνασίου και λυκείου, οι οποίες μπορούν να δηλώσουν συμμετοχή στους προκριματικούς γύρους, που θα διεξαχθούν το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2015, ως και την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου στην ιστοσελίδα http://bit.ly/1unFd5c.
«Αυτό που διαφοροποιεί εφέτος τον διαγωνισμό είναι ότι θα έχει τη μορφή πρωταθλήματος, με κατάταξη δηλαδή, οπότε οι 12 ομάδες γυμνασίου και οι 12 λυκείου που θα προκριθούν θα διαγωνισθούν στους ημιτελικούς και τελικούς αγώνες την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου» επισημαίνει η κυρία Σαμαρά.
«Νομίζω ότι αυτό που θα θυμόμαστε εντονότερα από τις συμμετοχές είναι οι τελευταίοι γύροι, εκεί όπου πλέον η ένταση ήταν μεν διάχυτη, η ταχύτητα επίλυσης όμως ερχόταν συχνά σε δεύτερη μοίρα, με τη γενικότερη στρατηγική να παίζει τον πρωταρχικό ρόλο» λέει ο Μάρκος Μαρκάκης, μαθητής της Β’ Λυκείου, μεταφέροντας το κλίμα του διαγωνισμού αλλά και των διεργασιών μέσα στην ίδια την ομάδα. Για παράδειγμα, όπως εξηγεί, «η αποφυγή απάντησης σε έναν γρίφο ήταν προτιμότερη από μια όχι τόσο σίγουρη απάντηση καθώς δεν μας αφαιρούνταν πόντοι, όπως συμβαίνει με τις λανθασμένες απαντήσεις».
Οι συνθήκες πίεσης, με την κάθε ομάδα να έχει στη διάθεσή της 3-4 λεπτά για να δώσει απάντηση σε κάθε γρίφο, αλλά κυρίως ο τρόπος διεξαγωγής της εκδήλωσης και το περιβάλλον όπου όλοι απολάμβαναν τη διαγωνιστική διαδικασία έφεραν τα μέλη της ομάδας πιο κοντά μεταξύ τους.
«Το ενδιαφέρον σκεπτικό πίσω από τη λύση κάθε γρίφου από τους περίπου 40 που επιλύσαμε αποτελεί κλειδί για την απάντηση ακόμη περισσοτέρων, πράγμα χρήσιμο, μια και εφέτος θα συμμετέχουμε ξανά» τονίζει. Μπορεί επίσημα η ομάδα να μην έκανε προετοιμασία, και οι τρεις όμως βρίσκουν τους γρίφους τόσο ενδιαφέροντες που «κολλάνε» όταν ασχολούνται με τη μελέτη τους και αυτό αποτελεί την καλύτερη προπόνηση.
Συνεργασία, στρατηγική και ευγενής άμιλλα

Τόσο μεγάλος είναι ο ενθουσιασμός και η χαρά των παιδιών που συμμετέχουν, καθώς και του κοινού, το οποίο παράλληλα προσπαθεί να δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα του διαγωνισμού, που η πρόκληση για την κυρία Σαμαρά, η οποία επιλέγει τους γρίφους του τελικού, είναι όλο και μεγαλύτερη.
«Πριν από δύο χρόνια διάλεξα για τον τελικό έναν γρίφο βασισμένο στο θεώρημα της μη πληρότητας του Γκέντελ. Ολοι μου έλεγαν να προτιμήσω κάτι άλλο γιατί γρίφοι σαν κι αυτόν μπαίνουν σε φοιτητές μεγάλων πανεπιστημίων ανά τον κόσμο, όμως το τόλμησα. Είμαι και από τη φύση μου έτσι, όμως η διάθεση των παιδιών σπρώχνει κι εμένα ακόμη πιο μπροστά» λέει η καθηγήτρια μιλώντας στο «Βήμα».
Το παιχνίδι έχει σχεδιαστεί με τέτοιον τρόπο ώστε η συνεργασία μεταξύ των μελών κάθε ομάδας να αποτελεί βασικό συστατικό επιτυχίας. Αυτό ακριβώς οδήγησε και την ομάδα των τριών μαθητών στην κατάκτηση της δεύτερης θέσης.
«Ο καθένας μας ακολουθεί αρκετά διαφορετική διαδικασία στην προσέγγιση και στην επίλυση. Δεν είναι ότι υπάρχει μία κατηγορία στην οποία ο καθένας «εξειδικεύεται». Σκεφτόμαστε και οι τρεις κάθε πρόβλημα προσεγγίζοντάς το από διαφορετικές πλευρές και αυτό ήταν που μας επέτρεπε να βρίσκουμε τελικά τη λύση γρήγορα» λέει ο Μάρκος. Γνωρίζοντας τις δυνατότητες ο ένας του άλλου, είχαν εμπιστοσύνη στις λύσεις που προτείνονταν, με αποτέλεσμα να μη χάνουν πολύτιμο χρόνο σε αναλύσεις αλλά να χρησιμοποιούν δικούς τους κώδικες επικοινωνίας ώστε να αποφύγουν τις απροσεξίες.
Ο τελειόφοιτος λυκείου Κωνσταντίνος Φίστας περιγράφει στο «Βήμα» το κλίμα ανάμεσα στις διάφορες ομάδες. «Δεν θα μπορούσε να μην υπάρξει ανταγωνισμός, συναγωνισμός σωστότερα, στο πλαίσιο ενός διαγωνισμού. Παρ’ όλα αυτά, είναι σίγουρο ότι σε καμία περίπτωση αυτός δεν ξεπερνά τα όρια του θεμιτού και του αποδεκτού» αναφέρει. «Το καλό με τον συγκεκριμένο διαγωνισμό είναι ότι παίρνουν μέρος άτομα με κοινά ενδιαφέροντα, από κοινές ηλικίες. Ετσι είναι εντελώς απαλλαγμένος από κακεντρέχειες, υποβιβασμούς, ακόμη και από τη νοοτροπία «η ήττα του αντιπάλου ισοδυναμεί με νίκη μου»».
Οπως επισημαίνει η κυρία Σαμαρά, στον διαγωνισμό συμμετέχουν ως επί το πλείστον παιδιά δημοσίων σχολείων και ΕΠΑΛ από όλη τη χώρα. «Χρειάζεται μόνο καλή διάθεση για να συμμετάσχει κανείς σε αυτόν τον διαγωνισμό που συνδυάζει γνώσεις και δεξιότητες. Δεν απαιτούνται ειδικές δομές που δεν είναι δυνατόν να διαθέτουν όλα τα σχολεία» λέει.

HeliosPlus

Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk