Η υπερπροσφορά στην Ευρωπαϊκή αγορά αερίου

Οι αναλυτές συμφωνούν ότι υπάρχει υπερπροσφορά στην Ευρωπαϊκή αγορά αερίου…

Η υπερπροσφορά στην Ευρωπαϊκή αγορά αερίου | tovima.gr

Οι αναλυτές συμφωνούν ότι υπάρχει υπερπροσφορά στην Ευρωπαϊκή αγορά αερίου. Μερικοί από τους πελάτες μας μάλιστα ισχυρίζονται ότι το γεγονός αυτό θα συνεχιστεί τουλάχιστον για μια ακόμα δεκαετία. Πράγματι, η υπερπροσφορά αποτελεί μείζονα πρόκληση για τη βιομηχανία αερίου της Γηραιάς Ηπείρου, καθώς συχνά οι πελάτες μας αντιμετωπίζουν αναντιστοιχία μεταξύ των τιμών συμβολαίων και των τιμών στους κόμβους. Για να απαντήσουμε στο πρόβλημα αυτό στην Gazprom προχωρήσαμε σε αναθεώρηση των όρων τιμολόγησης και εφαρμόζουμε ποικίλες εκπτώσεις.

Η πρώτη ερώτηση που αυτή η «μαζική» υπερπροσφορά φέρνει στο μυαλό είναι «από πού προκύπτει»; Μετά την οικονομική κρίση του 2008 και μέχρι το πρώτο μισό του 2010, η υπερπροσφορά θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως αποτέλεσμα των υπερβολικών προβλέψεων της αγοράς για τα συμβόλαια των τελικών χρηστών. Οι τελευταίοι είχαν υπάρξει υπέρ το δέον αισιόδοξοι στην εκτίμηση των μελλοντικών τους αναγκών και της ζήτησης της αγοράς, ενώ υπέγραφαν διετή συμβόλαια παράδοσης με τους εισαγωγείς πριν το ξέσπασμα της κρίσης. Κατά συνέπεια, οι τελικοί χρήστες εξαναγκάστηκαν να αφήσουν πλεονάζον αχρησιμοποίητο αέριο σε κόμβους, ώστε να τηρήσουν τις υποχρεώσεις που εκπορεύονται από τη ρήτρα «take or pay», ωστόσο με τον τρόπο αυτό προκαλούσαν υπερπροσφορά. Από τότε όμως, «τα παθήματα έγιναν μαθήματα», και οι τελικοί χρήστες έχουν γίνει πιο προσεκτικοί στις δεσμεύσεις απολήψεών τους.
Επιπλέον, πριν από την καταστροφή της Φουκουσίμα, η με επίκεντρο τις Ηνωμένες Πολιτείες επανάσταση του σχιστολιθικού αερίου θα μπορούσε να είναι μια λογική εξήγηση για τον κορεσμό αερίου στους Ευρωπαϊκούς κόμβους, καθώς μεγάλοι όγκοι υγροποιημένου αερίου LNG που δεν μπορούσαν να απορροφηθούν από την ξαφνικά σε αφθονία Αμερική, επανακατευθύνοντο προς την Ευρώπη. Παρ’ όλα αυτά, η επανακατεύθυνση δεν είναι πλέον επαρκής αιτιολογία για την υπερπροσφορά. Η Ευρώπη σήμερα ελκύει μόνο το 1% των παγκόσμιων spot φορτίων LNG, ενώ οι παραδόσεις LNG στο πλαίσιο μακροπρόθεσμων συμβολαίων μειώθηκαν δραματικά.
Το παράδοξο της υπόθεσης είναι ότι ο κορεσμός αερίου λαμβάνει χώρα σε μια περίοδο που η φυσική προμήθεια αερίου είναι μάλλον περιορισμένη. Είναι γεγονός ότι η ζήτηση αερίου μειώθηκε το πρώτο μισό του 2014 λόγω του ήπιου καιρού, όμως οι φυσικές παραδόσεις αερίου μειώθηκαν σε ακόμα μεγαλύτερο βαθμό. Η Gazprom χρειάστηκε να αυξήσει την εξαγωγική ροή αερίου προς την Ευρώπη για να καλύψει ελλείψεις που ανέκυψαν από άλλους προμηθευτές. Αυτό δίνει στέρεο έδαφος για την εξαγωγή του συμπεράσματος ότι οι κόμβοι είναι υπερφορτωμένοι με, κατά κύριο λόγο, εικονικό αέριο, ή, μήπως να πω, αέριο «στα χαρτιά»;
Σύμφωνα με το προηγούμενο «απλό» σύστημα, η υπερπροσφορά ήταν λιγότερο πιθανή, καθώς οι πελάτες μας καθόριζαν τις ποσότητες αερίου που θα λάμβαναν από την Gazprom με βάση τις παραγγελίες των δικών τους πελατών. Τα μακροπρόθεσμα συμβόλαια διαμορφώνονταν σε μια περίοδο που οι spot αγορές αερίου στην Ευρώπη δεν είχαν αναπτυχθεί, και οι τιμές φυσικού αερίου που συνδέονταν με τις τιμές πετρελαίου ήταν πρακτικά ανεπηρέαστες από τις δυναμικές προσφοράς/ζήτησης. Όμως τα συμβόλαια ήταν ευέλικτα με όρους ογκομέτρησης. Δεν υπήρχε ανάγκη να χρησιμοποιηθεί το αέριο όταν οι αγοραστές δεν μπορούσαν να τηρήσουν τις υποχρεώσεις απόληψής τους λόγω ισχνής ζήτησης. Είχαν την επιλογή του αέριου – «ρεζέρβα». Μετά τη προπληρωμή για φυσικό αέριο που δεν είχε αποληφθεί, ένας αγοραστής θα μπορούσε να το δεχθεί οποιαδήποτε στιγμή το χρειαζόταν πραγματικά μέσα σε διάστημα 5 ετών.
Όσο οι κόμβοι ωρίμαζαν, αναδύθηκε μια νέα τάξη εκπροσώπων της αγοράς, όπως τράπεζες και έμποροι πρώτων υλών. Οι εισαγωγείς μπορούσαν πλέον να μεταφέρουν τους ογκομετρικούς κινδύνους των συμβολαίων τους σε αυτή τη νέα κατηγορία πελατών. Αυτό γίνεται με την πώληση υποχρεώσεων παράδοσης των παραγωγών σε μια καμπύλη προς τα εμπρός. Είναι μια επικερδής επιχείρηση για τους εισαγωγείς, ωστόσο η «χρηματιστικοποίηση» των συμβολαίων οδηγεί σε ένα κενό ανάμεσα στο εικονικό και το πραγματικό φυσικό αέριο. Κανείς δεν είναι σε θέση να προβλέψει τις καιρικές συνθήκες. Όταν οι διαπραγματεύσιμοι όγκοι εικονικού αερίου ξεπέρασαν σημαντικά τη ζήτηση του πραγματικού κόσμου λόγω του ασυνήθιστα ζεστού χειμώνα το 2014, δημιούργησαν υπερπροσφορά. Αυτή η τεχνητή υπερπροσφορά ασκεί έντονη πίεση στην αγορά, έχοντας ως αποτέλεσμα την κατάρρευση των τιμών spot.
Οι εξελίξεις στην αγορά έχουν δείξει ότι οι μεγάλοι μας πελάτες που επικεντρώνονται στη διαχείριση της δικής τους επιχείρησης, δεν έχουν τη δυνατότητα να διαχειριστούν μόνοι τους την χρόνια υπερπροσφορά αερίου ενός κόμβου. Έχει φθάσει η στιγμή για τους παραγωγούς να προσαρμόσουν τα συμβόλαιά τους με Ευρωπαίους εταίρους, ώστε να διασφαλίσουν τα εγγενή συμφέροντά τους ως προμηθευτές. Αυτή τη στιγμή, τα συμβόλαια προμήθειας παρέχουν πλήρη ευελιξία στους πελάτες μας, επιτρέποντάς τους να αυξάνουν τους εισαγόμενους όγκους χωρίς να απαιτείται αίτημα πολύ καιρό πριν τη συναλλαγή. Αλλά οι κοινές παραγγελίες υπερβολικής αγοράς οδηγούσαν μέχρι στιγμής σε αυτή την υπερπροσφορά της Ευρωπαϊκής αγοράς και στην προς τα κάτω πίεση των τιμών χονδρικής. Ο περιορισμός της υπερπροσφοράς και η εξισορρόπηση των αγορών θα μπορούσε να επιτευχθεί με την επέκταση της ρήτρας «take or pay» στο 100% των συμβατικών ποσοτήτων, συμπεριλαμβανομένης της επιλογής για μια προς τα κάτω αναθεώρηση των συμβατικών ποσοτήτων, σε σχέση με το να επιτρέπονται μόνο προς τα πάνω αναθεωρήσεις.

* O Sergei Komlev είναι Επικεφαλής Τμήματος Διαμόρφωσης Συμολαίων και Τιμών, Εξαγωγών της Gazprom
Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk