Πάνος Κοκκινόπουλος: «Η τηλεόραση είναι αναξιοπρεπής, όπως και η ζωή μας»

Πέρασαν δέκα χρόνια από την πρώτη προβολή της αστυνομικής σειράς που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στον τηλεοπτικό χάρτη, της «Δέκατης Εντολής».

Πέρασαν δέκα χρόνια από την πρώτη προβολή της αστυνομικής σειράς που άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στον τηλεοπτικό χάρτη, της «Δέκατης Εντολής». Ο Πάνος Κοκκινόπουλος επιστρέφει στον Alpha από τον Φεβρουάριο με νέο κύκλο αυτοτελών επεισοδίων. Νέες ιστορίες, εμπνευσμένες από πραγματικά γεγονότα, σκιαγραφούν την ψυχοσύνθεση και αφηγούνται την καθημερινότητα ανθρώπων που έφτασαν στο όριο και το ξεπέρασαν. Ο σκηνοθέτης μίλησε αποκλειστικά στο «Βήμα της Κυριακής» για την επιστροφή του, για τη σειρά, την πολιτική και για όσα συμβαίνουν γύρω μας.
Γιατί μείνατε εκτός τηλεόρασης τόσο μεγάλο διάστημα;
«Εμεινα εκτός όπως όλοι και διότι δεν ήθελα να κάνω πράγματα που δεν μου αρέσουν. Αλλωστε δεν υπήρχε η τηλεόραση. Θα μου πεις τώρα υπάρχει; Ασ’ το, αυτή είναι μια άλλη ιστορία».
Σας έγιναν προτάσεις να κάνετε πράγματα που δεν ήταν της αρεσκείας σας;
«Οχι, δεν νομίζω ότι υπήρχαν προτάσεις. Ομως η τηλεόραση μπουσουλούσε τέσσερα χρόνια, μόνο κάτι αηδίες καθημερινά σίριαλ γίνονταν. Τώρα σιγά-σιγά κάτι φαίνεται να ξεκινάει».
«Περπατάει» καλά;
«Οχι. Είναι πολύ νωρίς ακόμη. Το 80% της τηλεόρασης είναι αηδίες».
Ως προς την ελληνική παραγωγή;
«Από το λίγο που έχω δει το καλύτερο εβδομαδιαίο ελληνικό είναι χειρότερο από ένα καθημερινό τούρκικο. Σε επίπεδο εικόνας κατ’ αρχάς. Είναι αναξιοπρεπής η τηλεόραση, όπως αναξιοπρεπής είναι και η ζωή μας».
Αυτό είναι θέμα οικονομικό;
«Οχι βέβαια, είναι θέμα παιδείας. Παντού υπάρχει έλλειψη παιδείας. Εσείς βλέπετε να υπάρχει παιδεία στην πολιτική, στην οικονομία, στην Παιδεία, για να υπάρχει στην τηλεόραση;».
Δεν υπάρχουν φωτεινές εξαιρέσεις;
«Οι φωτεινές εξαιρέσεις και αν υπάρχουν, υπάρχουν για να επιβεβαιώσουν τον κανόνα».
Τι «αιμορραγεί» περισσότερο;
«Ο πολιτισμός. Εγώ δεν πιστεύω ότι η κρίση είναι οικονομική. Οικονομικό πρόβλημα έχουμε από το 2008-09. Η πολιτιστική κρίση οδήγησε στην οικονομική. Το πώς θα δουλεύουμε λιγότερο για να βγάζουμε περισσότερα. Η λαίλαπα που ήρθε μετά τη δεκαετία του ’80 και οδήγησε τα πράγματα στο να μην υπάρχει τίποτα. Το μόνο που ενδιέφερε τον κόσμο ήταν τι θα ρούχα θα φοράει, τι αυτοκίνητο θα οδηγεί και τι γκόμενα θα βγάλει. Αυτά ήταν τα πρότυπα που οδήγησαν σε απόλυτο μαρασμό. Τα παιδιά τελειώνουν το σχολείο και δεν ξέρουν να γράψουν μία φράση στα ελληνικά, τελειώνουν το πανεπιστήμιο και δεν ξέρουν την τύφλα τους».

Αν αλλάξει το πολιτικό σύστημα, θα βελτιωθεί η κατάσταση;
«Μα και το πολιτικό σύστημα μέσα σε αυτή τη λογική είναι. Εδώ έχουμε εκλογές και νομίζεις ότι γίνονται μεταγραφές ποδοσφαιρικές. Δεν υπάρχει κανένα ήθος, καμία ιδεολογία. Ο καθένας για την τσέπη του. Πηδούν από το ένα κόμμα στο άλλο μπας και βγουν για να κονομάνε. Και τους ψηφίζει ο κόσμος!».
Η Αριστερά;
«Τα ίδια δεν κάνει; Ποια Αριστερά τώρα μεταξύ μας, ποια απ’ όλες…».
Ο ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος έχει ισχυρή δυναμική και υπόσχεται ότι θα αλλάξει την κατάσταση;
«Ναι, έχει δυναμική και θα πάρει κεφάλι, αλλά δεν νομίζω ότι μπορεί να αλλάξει την κατάσταση. Δεν ενέταξε και την κυρία Ραχήλ Μακρή στις τάξεις του;».
Είναι θέμα προσώπων;
«Δεν είναι θέμα προσώπων αλλά θέμα δομών. Οι δομές πώς θα αλλάξουν; Επειδή ένα κόμμα θα πάρει την εξουσία; Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει μαζέψει το παλιό ΠαΣοΚ, τον έναν και τον άλλο. Οι μόνοι σταθεροί είναι οι σταλινικοί, το ΚΚΕ».
Εσάς σας ενδιαφέρει η πολιτική;
«Φυσικά. Αλλωστε πολιτική και πολιτισμός έχουν το ίδιο πρώτο συνθετικό. Προφανώς και με απασχολεί».
Πόσος πολιτισμός υπάρχει στην τηλεόραση;
«Οσος και στην κοινωνία. Είμαστε στα όρια του αδιεξόδου».
Πόσο έχουν αλλάξει οι συνθήκες της δουλειάς σας;
«Εχουν αλλάξει τα οικονομικά δεδομένα. Προσαρμόστηκα γιατί δεν πιστεύω ότι τα πολλά λεφτά κάνουν την καλή δουλειά. Οι καλές ιδέες κάνουν την καλή δουλειά».
Τι σας εμπνέει;
«Με εμπνέει η δημιουργία, το να κάνεις κάτι καινούργιο. Για παράδειγμα η «Δέκατη Εντολή» που έκανα είναι άλλο πράγμα. Διαφέρει δραματουργικά, στην πολυπλοκότητα και στην προσέγγιση του κειμένου, κινηματογραφικά, αισθητικά, μονταζικά. Είναι μια καινούργια πρόταση. Εχει σχέση με το παλιό αλλά είναι κάτι διαφορετικό κινηματογραφικά, το οποίο θεωρούμε ότι είναι καλύτερο και ελπίζουμε να αρέσει».

Αισιοδοξία υπάρχει;
«Υπάρχει, αλλά στην Ελλάδα δεν το βλέπω. Πάντα έχεις την αίσθηση ότι είσαι σε πηγάδι, πιάνεις πάτο και εκεί που νομίζεις ότι δεν πάει παρακάτω, ανοίγει ο πάτος και πάει πιο κάτω. Είμαστε σαν πηγάδι χωρίς πάτο».

Η τηλεόραση σας αρέσει;
«Μου αρέσει η τηλεόραση, γι’ αυτό και κάνω. Μπορεί να θεωρείται πιο ταπεινό μέσο, αλλά εγώ δεν συμφωνώ, πιστεύω ότι υπάρχει καλή και κακή τηλεόραση. Το μέσον δεν φταίει, οι άνθρωποι κάνουν τη διαφορά. Είναι πολύ δυνατό μέσο. Με το καλημέρα σε βλέπουν ένα εκατομμύριο άνθρωποι. Τα πιο δυνατά πράγματα στην Αμερική γίνονται στην καλωδιακή. Είναι τεράστιο μέσο. Ο κόσμος έχει φάει πολλή σαβούρα αλλά κάθεται και την τρώει, βλέπει τις ίδιες παπαριές εδώ και χρόνια. Αυτά του δίνουν, αυτά βλέπει. Είναι επιθετικό μέσο η τηλεόραση, μπαίνει στο σπίτι σου, γίνεται ένα με την οικογένεια, οπότε ο κόσμος θα δει αυτό που του δίνουμε. Ο Ντεριντά από το ’70 έλεγε ότι ανοίγουμε την τηλεόραση για να ξεφύγουμε από τον θάνατο, και ισχύει και σήμερα. Αν αλλάξει κάτι, πρέπει να αλλάξουμε εμείς, όχι οι άλλοι. Δεν πρέπει να περιμένουμε πάντα τους άλλους».

«Μέσα από τη βία προχωράμε»

Τι συνδέει τη «Δέκατη Εντολή» του τότε με το τώρα;

«Είναι ιστορίες ανθρώπων που ξεπερνούν τα όρια. Η δομή των ιστοριών είναι κοινή, αλλά η προσέγγιση είναι διαφορετική».

Πώς αξιοποιείτε τις ιστορίες που βρίσκετε;
«Πρόκειται για πραγματικές ιστορίες. Ομως εμείς τις «πετάμε» και προχωράμε σε μυθοπλασία. Οι λόγοι είναι δύο. Πρώτον, λόγω ηθικής τάξης, για να μη διαπομπεύονται τα θύματα και οι θύτες από τηλεοράσεως, και, δεύτερον, διότι η μυθοπλασία πρέπει να είναι ένα βήμα μπροστά από την πραγματικότητα. Είναι σαν να λέμε: «Σας θυμίζει κάτι αυτή η ιστορία; Σκεφτείτε ότι θα μπορούσε να γίνει κι έτσι»».
Δεν σας έχει κουράσει όλο αυτό το σκοτάδι;
«Μα σκοτεινή είναι η ψυχή του ανθρώπου και όλη η τέχνη. Ο «Αμλετ» έχει επτά δολοφονίες επί σκηνής. Η βία έφτιαξε τους πολιτισμούς. Μέσα από τη βία προχωράμε. Ο άνθρωπος είναι το μοναδικό ζώο που σκοτώνει από ευχαρίστηση. Τα ζώα σκοτώνουν γιατί πεινάνε ή φοβούνται. Εμάς μας αρέσει».
Τι σας έχει κάνει εντύπωση;
«Το trafficking. Η πιο σκοτεινή πλευρά είναι μέσα μας, είναι δίπλα μας. Ενας στους τέσσερις Ελληνες έχει πάει με θύμα trafficking. Μόνο αυτό δεν φτάνει; Εμαθα για αλυσοδεμένες κοπέλες που τις βίαζαν. Το πιο συγκλονιστικό είναι ότι το 80% των ιστοριών αφορά γυναίκες κακοποιημένες σε όλη την επικράτεια. Είναι μόνιμη επωδός ότι άντρες κακοποιούν γυναίκες. Είναι πιο έντονη η κατάσταση».
Πώς νιώθετε για την επιστροφή σας;
«Πάντα έχω αγωνία. Δεν το έχω συνειδητοποιήσει ακόμη, ίσως επειδή είμαι μέσα στο γύρισμα και στο μοντάζ».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Αφιερώματα
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk