Κρίστοφερ Μάκος: Εγώ έμαθα τον Γουόρχολ να φωτογραφίζει

Ολοι θέλουν να μάθουν για τον Αντι Γουόρχολ. Πώς γνωρίστηκαν το 1971 σε αναδρομική έκθεσή του στη Whitney Gallery. Πώς ήταν ως άνθρωπος.


Κρίστοφερ Μάκος: «Ο Αντι ήταν φίλος δικός μου. Εκείνος ήρθε σε εμένα, δεν πήγα εγώ σε εκείνον»

Ολοι θέλουν να μάθουν για τον Αντι Γουόρχολ. Πώς γνωρίστηκαν το 1971 σε αναδρομική έκθεσή του στη Whitney Gallery. Πώς ήταν ως άνθρωπος. Πώς ήταν το ταξίδι που έκαναν μαζί στην Κίνα το ’81. Πώς προέκυψε η φωτογράφισή του ως Lady Warhol με τις ξανθές περούκες και την παρενδυτική διάθεση στα πρότυπα του Μαρσέλ Ντυσάν και του alter ego του, Rrose Selavy. Ο Κρίστοφερ Μάκος όμως διευκρινίζει εξαρχής κάτι που συχνά παραλείπεται: ότι η σχέση τους ήταν ισότιμη. «Ολοι λένε ότι ήμουν φίλος του Αντι Γουόρχολ. Λοιπόν, θα σας πω αυτό: ο Αντι ήταν φίλος δικός μου. Εκείνος ήρθε σε εμένα, δεν πήγα εγώ σε εκείνον». Ο Μάκος έμαθε τον Γουόρχολ να φωτογραφίζει, του γνώρισε τον Κιθ Χέρινγκ και τον Ζαν-Μισέλ Μπασκιά. Είναι άδικο να συμπυκνώνεις τα διαπιστευτήρια του Μάκος στη δεκάχρονη φιλία του με έναν από τους πιο διάσημους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Αλλά είναι αδύνατον να το αποφύγεις. «Δεν μπορώ να πω ότι ενοχλούμαι» θα πει ο Μάκος. «Στο κάτω-κάτω έτσι πληρώνω τους λογαριασμούς». Γιατί οι φωτογραφίες που τράβηξε τον Γουόρχολ εξακολουθούν να είναι περιζήτητες και να πωλούνται για πολλές χιλιάδες δολάρια.

«Είναι θλιβερό να ζεις στο παρελθόν»
Ο Μάκος, ένας εκκεντρικά κομψός άνδρας που δείχνει πολύ μικρότερος από τα 66 του χρόνια, θα έρθει στην Ελλάδα για να μιλήσει για το έργο του και τη ζωή του. Μιλάει μέσω Skype από τη Νέα Υόρκη με φόντο το διαμέρισμά του στο West Village όπου μένει τα τελευταία 40 χρόνια. Στον τοίχο πίσω του κρέμονται δύο πίνακες του Ρόι Λιχτενστάιν. Στους υπόλοιπους «κρέμονται» ο Ράουσενμπερκ, ο Γουόρχολ, η Σίντι Σέρμαν. Τους έχει γνωρίσει όλους. «Αυτή είναι η οικογένειά μου» λέει ο αεικίνητος Μάκος, ο οποίος γυρίζει την κάμερα για να δείξει χώρους του σπιτιού, εξαφανίζεται στιγμιαία για να αλλάξει σακάκι ή να απαντήσει στα κουδουνίσματα των συσκευών του. Είναι ένας πολύ συμπαθής και εγκάρδιος τύπος που δεν θέλει να επαναπαύεται στη δόξα του παρελθόντος. «Ηταν υπέροχα στη Νέα Υόρκη στις δεκαετίες του ’70 και του ’80. Επειδή έγινα διάσημος εκείνα τα χρόνια, ο κόσμος επιμένει να με ρωτάει για εκείνη την εποχή. Στο τέλος όμως μιλάω για αυτά που κάνω τώρα γιατί είναι θλιβερό να ζεις στο παρελθόν».
Μου δείχνει λοιπόν την πρόσφατη έκδοση «White Trash Uncut», του αναθεωρημένου και εμπλουτισμένου λευκώματος με τις φωτογραφίες που τράβηξε εκείνες τις δεκαετίες καταγράφοντας την πανκ σκηνή της Νέας Υόρκης, τους πρωταγωνιστές της και τους παρατηρητές της στη Μέκκα της, το κλαμπ «CBGB». Ο Ντέιβιντ Μπόουι, ο Λου Ριντ, η Πάτι Σμιθ πόζαραν ακουσίως ή εκουσίως για τον φακό του ανθρώπου που θα γινόταν η μνήμη του κινήματος που αγάπησε το DIY. Μιλάει και για τη δουλειά που κάνει με τον τωρινό συνεργάτη του Πολ Σόλμπεργκ την οποία υπογράφουν ως Hilton Brothers και για πρότζεκτ που τρέχουν διαρκώς.
Ο τίτλος της διάλεξης που θα δώσει στην Αθήνα είναι «Βγάζω φωτογραφίες γιατί δεν έχω μνήμη». Δεν είναι η απόλυτη αλήθεια. Γιατί ο Μάκος θυμάται πολλά. Θυμάται πως ήταν μια γειτονιά η Νέα Υόρκη τις δεκαετίες του ’70 και του ’80, προτού γίνει η κάθοδος των γιάπηδων, όταν τα ενοίκια ήταν φτηνά, η Ντέμπι Χάρι και οι Talking Heads θαμώνες των μπαρ του West Village και του Factory. Ή πώς επικαλούνταν την κοινή λογική για να αντιμετωπίσει και να φωτογραφίσει προσωπικότητες όπως η Ελίζαμπεθ Τέιλορ: «Ηταν μια γυναίκα που παντρευόταν ισχυρούς άνδρες και συνεργαζόταν με ισχυρούς σκηνοθέτες. Οπότε κι εγώ της φέρθηκα αντίστοιχα: με πυγμή».

Στο πανεπιστήμιο του «Πάπα της ποπ αρτ»
Θυμάται επίσης πολύ καλά ότι δεν μαθήτευσε ακριβώς πλάι στον Μαν Ρέι, όπως γράφεται σε άρθρα αλλά και στο προσωπικό του site. Τουλάχιστον όχι με τη συμβατική διάσταση που δίνουμε στην έννοια «μαθητεία». «Τον Μαν Ρέι μου τον γνώρισε στην Ιταλία ο έμπορος τέχνης Λουτσιάνο Ανσελμίνο και έμεινα μαζί του δύο ημέρες. Ηταν δυο έντονες ημέρες στις οποίες έμαθα πολλά – εξάλλου τα πάντα εξαρτώνται από το πόσο γρήγορα απορροφάς τη γνώση. Από τον Μαν Ρέι έμαθα να ακολουθώ το ένστικτό μου στη δουλειά μου». Ο Μάκος δεν χρειάζεται να νιώθει μειονεκτικά που δεν έχει σπουδάσει σε κάποιο εκπαιδευτικό ίδρυμα καθώς αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα ότι τα πτυχία δεν φέρνουν απαραίτητα την επιτυχία. «Οσα μου δίδαξε η ζωή μέσα από τους ανθρώπους που γνώρισα δεν τα μαθαίνεις σε κανένα πανεπιστήμιο. Αυτό που λέω σε όσους καυχώνται ότι έχουν κάνει μεγάλες σπουδές είναι ότι πήγα στο Πανεπιστήμιο του Αντι Γουόρχολ». Ενα μεγάλο μάθημα που πήρε ήταν βεβαίως ότι «η τέχνη είναι business». Σε σημείο να ξεπεράσει, έστω και για λίγο, τον δάσκαλο. Οταν το 1977 ο Γουόρχολ αγόραζε συνεπαρμένος χίλια αντίτυπα του βιβλίου «White Trush» και ζητούσε από τον Μάκος να τα υπογράψει, εκείνος τον χρέωνε ένα δολάριο την υπογραφή.
«Μου αρέσει πολύ που είμαι Ελληνας»
Αυτό που δεν θυμάται πολύ καλά είναι η καταγωγή του έλληνα πατέρα του – αλλά ούτε τον ίδιο τον πατέρα του θυμάται. Γνωρίστηκε με την ιταλίδα μητέρα του στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ιταλία, ερωτεύτηκαν και πήγαν στην Αμερική. Ο Κρίστοφερ γεννήθηκε στο Λόουελ της Μασαχουσέτης, αλλά ύστερα από λίγο οι γονείς του χώρισαν. Οι ελλιπείς γνώσεις του κατ’ εξοχήν φιλοπερίεργου Μάκος οφείλονται στο γεγονός ότι ο πατέρας του δεν ήταν παρών στη ζωή του. «Δεν νιώθω άτυχος που δεν είχα καλύτερη σχέση με τον πατέρα μου» λέει, αν και μοιάζει σαν να θέλει να πείσει τον εαυτό του πρώτα απ’ όλα. «Το λέω γιατί μπορεί να είχα γίνει αυτάρεσκος και εφησυχασμένος. Ισως κάποια στιγμή στην ενήλικη ζωή μου λίγο μετά την εφηβεία να το είχα επιθυμήσει αλλά πέρασε σχετικά γρήγορα γιατί συνειδητοποίησα ότι έπρεπε να ασχοληθώ με τον εαυτό μου και να τον κάνω κάτι». Κάθε φορά που συναναστρεφόταν Ελληνες (στην Ελλάδα έχει έρθει άλλες τρεις φορές για διακοπές) τον ρωτούσαν επίμονα για την ελληνική καταγωγή του. Εψαξε, ρώτησε, έμαθε. Η οικογένεια του πατέρα του λεγόταν Οικονομάκου και είχε καταγωγή από τη Σπάρτη και τη Λακωνία. «Αλήθεια, πώς είναι οι άνθρωποι από εκεί;» θα ρωτήσει με ειλικρινή περιέργεια ο Μάκος. «Αν μπορώ να υποθέσω κάτι γι’ αυτούς κρίνοντας από το DNA που μου κληροδοτήθηκε είναι ότι ξέρουν να επιβιώνουν».

πότε & πού:
«Βγάζω φωτογραφίες γιατί δεν έχω μνήμη», διάλεξη του φωτογράφου Κρίστοφερ Μάκος στο πλαίσιο των διαλέξεων Megaron Plus στο Μέγαρο Μουσικής, σε συνεργασία με την πρεσβεία των ΗΠΑ, στις 4/6, στις 19.00

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk