Η ναυμαχία του… Μαραθώνα

Οταν κάτι αρχίζει στραβά τελειώνει με πόνο… Οσοι επέμειναν ότι το αγκάθι που λέγεται «χωροθέτηση ολυμπιακών εγκαταστάσεων» δεν αποτελεί εμπόδιο ­ ακόμη και χωρίς επαρκή διερεύνηση για περιβαλλοντικές αλλά και για πολιτιστικής διάστασης επιπτώσεις ­, εφόσον υπάρχει ο «εξαγνισμός» του εθνικού στόχου της διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων 2004, τελικά δεν επαληθεύτηκαν. Ετσι δεν είναι τυχαίο ότι εξελίσσεται στο πλέον ακανθώδες ζήτημα η χωροθέτηση Ολυμπιακού Κέντρου Κωπηλασίας, Κανό και Σλάλομ στον Σχινιά. Στην περιοχή που είναι ένα από τα τελευταία καταφύγια βιοποικιλότητας της Αττικής και ένα πολύτιμο ελληνικό παράκτιο οικοσύστημα, το οποίο συνδυάζει σημαντικούς δασικούς, υγροτοπικούς και θαλασσίους οικοτόπους. Στην περιοχή που το «μέγα έλος» και το «Μαραθώνιον άλσος» αποτέλεσαν το θέατρο των καθοριστικών συγκρούσεων για την έκβαση της περίφημης μάχης του Μαραθώνα το 490 π.Χ. Αυτές τις ημέρες ­ ως συνέχεια των από τριετίας αντιδράσεων για το ολυμπιακό κωπηλατοδρόμιο ­ ο Σχινιάς αποτελεί και πάλι πεδίο αντιπαράθεσης. Πέφτουν βροχή οι παρεμβάσεις όσον αφορά τις επιπτώσεις των ολυμπιακών εγκατάστασεων εντός και εκτός συνόρων, σε δικαστήρια, σε επιστημονικούς, σε περιβαλλοντικούς και σε πολιτιστικούς κύκλους στην Ελλάδα, στις Βρυξέλλες αλλά και στην Ουάσιγκτον.

Μόλις την περασμένη Τετάρτη ο σύμβουλος Επικρατείας κ. Σωτ. Ρίζος έθεσε υπό νομική αμφισβήτηση το κατασκευαστικό καθεστώς που προβλέπεται για το Εθνικό Πάρκο στην περιοχή του Σχινιά-Μαραθώνα. Η τοπική κοινωνία είχε φέρει το θέμα του Σχινιά στο δικαστήριο. Ο Εξωραϊστικός Σύλλογος Οικισμού Σχινιά-Μαραθώνα και οι κάτοικοι της περιοχής έχουν καταθέσει προσφυγές στο Ε´ Τμήμα του ΣτΕ, με τις οποίες ζητούν να ακυρωθεί το προεδρικό διάταγμα που χαρακτηρίζει την εν λόγω περιοχή Εθνικό Πάρκο, κατά το μέρος που επιτρέπει την ανέγερση και τη λειτουργία αναψυκτηρίων, εστιατορίων και ταβερνών μέσα στο Πάρκο, όπου θα κατασκευαστούν και τα έργα κωπηλασίας για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Ο εισηγητής του ΣτΕ κ. Ρίζος, λοιπόν, ανέφερε ότι με τις κατασκευές αυτές προσβάλλεται το πολιτιστικό περιβάλλον της περιοχής, το οποίο προστατεύεται από το Σύνταγμα και τη νομοθεσία. Από τη μια η περιοχή είναι αρχαιολογική (Μάχη Μαραθώνα) και δεν λαμβάνεται καμία προστατευτική μέριμνα, αλλά και κατά τη σύνταξη της ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης δεν συμμετείχε επιστήμονας αρχαιολόγος. Μάλιστα σημείωσε ότι οι κατασκευές ταβερνών, εστιατορίων, αναψυκτηρίων είναι απολύτως μη συμβατές με το προστατευτικό καθεστώς του Εθνικού Πάρκου.

* Αλλεπάλληλα χτυπήματα

Το «χτύπημα» για το ολυμπιακό έργο στον Σχινιά δεν είναι το μοναδικό κατά την τελευταία περίοδο. Στις 14 Οκτωβρίου 2000 το Συμβούλιο της Europa Nostra, πανευρωπαϊκής ένωσης πολιτιστικών φορέων, εξέδωσε ψήφισμα με το οποίο επισημαίνει ότι ο υγρότοπος του Σχινιά είχε περιληφθεί στον εθνικό κατάλογο των προστατευομένων περιοχών του προγράμματος Natura 2000 αλλά απεσύρθη άμα τη αναλήψει από την Αθήνα των Ολυμπιακών Αγώνων 2004. Τονίζει ότι εκ των υστέρων η ελληνική κυβέρνηση ανακηρύσσει Εθνικό Πάρκο τον Σχινιά αλλά συγχρόνως χτίζοντας εγκαταστάσεις για το ολυμπιακό κωπηλατοδρόμιο προβλέπει μετακίνηση 1,5 εκατ. κυβικών μέτρων χώματος για το σκάμμα αλλά και την κατασκευή μόνιμων εγκαταστάσεων. Επομένως θεωρεί μη συμβατές αυτές τις χρήσεις με την έννοια του Εθνικού Πάρκου και κακό προηγούμενο για τις υπόλοιπες προστατευόμενες περιοχές. Αναγνωρίζοντας την ιστορική σημασία του τόπου αλλά και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις για τον υγρότοπο καλεί την ελληνική κυβέρνηση να εγκρίνει εναλλακτική χωροθέτηση και τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή να αντιμετωπίσει το ζήτημα επειγόντως, ώστε να εκπληρώσει τη δέσμευση του Ολυμπιακού Κινήματος για σεβασμό προς το περιβάλλον.

Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, μια επιστολή για το θέμα του Σχινιά που εστάλη στις 6 Δεκεμβρίου προς τον υπουργό Πολιτισμού κ. Ευάγγελο Βενιζέλο τάραξε ακόμη περισσότερο τα νερά. Το Δίκτυο για τη Διάσωση της Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς (The Society for the Preservation of the Greek Heritage) με έδρα την Ουάσιγκτον (μετέχουν διακεκριμένοι πανεπιστημιακοί και διανοούμενοι) υποστηρίζει ότι το σχέδιο Σχινιά «θα αποτελέσει ισχυρό πλήγμα για τη διεθνή εικόνα της Ελλάδας», αφού ο χώρος συνδέεται με την ιστορική μνήμη αλλά και με την ιδιαίτερη σημασία του ως οικοσυστήματος. Λίγες ημέρες μετά, στις 8 Δεκεμβρίου ο βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος κ. Νικ. Φλώρος κατέθεσε στη Βουλή επίκαιρη ερώτηση για το κωπηλατοδρόμιο στους υπουργούς ΠΕΧΩΔΕ και Πολιτισμού.

* Ανταλλαγή επιχειρημάτων

Οι εγκαταστάσεις στο Πάρκο του Σχινιά περιλαμβάνουν: δύο τεχνητά κανάλια κωπηλασίας μήκους 2.500 μ. και 1.000 μ. αντιστοίχως και αποβάθρα για μηχανοκίνητα σκάφη, δύο πύργους αφετηρίας και τερματισμού τριών και τεσσάρων ορόφων αντίστοιχα, εγκαταστάσεις φιλοξενίας και σίτισης αθλητών και διακεκριμένων προσώπων, ελικοδρόμιο και βενζινάδικο, κερκίδες για 13.000 θεατές, χώρους στάθμευσης μέσων μαζικής μεταφοράς θεατών, έργα παροχέτευσης του νερού της Μακαρίας Πηγής προς το κωπηλατοδρόμιο, κατασκευή και λειτουργία αναψυκτηρίων, ταβερνών, υπαίθριων εγκαταστάσεων και κατοικιών. Βέβαια οι αρμόδιοι φορείς υποστηρίζουν ότι έχει γίνει πρόβλεψη για διαχείριση του Πάρκου του Σχινιά (έκτασης περίπου 12.000 στρεμμάτων) και οι ολυμπιακές εγκαταστάσεις θα γίνουν στο δυτικότερο άκρο της περιοχής, εκεί όπου λειτουργεί σήμερα αεροδρόμιο (η ευρύτερη περιοχή είναι άλλωστε υποβαθμισμένη από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις-τσιμεντοποίηση). Διευκρινίζουν μάλιστα ότι η ζώνη κατοικίας θα αποτελέσει μόνο το 1% της έκτασης του Πάρκου, ενώ με τη χωροθέτηση του ολυμπιακού κωπηλατοδρομίου θα αναζωογονηθεί το οικοσύστημα και θα αναδειχθεί η οικολογική και αισθητική αξία της περιοχής.

Οπως μας λέει ο επίκουρος καθηγητής του ΕΜΠ στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών κ. Κίμων Χατζημπίρος, το σχέδιο για τον Σχινιά «είναι ένα στοίχημα που μπορεί να πετύχει, μπορεί και να αποτύχει. Σε καμία άλλη όμως περίπτωση δεν έχει γίνει τόσο συστηματική μελέτη ως προς την προστασία ενός βιότοπου. Αν υλοποιηθεί όλο το σχέδιο για την εγκατάσταση του κωπηλατοδρομίου και μια σειρά μέτρων για την προστασία και τη διαχείριση του βιότοπου στον Σχινιά, τότε πρόκειται για μια πραγματικά καλή λύση».

Το ερώτημα βέβαια είναι γιατί να μη ληφθούν τα μέτρα προστασίας που προτείνονται χωρίς να γίνει το ολυμπιακό κωπηλατοδρόμιο. Κατά την άποψη του κ. Χατζημπίρου, όσο και αν προστατευθεί ο Σχινιάς χωρίς το κωπηλατοδρόμιο τρία πράγματα αποκλείονται: 1) Να φύγει το αεροδρόμιο που λειτουργεί μέσα στον βιότοπο ­ «οι προστάτες του περιβάλλοντος αποκλείεται να πείσουν για μεταφορά του». 2) Να βρεθούν κονδύλια για να ξηλωθούν οι εγκαταστάσεις του ΝΑΤΟ που λειτουργούσαν ως πριν από 15 χρόνια αλλά τα ερείπια και τα σκουριασμένα απομεινάρια παραμένουν ακόμη μέσα στον υγρότοπο. 3) Να επανέλθει το νερό στον βιότοπο, αφού το έλος έχει στεγνώσει έπειτα από την αποστράγγισή του μετά το 1923 και τη διοχέτευση του νερού προς τη θάλασσα. Κανένα πρόγραμμα προστασίας δεν θα κατάφερνε να πείσει περιοίκους, συνεταιρισμούς, δήμους που αντιδρούσαν ώσπου τέθηκε ο στόχος των Ολυμπιακών Αγώνων.

* Ανατροπή του οικοσυστήματος

Σύμβουλος στις 4 μελέτες για τον Σχινιά που έχουν γίνει από το 1997 ως σήμερα ο κ. Χατζημπίρος τονίζει ότι «η λίμνη του κωπηλατοδρομίου γίνεται μέσα στο αεροδρόμιο, στο κόστος του έργου προβλέπεται το ξήλωμα του αεροδρομίου, το σχέδιο είναι τέτοιο ώστε το γλυκό νερό θα διοχετευθεί στον υγρότοπο. Δηλαδή ενώ το γλυκό νερό της Μακαρίας Πηγής διοχετευόταν κατευθείαν στη θάλασσα χωρίς να περνά από τον υγρότοπο, τώρα με την εγκατάσταση του κωπηλατοδρομίου θα πέφτει εκεί, θα υπερχειλίζει προς τον υγρότοπο και θα δίνει νερό στο έλος. Το νερό έχει μετρηθεί και φτάνει, ακόμη όμως και αν χρειασθεί επιπλέον για το κωπηλατοδρόμιο θα συμπληρωθεί από τη λίμνη του Μαραθώνα. Επίσης θα βελτιωθεί η κατάσταση του δάσους της Κουκουναριάς».

Από την άλλη πλευρά ο κ. Μιχάλης Σκούλος, καθηγητής Χημείας Περιβάλλοντος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας, η οποία πρωτοστατεί με άλλες περιβαλλοντικές οργανώσεις στην αλλαγή χωροθέτησης του κωπηλατοδρομίου, επισημαίνει ότι ο Σχινιάς είναι ο τελευταίος υγροβιότοπος που έχει μείνει στην Αττική. «Υπάρχει το σπάνιο πευκοδάσος που φτάνει ως τη θάλασσα, οι Κουκουναριές, η περιοχή είναι οικότοπος που φωλιάζουν ή τον χρησιμοποιούν περισσότερα από 150 είδη πουλιών. Το σχέδιο για τον Σχινιά θα αλλάξει τον χαρακτήρα οικοσυστημάτων, θα διαταράξει τη σχέση ειδών και επιφάνειας για τις βιοκοινωνίες της περιοχής αλλά και το υδρολογικό καθεστώς της περιοχής» προειδοποιεί ο καθηγητής. «Το έργο που θα γίνει εκεί για τους Ολυμπιακούς Αγώνες θα δημιουργήσει πόλο μεγάλης πίεσης με αυξημένη μετακίνηση ανθρώπων, αυτοκινήτων, έργα, χώρους πάρκινγκ, χωματουργικές εργασίες είτε μέσα στον οικότοπο είτε στην ευρύτερη περιοχή που θα πλήξουν τη φυσιογνωμία της». Μάλιστα εξηγεί ότι προβλήθηκε ως κύριος λόγος για να γίνει το κωπηλατοδρόμιο στον Σχινιά, όχι φυσικά για να συνδυαστεί με την προστασία του βιοτόπου αλλά επειδή υπάρχει νερό, που τώρα όμως αναζητείται!

«Αν αντληθεί όμως από τοπικές πηγές (όπως η Μακαρία) ή από υπόγειους υδροφορείς (με γεωτρήσεις) θα υπάρξει ανισορροπία ανάμεσα στα νερά της θάλασσας και στο γλυκό νερό που εκρέει προς τη θάλασσα υπογείως και υποβρύχια. Ετσι θα υπάρξει κίνδυνος για την επιβίωση του δάσους και όλου του βιοτόπου», σημειώνει. «Αν αντ’ αυτού φέρουν νερό από τον Μαραθώνα δεν υπάρχει λόγος να γίνει το κωπηλατοδρόμιο εκεί και πρέπει να εξευρεθεί άλλη λύση. Η Υλίκη είναι μια καλή εναλλακτική λύση. Επίσης θα μπορούσαν να κάνουν το τεχνικό έργο, το σκάμμα για το κωπηλατοδρόμιο και τα συνοδευτικά έργα στο Ελληνικό, που είναι κοντά, και ούτως ή άλλως προβλέπεται ανάπλαση στη συγκεκριμένη έκταση».

* Ελλειψη χωροταξικού σχεδιασμού

Ο αντίλογος για τις εναλλακτικές χωροθετήσεις που έχουν προταθεί ως σήμερα είναι εκτός των άλλων το όριο των 100 χλμ. το οποίο θέτει η ΔΟΕ ως μεγίστη απόσταση των εγκαταστάσεων από τη διοργανώτρια πόλη. Βεβαίως, όπως μας επισημαίνει η κυρία Θεοδότα Νάντσου από το WWF, «συμφωνία για χωροθέτηση ολυμπιακών εγκαταστάσεων πέραν αυτού του ορίου έχει υπάρξει σε αρκετές Ολυμπιάδες (Σεούλ, Ατλάντα κ.α.)». Προσθέτει μάλιστα ότι «η πρόταση για τη λίμνη της Υλίκης είναι τεκμηριωμένη, έγινε από την ερευνητική ομάδα “Αθήνα 2004” του ΕΜΠ και η θέση αυτή είναι σε τέτοια απόσταση που δεν ξεφεύγει από το όριο της ΔΟΕ».

Η Επιτροπή Πρωτοβουλίας για τη Διάσωση του Σχινιά χαρακτηρίζει «παρωδία» τα περί προστασίας του Σχινιά με τα ολυμπιακά έργα και θεωρεί τραγικό το γεγονός ότι «δεν υπάρχει χωροταξικός σχεδιασμός συνολικά στην περιοχή της Βορειοανατολικής Αττικής και δεν έχει εγκριθεί η ζώνη οικιστικού ελέγχου (ΖΟΕ) στην ευρύτερη περιοχή του έργου του Σχινιά λόγω αντιδράσεων διαφόρων μικρών και μεγάλων συμφερόντων».


ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ Το WWF εναντίον της Ελλάδας

Η ΕυρωπαΪκή Ομοσπονδία Πράσινων Κομμάτων στο συνέδριό της στη Στοκχόλμη, περί το τέλος Νοεμβρίου, αποφάσισε ομόφωνα να ασκήσει πίεση στην Ευρωπαϊκή Ενωση να «παραπέμψει την ελληνική κυβέρνηση στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά με τα καταστρεπτικά έργα υποδομής στον Σχινιά».

Την περασμένη Πέμπτη η κυρία Σάντρα Τζεν, υπεύθυνη του Γραφείου Ευρωπαϊκής Πολιτικής του WWF, σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες επεσήμανε ότι «η Ελλάδα κινδυνεύει να κατηγορηθεί για παραβίαση περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης αν τα σχέδια για την κατασκευή του Ολυμπιακού Κέντρου Κανό και Κωπηλασίας στον Σχινιά προχωρήσουν». Μάλιστα το WWF καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει ότι κοινοτικοί πόροι θα διατεθούν μόνο για ολυμπιακά έργα που δεν παραβιάζουν την περιβαλλοντική νομοθεσία της Κοινότητας και τον επίτροπο Περιφερειακής Πολιτικής κ. Μισέλ Μπαρνιέ να ερευνήσει την υπόθεση Σχινιά, καθώς ο ίδιος είναι μέλος της Επιτροπής της ΔΟΕ για τον αθλητισμό και το περιβάλλον.


Το ιστορικό του Σχινιά

490 π.Χ.: Στον Σχινιά διεξάγεται η περίφημη μάχη του Μαραθώνα. Αθηναίοι και Πλαταιείς νικούν τον στρατό των Περσών. Πολλοί Πέρσες πνίγηκαν στο έλος.

1923: Το νερό της Μακαρίας Πηγής που τροφοδοτεί το μεγάλο έλος του Μαραθώνα εκτρέπεται προς τη θάλασσα με στόχο την αποξήρανσή του για καλλιέργεια. Η έκταση του έλους μειώνεται.

1955: Κατασκευή μικρού στρατιωτικού αεροδρομίου σε έκταση περίπου 420 στρεμμάτων του υγροτόπου.

24.2.1970: Εγκριση ρυμοτομικού σχεδίου του Οικοδομικού Συνεταιρισμού Δικαστών και Εισαγγελέων.

1.5.1979: Το αεροδρόμιο παραχωρείται στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας και έκτοτε χρησιμοποιείται κυρίως για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

1989: Ο Σχινιάς καταγράφεται από το πρόγραμμα CORINE biotopes ως περιοχή Κοινοτικού ενδιαφέροντος για την προστασία της φύσης. Η Αθήνα υποβάλλει υποψηφιότητα για τη «χρυσή Ολυμπιάδα» του 1996 και ο Σχινιάς περιλαμβάνεται στον φάκελο υποψηφιότητας ως προτεινόμενο σημείο χωροθέτησης του κέντρου κωπηλασίας και κανό. Η Αθήνα χάνει τη διεκδίκηση και το θέμα του Σχινιά ξεχνιέται.

9.10.1990: Το δάσος του Σχινιά προστατεύεται με απόφαση του Νομάρχη Ανατολικής Αττικής, αλλά με απόφαση αυτή ουσιαστικά δεν εφαρμόστηκε ποτέ.

1992: Το ΥΠΕΧΩΔΕ αναθέτει ειδική περιβαλλοντική μελέτη σε ομάδα του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου με στόχο τον χαρακτηρισμό του Σχινιά ως Εθνικού Πάρκου.

1994: Εξασφαλίζεται ποσό 147.000 ευρώ μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Περιβάλλον ΙΙ (ΚΠΣ-2) για την αποκατάσταση και την προστασία του Σχινιά.

1995: Ο Σχινιάς περιλαμβάνεται στον επιστημονικό κατάλογο Περιοχών Κοινοτικού Ενδιαφέροντος, με ιδιαίτερη έμφαση στην παρουσία του οικοτόπου προτεραιότητας 2270 «Θίνες με δάση από pinus pinea» και την ορνιθολογική σημασία της περιοχής. Τον Δεκέμβριο του 1995 ο Οργανισμός Ρυθμιστικού Σχεδίου και Περιβάλλοντος Αθήνας (Οργανισμός Αθήνας), φορέας που υπάγεται στο ΥΠΕΧΩΔΕ, ετοιμάζει σχέδιο προεδρικού διατάγματος για την ίδρυση του «Εθνικού Πάρκου Σχινιά».

1996: Τον Ιούλιο το ΥΠΕΧΩΔΕ υποβάλλει τον εθνικό κατάλογο των προτεινομένων ειδικών περιοχών Διατήρησης, κατ’ εφαρμογήν της Οδηγίας για τους οικοτόπους (92/43/ΕΟΚ) προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο Σχινιάς έχει παραλειφθεί από τον κατάλογο!

Σεπτέμβριος 1997: Η Αθήνα κερδίζει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Από τον φάκελο υποψηφιότητας απουσιάζει κάθε μέριμνα για την προστασία και του τοπίου καθώς και για την ποιότητα ζωής στην Αττική. Ο Σχινιάς εγκρίνεται ως τόπος κατασκευής του Ολυμπιακού Κέντρου Κανό, Κωπηλατοδρομίου και Σλάλομ.

Απρίλιος 1998: Τέσσερις περιβαλλοντικές οργανώσεις (WWF, Ελληνική Εταιρεία Προστασίας του Περιβάλλοντος και της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία και Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης) ξεκινούν από κοινού εκστρατεία για την αλλαγή χωροθέτησης.

Μάιος 1998: Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις συνεργάζονται με την ερευνητική ομάδα «Ολυμπιακοί 2004» του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος του ΕΜΠ, η οποία ήδη έχει συντάξει προτάσεις για εναλλακτικές χωροθετήσεις των ολυμπιακών εγκαταστάσεων που προβλέπονται από τον φάκελο της υποψηφιότητας. Η λίμνη Υλίκη προτείνεται από τις οργανώσεις ως η καλύτερη εναλλακτική λύση.

15 Μαρτίου 2000: Το ΥΠΕΧΩΔΕ υποβάλλει σχέδιο προεδρικού διατάγματος για τη δημιουργία «Εθνικού Πάρκου Σχινιά/Μαραθώνα» προς το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) για γνωμοδότηση. Παρακάμπτεται το Ε´ Τμήμα του ΣτΕ και το θέμα αναλαμβάνει ειδική επιτροπή της Ολομέλειας του ΣτΕ.

7 Απριλίου 2000: Η Ειδική Επιτροπή του ΣτΕ εγκρίνει το προεδρικό διάταγμα. Η ζώνη Β3 του νέου «Εθνικού Πάρκου Σχινιά» θα περιλαμβάνει το Ολυμπιακό Κέντρο Κωπηλασίας.

12 Μαΐου 2000: Οι τέσσερις περιβαλλοντικές οργανώσεις υποβάλλουν καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όπου ισχυρίζονται ότι με την κατασκευή των ολυμπιακών εγκαταστάσεων στον Σχινιά η Ελλάδα παραβιάζει την Οδηγία για τους οικοτόπους.

23 Ιουνίου 2000: Υπογράφεται το προεδρικό διάταγμα για τον Σχινιά, που γίνεται Εθνικό Πάρκο στο οποίο επιτρέπεται η κατασκευή μεγάλου έργου σε τμήμα του υγροτόπου.

17 Αυγούστου 2000: Το ΥΠΕΧΩΔΕ σε ανακοίνωσή του επιχειρεί να απαντήσει στις περιβαλλοντικές οργανώσεις μεταξύ άλλων για την εξαίρεση του Σχινιά από τον εθνικό κατάλογο Natura 2000 λέγοντας ότι «η Οδηγία για τους οικοτόπους» δεν αποτελεί ικανοποιητική προστασία, οπότε το ΥΠΕΧΩΔΕ ίδρυσε Εθνικό Πάρκο για να προστατεύσει τον Σχινιά καλύτερα!

18 Σεπτεμβρίου 2000: Το κανάλι της περίφημης Μακαρίας Πηγής, το οποίο θα τροφοδοτούσε τις λίμνες της κωπηλασίας, στέρεψε λόγω της καλοκαιρινής ξηρασίας. Η «Αθήνα 2004» απαντά ότι δεν θα γίνει άντληση αλλά θα κατασκευαστεί δίκτυο μεταφοράς νερού από τη λίμνη του Μαραθώνα, η οποία κατασκευάστηκε για την ύδρευση της Αθήνας.

12 Οκτωβρίου 2000: Επίσκεψη της κυρίας Margot Wallstrom, επιτρόπου για το Περιβάλλον, στην Αθήνα. Από τις Βρυξέλλες έχει ήδη ανακοινωθεί ότι το θέμα του Σχινιά θα αποτελέσει προτεραιότητα. Σε συνέντευξη Τύπου της Επιτρόπου και του ΥΠΕΧΩΔΕ, η κυρία Wallstrom δηλώνει πως από τις φωτογραφίες που τις έδειξαν ο κ. Λαλιώτης και ο κ. Ευθυμιόπουλος δεν καταλαβαίνει γιατί ο Σχινιάς θα έπρεπε να ενταχθεί στο Natura.