Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ μεταρρύθμιση του υπουργείου Παιδείας αποτέλεσε αντικείμενο συζητήσεων επί συζητήσεων αλλά και αντιπαραθέσεων, συγκρούσεων, καταλήψεων και άλλων κινητοποιήσεων. Ο,τι και αν ειπωθεί, πάντως, σημασία έχει ότι η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση είναι πλέον, εδώ και καιρό, νόμος του κράτους. Ενας νόμος όμως ο οποίος στην πράξη, σε ό,τι αφορά τουλάχιστον τα ελληνικά σχολεία και τις συνθήκες που βιώνουν καθημερινά οι μαθητές, μάλλον δεν εφαρμόζεται.
«Από το σχολικό έτος 1997 – 1998 καθιερώνεται ο θεσμός του Ενιαίου Λυκείου και αρχίζει σταδιακά η εφαρμογή του από την Α’ Λυκείου». «Σταδιακά», αναφέρεται στον νόμο του υπουργείου. Το ερώτημα είναι όμως πώς προσδιορίζει ο καθένας τον όρο «σταδιακά», δεδομένου ότι ενώ κοντεύει να λήξει και το δεύτερο τρίμηνο της σχολικής χρονιάς, η φετινή Α’ Λυκείου, την οποία αφορούν άμεσα οι όποιες αλλαγές, αφού σε αυτήν πρώτα εφαρμόζονται από φέτος υποτίθεται , ουσιαστικά παραμένει έξω από την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Σύμφωνα με τον νόμο, στην Α’ τάξη του Ενιαίου Λυκείου εφαρμόζεται πρόγραμμα μαθημάτων γενικής παιδείας, κοινών για όλους τους μαθητές. Στη Β’ Λυκείου, από του χρόνου δηλαδή, ο μαθητής θα κληθεί όμως να επιλέξει μια συγκεκριμένη κατεύθυνση: θεωρητική, θετική ή τεχνολογική. «Ενας μαθητής της Α’ Λυκείου» τόνισε ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ) κ. Ν. Τσούλιας, «που παρακολουθεί κάποια μαθήματα γενικής παιδείας αλλά του χρόνου θα βρεθεί στη θέση να κάνει κάποιες επιλογές, να στραφεί σε κάποια κατεύθυνση, δεν θα έπρεπε να προετοιμασθεί κάπως από φέτος;». Θα έπρεπε, γι’ αυτό και ο νόμος που αφορά την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση προέβλεψε αυτήν ακριβώς την προετοιμασία, με στόχο να καταργηθεί επιτέλους η «παπαγαλία» και να παίρνουν οι μαθητές ουσιαστικές γνώσεις.
Στην πραγματικότητα όμως όπως μας δήλωσαν πολλοί καθηγητές που διδάσκουν φέτος στην Α’ Λυκείου αλλά και αρκετοί μαθητές που παρακολουθούν τα μαθήματα αυτής της τάξης τίποτε διαφορετικό δεν εφαρμόζεται φέτος σε σχέση με τον τρόπο και τις μεθόδους διδασκαλίας που ίσχυαν ως πέρυσι. Ούτε τεστ δεξιότητας και ανάπτυξης της κριτικής σκέψης των μαθητών ούτε εργασίες ούτε μέθοδοι που θα συμβάλουν στην αξιολόγηση του μαθητή, προκειμένου να ξέρει και ο ίδιος ποιες είναι και σε ποια κατεύθυνση στρέφονται οι ικανότητές του, ώστε να προχωρήσει με σιγουριά στις επόμενες δύο τάξεις, που είναι και οι πιο κρίσιμες για τη μελλοντική του πορεία είτε αυτή συνδέεται με την εισαγωγή του στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση είτε με άλλες επιλογές.
«Οπως γινόταν ανέκαθεν, έτσι και φέτος, όλα εξαρτώνται από τη διάθεση και το όποιο φιλότιμο του εκπαιδευτικού» δήλωσε η κυρία Κατερίνα Χρονοπούλου, καθηγήτρια, που διδάσκει πολλά χρόνια στην Α’ Λυκείου. Και εξήγησε: «Αν εγώ έχω όρεξη για δουλειά και θέλω να βοηθήσω τα παιδιά, θα αναλάβω ορισμένες πρωτοβουλίες, θα τους αναθέσω εργασίες, θα βρω τρόπους εξέτασης και ενίσχυσης της συμμετοχής των μαθητών μέσα στην τάξη, προκειμένου να τους κάνω να καταλάβουν ότι το ζητούμενο δεν είναι η στείρα αποστήθιση αλλά η πραγματική γνώση, την οποία… παρεμπιπτόντως(!) μπορεί να προσφέρει αν προσπαθήσει και το σχολείο, όχι μόνο τα φροντιστήρια».
Ο νόμος προβλέπει επίσης ότι τα Τεχνικά Επαγγελματικά Λύκεια (ΤΕΛ) μετατρέπονται σε Ενιαία Λύκεια. Για να γίνει αυτή η μετατροπή ήταν όμως απαραίτητη η προσθήκη κάποιων μαθημάτων και φυσικά νέων βιβλίων στα συγκεκριμένα σχολεία. Ενα από αυτά τα μαθήματα είναι τα αρχαία ελληνικά. Πότε εισήχθησαν; «Μετά τις γιορτές άρχισαν να μας διδάσκουν αρχαία, με λιγότερες ώρες από ό,τι στα Γενικά Λύκεια και με βιβλία που έφθασαν και αυτά καθυστερημένα. Οχι δηλαδή ότι… χαίρομαι ιδιαίτερα που θα κάνω αρχαία αλλά πώς σκοπεύουν τελικά να μας προετοιμάσουν για το νέο Λύκειο; Πώς θα πάρουμε τις “βάσεις” που μας χρειάζονται για να μάθουμε τα αρχαία ελληνικά; Και πότε; Αρχίζοντας από το δεύτερο τρίμηνο;». Απορίες μαθητή ΤΕΛ, του 16χρονου Πέτρου Χατζηγεωργίου, οι οποίες θα μείνουν μάλλον αναπάντητες.
Η πεντάμηνη επιμόρφωση έγινε δεκαήμερη!
ΠΕΡΑ από όσα ρητά προβλέπει ο νόμος, το υπουργείο είχε προβεί σε πολλές εξαγγελίες, που έχουν άμεση σχέση με τις αλλαγές που επιδιώκει στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Μία από αυτές ήταν η υλοποίηση εργαστηριακής υποδομής στα Γενικά Λύκεια, με εξοπλισμό που θα ενίσχυε τη δυνατότητα μετατροπής των Γενικών σε Ενιαία Λύκεια.
Προς το παρόν τίποτε δεν έχει γίνει προς αυτή την κατεύθυνση. Οσο για τις συνθήκες μάθησης στην Α’ Λυκείου, όπως τόνισε ο κ. Τσούλιας, «δεν έχει αλλάξει τίποτε ούτε στα επιστημονικά αντικείμενα ούτε στα αναλυτικά προγράμματα αλλά ούτε και στη διδακτική μεθοδολογία». Και φυσικά όλα αυτά που επρόκειτο να αλλάξουν θα άλλαζαν αφού προηγουμένως εξασφαλιζόταν η επαρκής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.
Η εξαγγελία του υπουργού Παιδείας έκανε λόγο για πεντάμηνη επιμόρφωση. Πάντως στην πράξη και στον νόμο μετετράπη σε… δεκαήμερη. Τι έμαθαν οι καθηγητές από αυτά τα δεκαήμερα επιμορφωτικά σεμινάρια; Οτι, προς το παρόν τουλάχιστον, δεν πρόκειται να μάθουν τίποτε καινούργιο!
