Στην πρώτη κρίση πετρελαίου η διαφορά απόδοσης (spread) μεταξύ του 10ετούς ελληνικού και του αντίστοιχου γερμανικού ομολόγου αυξήθηκε από το 0,11% το 1973 στο 1,72% το 1975. Η δεύτερη κρίση πετρελαίου συνοδεύτηκε από αύξηση του spread από το 6,54% το 1978 στο 8,16% το 1980. Η ιστορία προηγούμενων κρίσεων πετρελαίου δείχνει, λοιπόν, έντονη χειροτέρευση της χρηματοοικονομικής ρευστότητας, η οποία επιτείνει την οικονομική στασιμότητα και συνοδεύεται από αυξανόμενο πληθωρισμό.
Το spread αυξήθηκε από το 0,5% στις αρχές Φεβρουαρίου (πριν δηλαδή ΗΠΑ και Ισραήλ βομβαρδίσουν το Ιράν) στο 0,8% σήμερα. Το spread δεν έχει ακόμα «εκραγεί» καθώς οι διεθνείς επενδυτές εμπιστεύονται, προς το παρόν, τη χώρα μας. Και τούτο επειδή τα τελευταία δημοσιονομικά στοιχεία του ΔΝΤ δείχνουν μείωση του δημοσίου χρέους από το 154,8% του ΑΕΠ το 2024 στο 141,9% του ΑΕΠ το 2026 αλλά και πρωτογενές πλεόνασμα στο 2,31% του ΑΕΠ το 2026.
Καθώς, λοιπόν, οι διεθνείς επενδυτές «ξεσκονίζουν» κάθε πολιτικο-οικονομικό συμβάν και γίνονται περισσότερο επιλεκτικοί ως προς τις επενδύσεις τους σε περιόδους έντονης αβεβαιότητας και δημοσιονομικής χαλάρωσης, σίγουρα θα αντιδράσουν αρνητικά στο ενδεχόμενο (παρατεταμένης) πολιτικής αστάθειας στη χώρα μας.
Δεν υπονοώ ότι πρέπει να «αποφύγουμε» τις εκλογές επειδή θα «ανησυχήσουν» οι διεθνείς επενδυτές. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, όμως, στο οποίο η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία εστιάζει τα πυρά της σε ικανό αριθμό βουλευτών της ΝΔ, δείχνει ότι το «βαθύ» και διεφθαρμένο κράτος επιμένει.
Σύμφωνα με το World Justice Project, η Ελλάδα έχει «βαλτώσει», όσον αφορά τον δείκτη διαφθοράς, στην 53η θέση τόσο το 2023 όσο και το 2025 (μεταξύ 143 χωρών). Μία θέση πάνω από τη Σενεγάλη (χωρίς να θέλω να την υποτιμήσω). Σε θέματα ανοιχτής διακυβέρνησης (open government) η χώρα μας έχασε (από το 2023 και μετά) δύο θέσεις και κατατάσσεται, το 2025, στην 41η θέση.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντιδρά στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ με πρόταση για ασυμβίβαστο μεταξύ βουλευτή και υπουργού. Η συγκεκριμένη πρόταση χρήζει, κατά τη γνώμη μου, σοβαρής συζήτησης ειδικά εάν συνδυασθεί με μείωση του αριθμού βουλευτών στο ελληνικό κοινοβούλιο.
Ομως το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ αποτελεί ιστορική οπισθοδρόμηση. Υπενθυμίζω ότι ο Ιωάννης Καποδίστριας, ως πρώτος κυβερνήτης της Ελλάδος το 1828, έθεσε ως άμεση προτεραιότητα την ορθή και ευέλικτη λειτουργία της Διοίκησης στελεχώνοντας μόλις 7 υπουργεία με 11 αρχιγραμματείς και έναν γενικό γραμματέα.
Υπό το άγρυπνο βλέμμα του Καποδίστρια, ο οποίος διοικούσε από τις 5 το χαράματα μέχρι αργά το βράδυ, δεν υπήρχε η πιθανότητα σκανδάλου τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ: εάν κάποιος από τους παραπάνω υπαλλήλους εξασκούσε πλημμελώς τα καθήκοντα του, ή κρινόταν «επίορκος», θα οδηγείτο πάραυτα σε απόλυση.
ΥΓ.: Είτε οι εκλογές γίνουν πρόωρα είτε στην ώρα τους, ο Τραμπ μάλλον θα εξακολουθεί να απειλεί «Θεούς και Δαίμονες». Εάν, βέβαια, δεν κηρυχθεί έκπτωτος…
Ο κ. Κώστας Μήλας είναι καθηγητής στο Τμήμα Χρηματοοικονομικών και Λογιστικής στο University of Liverpool.
