Σε εξέλιξη βρίσκεται αυτές τις ημέρες στις ΗΠΑ και στην Ευρωπαϊκή Ενωση διάλογος επιστημόνων για το αν τα καλώδια υψηλής τάσης προκαλούν ηλεκτρομαγνητικά πεδία επικίνδυνα για τη δημόσια υγεία. Πρόσφατες έρευνες αναφέρουν ότι, ενώ υπάρχουν ενδείξεις που συνδέουν την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία με τη δημιουργία μορφών καρκίνου, δεν έχει βρεθεί ακόμη ο μηχανισμός μέσω του οποίου γίνεται αυτό.
Επιστήμονες του αμερικανικού Εθνικού Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Ερευνών και Υγείας οι οποίοι ερεύνησαν τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν για τη δημόσια υγεία τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που δημιουργούνται από τις ηλεκτρικές γραμμές υψηλής τάσης απεφάνθησαν ότι υπάρχουν ενδείξεις πως τα πεδία αυτά μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση μορφών καρκίνου και ειδικότερα λευχαιμίας σε παιδιά μικρής ηλικίας.
Μια άλλη έρευνα που έγινε και δημοσιεύθηκε πρόσφατα στον Καναδά αναφέρει ότι παιδιά τα οποία πάσχουν από λευχαιμία μπορεί να έχουν εκτεθεί σε ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία ως και τέσσερις φορές μεγαλύτερη από τον μέσο όρο. Οι έρευνες έγιναν σε 201 παιδιά στο Τορόντο, τα οποία πάσχουν από λευχαιμία και φόρεσαν ειδικές συσκευές που μετρούσαν την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία στο σπίτι τους.
«Υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ των ηλεκτρομαγνητικών πεδίων και του κινδύνου ανάπτυξης παιδικής λευχαιμίας, ειδικότερα σε παιδιά μικρής ηλικίας» λέει ο δρ Λούις Γκριν από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο, ο οποίος ηγήθηκε των ερευνών. «Η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι τα πεδία αυτά προκαλούν καρκίνο, αλλά σε σύγκριση με άλλα στοιχεία μάς οδηγεί προς αυτή την κατεύθυνση» τονίζει ο δρ Γκριν.
«Δεν μπορούμε να βασισθούμε σε μία έρευνα για να βγάλουμε συμπεράσματα» λέει ο κ. Ιωάννης Βογιατζάκης, διευθυντής Μελετών και Κατασκευών Εργων Μεταφοράς της ΔΕΗ. «Ανάλογες μελέτες, όταν δημοσιεύονται αποσπασματικά, δημιουργούν λανθασμένες εντυπώσεις. Υπάρχουν οργανισμοί οι οποίοι παίρνουν αυτές τις έρευνες που γίνονται κατά καιρούς, τις αξιοποιούν, βγάζουν κάποιους κανονισμούς και αν χρειασθεί θέτουν κάποιους περιορισμούς. Η μόνιμη ελληνική αντιπροσωπεία στην Ευρωπαϊκή Ενωση έστειλε τη σύσταση για τον περιορισμό της έκθεσης του κοινού σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία 0Hz-300 GHz, η οποία υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Υπουργών Υγείας στις 8 Ιουνίου στο Λουξεμβούργο. Αυτά είναι τα ασφαλή όρια. Το ρεύμα που έχουμε εμείς είναι στα 50 Hz, δηλαδή πολύ χαμηλής συχνότητας. Το όριο που βάζουμε στο μαγνητικό πεδίο είναι 100 μΤ (μικροΤesla). Στις γραμμές μας συνήθως αυτό είναι της τάξεως των 1-5 μΤ ή και λιγότερο, αλλά σε καμία περίπτωση δεν ξεπερνά τα 20 μΤ όταν οι γραμμές μας είναι υπερφορτισμένες. Αυτά τα όρια έχουν ληφθεί από τον κανονισμό του διεθνούς οργανισμού για την προστασία από τις μη ιονίζουσες ακτινοβολίες (ICNIRP) σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Εμείς κάνουμε πάντα μια πολύ λεπτομερή μελέτη καθώς και μετρήσεις των πεδίων για να βεβαιωθούμε ότι δεν ξεπερνούν αυτά τα όρια. Μετρήσεις στα σπίτια καταναλωτών γίνονται και με δική μας πρωτοβουλία και όταν μας το ζητούν» τονίζει ο κ. Βογιατζάκης.
* Οι κίνδυνοι στο σπίτι
«Τα όρια εντάσεων ηλεκτρικού και μαγνητικού πεδίου των κανονισμών δεν είναι όρια επικινδυνότητας, εμπεριέχουν πολύ μεγάλους συντελεστές ασφαλείας ώστε να καλύπτονται οι ασάφειες από την περιορισμένη γνώση που υπάρχει σχετικά με την επίδραση των πεδίων και να πληρούται η απαίτηση για πρόληψη δυσμενών επιπτώσεων. Δεν είναι η υψηλή τάση ή η μεγάλη ένταση του ρεύματος τα μεγέθη που θα μπορούσαν να έχουν επίπτωση στον ανθρώπινο οργανισμό, αλλά το ηλεκτρικό και το μαγνητικό πεδίο» αναφέρεται σε έκθεση του κ. Δημήτρη Τσανάκα, καθηγητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Τεχνολογίας Υπολογιστών του Πανεπιστημίου Πατρών. «Οι κανονισμοί προστασίας των ανθρώπων, όσο καλή επιστημονική τεκμηρίωση κι αν έχουν, δεν μπορούν να τους απαλλάξουν από φόβους ή ακόμη και φοβίες».
Οι δυσμενείς επιπτώσεις
Αντίθετα με την κοινή πεποίθηση ότι μια νέα γραμμή μεταφοράς μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα ηλεκτρομαγνητικά πεδία, η καθυστέρηση λειτουργίας της έχει τις ακόλουθες δυσμενείς επιπτώσεις:
α) Λειτουργία με υψηλές απώλειες ενέργειας, που προκαλεί μια αδικαιολόγητη περιβαλλοντική επιβάρυνση.
β) Ενώ πολλοί θεωρούν ότι μια υπόγεια γραμμή μεταφοράς είναι πιο ασφαλής, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι σε ύψος ενός μέτρου από το έδαφος ένα υπόγειο καλώδιο υψηλής τάσης προκαλεί μέγιστη τιμή της μαγνητικής επαγωγής κατά πολύ μεγαλύτερη από τη μέγιστη τιμή που μπορεί να προέλθει από την αντίστοιχη εναέρια γραμμή.
γ) Με τα σημερινά δεδομένα δεν έχει αποδειχθεί η ανθυγιεινή επίδραση των ηλεκτρικών και των μαγνητικών πεδίων συχνότητας 50 Hz δεδομένου ότι οι εντάσεις των πεδίων αυτών, σε θέσεις παραμονής ανθρώπων, είναι πολύ μικρότερες από τα επιτρεπόμενα όρια.
