Στην πολιτική οι μεγάλες αλλαγές ξεκινούν πολλές φορές με χαμηλόφωνες συζητήσεις, ατελείωτα τηλεφωνήματα, διακριτικές παρουσίες σε εκδηλώσεις, μυστικά δείπνα. Με έναν τέτοιο τρόπο κινείται ο ευρύτερος προοδευτικός χώρος το τελευταίο διάστημα, αποδεχόμενος χωρίς να το ομολογεί φωναχτά ότι «κάτι πρέπει να γίνει» για τον μεγάλο κατακερματισμό, αλλά σε αυτή τη φάση κανένας δεν θέλει να υπαχθεί υπό την αρχηγία του άλλου.

Το ΠαΣοΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η Νέα Αριστερά και το περιβάλλον του Αλέξη Τσίπρα κινούνται σε παράλληλες τροχιές, με ανοιχτούς διαύλους αλλά χωρίς σταθερό σημείο σύγκλισης. Οι επαφές υπάρχουν, οι προθέσεις δηλώνονται, οι επιφυλάξεις όμως παραμένουν ισχυρές.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο Νίκος Ανδρουλάκης επέλεξε να επαναφέρει με έμφαση τη συζήτηση περί διεύρυνσης. «Καλώ όλες τις δημοκρατικές και προοδευτικές δυνάμεις να έρθουν κοντά μας» είπε προ δεκαημέρου και αργότερα επανήλθε στο ίδιο θέμα κάνοντας λόγο για «συνέδριο διεύρυνσης» και μάλιστα επιθετικής.

ΝΕΑΡ και ΠαΣοΚ

Ενδεχομένως αυτή η κίνηση να επιτρέψει να συνεργαστούν με τη Χαριλάου Τρικούπη, σε κοινοβουλευτικό επίπεδο αρχικά, στελέχη όπως ο Αλέξης Χαρίτσης, που διατηρεί δίαυλο επικοινωνίας με τον πρόεδρο του ΠαΣοΚ. Δεν αποκλείεται, επίσης, να τον ακολουθήσουν στελέχη όπως ο Νάσος Ηλιόπουλος ή η Εφη Αχτσιόγλου. Αυτό είναι ένα σενάριο που, αν και φαίνεται ελκυστικό, σε κάποιους εντός του ΠαΣοΚ ίσως αποδειχθεί δίκοπο μαχαίρι σε ό,τι αφορά την κοινωνία και πάντως τυχόν μελλοντική ενσωμάτωσή τους δεν θα είναι απλή υπόθεση.

Ενδεικτική του κλίματος είναι η βαριά ατμόσφαιρα για πρόσωπα που προέρχονται από το ΠαΣοΚ και «πλήγωσαν την παράταξη» όταν προσχωρώντας στον ΣΥΡΙΖΑ στράφηκαν κατά των παλαιών συντρόφων τους, όπως η Νίνα Κασιμάτη, ο Θάνος Μωραΐτης και η Θεοδώρα Τζάκρη, η σχέση της οποίας με τον Στέφανο Κασσελάκη λέγεται ότι περνάει περίοδο έντασης.

Διεύρυνση και αστερίσκοι

Ο επικεφαλής της επιτροπής διεύρυνσης Κώστας Σκανδαλίδης δηλώνει αποφασισμένος να φέρει σε πέρας τη νέα του αποστολή καθώς «η αμφίπλευρη πολιτική και κοινωνική διεύρυνση είναι πάγια πολιτική ενσωματωμένη στη στρατηγική του ΠαΣοΚ από την ίδρυσή του».

Στο πλευρό του αρκετά στελέχη που δημιουργούν γέφυρες όπως ο Κώστας Τσουκαλάς και ο Μιχάλης Κατρίνης που θέλουν διεύρυνση χωρίς «face control». Στην άλλη πλευρά, ο Παύλος Χρηστίδης θεωρεί ότι αν κάποιος «θέλει να έρθει στο ΠαΣοΚ, πρέπει να αποδεχτεί ένα πλαίσιο στρατηγικό, πολιτικό και ιδεολογικό». Και ο Παύλος Γερουλάνος, που δηλώνει πως «όσοι έχουν βρεθεί σε άλλα κόμματα αλλά έχουν σεβαστεί το ΠαΣοΚ είναι ευπρόσδεκτοι και όσοι το έχουν πολεμήσει και παράλληλα δεν έχουν το κύρος να το εκπροσωπήσουν σήμερα, δεν είναι».

Η Αννα Διαμαντοπούλου έχει την άποψη πως όποιος βουλευτής έχει εκλεγεί με άλλο κόμμα θα πρέπει να παραδίδει την έδρα του προκειμένου να ενταχθεί στο ΠαΣοΚ, αλλά είναι υπέρ του διαλόγου με όλες τις ενδιαφερόμενες πλευρές. Με την παράδοση της έδρας συμφωνεί και ο Χάρης Δούκας, ο οποίος όμως θεωρεί ότι πρέπει να ληφθεί συνεδριακή απόφαση αποκλεισμού της συνεργασίας ΠαΣοΚ και ΝΔ.

Χαρίτσης για το Επικρατείας

Αν όμως δεν πρόκειται για μεμονωμένα πρόσωπα; Το τελευταίο διάστημα διακινούνται φήμες για ευρύτερη συνεργασία μιας ομάδας υπό τον Αλ. Χαρίτση με το ΠαΣοΚ και κάποιοι φθάνουν το σενάριο ως τη συμμετοχή του στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας. Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς με την ομιλία του στο Προγραμματικό Συνέδριο του κόμματος έθεσε στόχο τη στρατηγική του Λαϊκού Μετώπου και όχι τη δημιουργία μηχανισμού επικύρωσης υπαρχόντων συσχετισμών. Το Λαϊκό Μέτωπο ίσως μπορεί να συζητηθεί το επόμενο διάστημα, καθώς όπως το οριοθετεί ο Αλ. Χαρίτσης δεν σημαίνει αναστολή της κομματικής δράσης.

Παράλληλα, από την πλευρά του Αλέξη Τσίπρα ο στενός συνεργάτης του Γιώργος Βασιλειάδης έχει ξεκινήσει κύκλο συνομιλιών με διάφορα πρόσωπα, ο οποίος διετέλεσε και αναπληρωτής γραμματέας του ΣΥΡΙΖΑ, και άρα ξέρει τον κομματικό μηχανισμό, πρόσωπα και καταστάσεις, και έχει αρχίσει να συνομιλεί με συγκεκριμένα πρόσωπα. Ο πρώην πρωθυπουργός δεν έχει ανοίξει ακόμα τον κύκλο των συνομιλητών του για το θέμα των συνεργασιών και των προσώπων που θέλει να συμπορευτούν μαζί του από άλλα κόμματα.

Το καθαρό μήνυμα

Στον ευρύτερο χώρο παρατηρείται το τελευταίο διάστημα διαρκής κινητικότητα. Ζυμώσεις γίνονται σε ιδιωτικές συναντήσεις αλλά και σε διάφορες εκδηλώσεις, όπως π.χ. πρόσφατα στο Χαλάνδρι, όπου ο Θόδωρος Μαργαρίτης από το ΠαΣοΚ-ΚΙΝΑΛ, ο οποίος κινείται σταθερά στη λογική των συμμαχιών, επέμενε στην ανάγκη συζήτησης για την «προοδευτική διακυβέρνηση». Ο Μαργαρίτης συνομιλεί με ανθρώπους του ευρύτερου περιβάλλοντος Τσίπρα και είχε συμμετάσχει σε εκδήλωση με τον Διονύση Τεμπονέρα, την Εφη Αχτσιόγλου και τον Πέτρο Κόκκαλη, που θεωρήθηκε προάγγελος εξελίξεων. Στην ίδια τροχιά κινείται και ο Κώστας Πανδής, στενός συνεργάτης του Χ. Δούκα, με διαδρομή στην Ανανεωτική Αριστερά και παραμονή στο ΠαΣοΚ μετά τη διάλυση της ΔΗΜΑΡ.

Την ίδια στιγμή, ο Σωκράτης Φάμελλος αυξάνει την πίεση. Μιλά για την ανάγκη άμεσης πολιτικής αλλαγής, απορρίπτει τις κατηγορίες περί συναλλαγών και καλεί τις προοδευτικές δυνάμεις να περάσουν από τις διακηρύξεις στην πράξη. Το μήνυμα είναι καθαρό: ή θα υπάρξει κοινή απάντηση ή ο χώρος θα συνεχίσει να κινείται κατακερματισμένος και αναποτελεσματικός.

Το τοπίο, προς το παρόν, παραμένει ρευστό. Οι δίαυλοι είναι ανοιχτοί, οι συζητήσεις πολλές, αλλά οι αποφάσεις δύσκολες. Η διεύρυνση έχει μπει στο τραπέζι, όχι όμως και η τελική μορφή της, καθώς επίκεινται τα συνέδρια των κομμάτων και το ενδεχόμενο δημιουργίας κόμματος από τον Αλ. Τσίπρα. Πάντως, δεν αναμένονται μεγάλες κινήσεις πριν από τις εκλογές καθώς εκεί θα δοθεί η μεγάλη μάχη του συσχετισμού δυνάμεων και πέρα από τις εξαγγελίες για συνεργασίες και συγκλίσεις, οι βασικοί παίκτες του χώρου, που είναι το  ΠαΣοΚ και το κυοφορούμενο κόμμα Τσίπρα, την προεκλογική περίοδο θα είναι αντίπαλοι και όχι σύμμαχοι.

Οσο οι πολιτικοί παίκτες ζυγίζουν κόστος και όφελος, ο προοδευτικός χώρος θα συνεχίσει να κινείται χωρίς να συναντιέται, καθώς δεν είναι η πρώτη φορά που συζητείται το ενδεχόμενο συνεργασίας της Κεντροαριστεράς, όμως πλέον το ζήτημα γίνεται υπαρξιακό.