Την περασμένη Πέμπτη, παραμονή της Πρωτομαγιάς, τα χαμόγελα κυριαρχούσαν στο πολιτικό γραφείο του Αλέξη Τσίπρα επί της οδού Αμαλίας στο κέντρο της Αθήνας. Είχε προηγηθεί η ομιλία του το απόγευμα της Τετάρτης στο Ηράκλειο με αφορμή την παρουσίαση του βιβλίου του «Ιθάκη», όπου η συμμετοχή του κόσμου ήταν πολύ μεγάλη. Κυρίως, όμως, όπως μεταδίδει το περιβάλλον του, τονώθηκε το ηθικό του με το παλαιό και γνώριμο σύνθημα «να τος, να τος ο πρωθυπουργός».

Υπερβολικό στην παρούσα φάση, καθώς τα στοιχεία των δημοσκοπήσεων προς το παρόν δεν δείχνουν να επαληθεύουν αυτή την εκτίμηση. Ηταν όμως, σύμφωνα με συνομιλητές του, ένα σαφές δείγμα ότι αυξάνεται η συσπείρωση γύρω από τον πρώην πρωθυπουργό εν όψει του νέου κόμματος που ετοιμάζει.

«Είναι μαραθώνιος και όχι κατοστάρι»

«Εχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας. Είναι μαραθώνιος και όχι κατοστάρι, όπως νομίζουν πολλοί που βιάζονται» έλεγε στο «Βήμα» τακτικός συνομιλητής του πρώην πρωθυπουργού βλέποντας ότι υπάρχει πίεση από διάφορες πλευρές για να επιταχυνθούν οι εξελίξεις ως προς την ίδρυση του κόμματος. «Ολα θα γίνουν στον χρόνο τους» έλεγε έτερος συνεργάτης του Αλ. Τσίπρα που σημείωνε ότι η εικόνα που εκπέμπει το τελευταίο διάστημα δεν είναι αυτή ενός πολιτικού που απλώς «επιστρέφει», αλλά, κατά τον ίδιο, ξαναστήνει το ταμπλό μετακινώντας κομμάτια στη σκακιέρα του ευρύτερου προοδευτικού χώρου.

Το ερώτημα για το πότε θα γίνει το κόμμα έχει τεθεί πολλές φορές και στον λεγόμενο «πρωινό καφέ», με τον ίδιο να είναι πολύ προσεκτικός στις διατυπώσεις του, καθώς όσα εξελίσσονται δεν θέλει να γίνουν με όρους παλαιάς κομματικής αρχιτεκτονικής.

Ο κ. Τσίπρας βρίσκεται, εάν δεν έχει προγραμματισμένη συνάντηση εκτός γραφείου, στο «στρατηγείο» του επί της οδού Αμαλίας περίπου στις 9-9.30 το πρωί και αμέσως αρχίζουν οι συσκέψεις, που είναι πολλές, και γίνονται επίσης αρκετές τηλεφωνικές συνομιλίες. Το ενδιαφέρον είναι ότι δεν υπάρχουν επαφές με εν ενεργεία βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ, παρά τα όσα κυκλοφορούν κατά καιρούς, και με το μόνο πρόσωπο που διατηρεί σταθερή πολιτική και προσωπική επικοινωνία είναι η Ολγα Γεροβασίλη.

Στο γραφείο μένει μέχρι αργά το απόγευμα καθώς μπορεί να μην υπάρχει κόμμα εν λειτουργία, αλλά όλοι γύρω του, και ο ίδιος ακόμα περισσότερο, κινούνται με τη λογική ότι συμμετέχουν σε έναν εν λειτουργία πολιτικό φορέα. Είναι χαρακτηριστικό ότι την περασμένη Δευτέρα έκανε ανάρτηση άκρως επικριτική για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ, και μάλιστα στις οκτώ το πρωί, με τον τίτλο «το μεγάλο κόλπο», αναφερόμενος σε σκάνδαλο μεγαλύτερο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ακολούθησε άλλη ανάρτηση πολύ επιθετική για το σκάνδαλο των υποκλοπών, θέλοντας να δείξει ότι επέστρεψε και δεν θα αφήσει, όπως λένε οι συνεργάτες του, τίποτα αναπάντητο από εδώ και πέρα.

Προχθές, στην έναρξη των απεργιακών κινητοποιήσεων, έκανε ανάρτηση για την εργατική Πρωτομαγιά με ένα σαφές μήνυμα για τα μελλούμενα: «Ας κάνουμε τη φετινή Πρωτομαγιά αρχή για μια πορεία δικαιοσύνης, αλληλεγγύης και εντιμότητας που έχει ανάγκη η πατρίδα μας».

Κομβικό σημείο για τις επόμενες κινήσεις του είναι η δημοσιοποίηση του Μανιφέστου για τη συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής Αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας, όπως τιτλοφορείται, που ετοιμάστηκε από μια ομάδα πανεπιστημιακών με την εποπτεία του Γιώργου Σιακαντάρη.

Το κείμενο αυτό, που δεν αποτελεί ιδεολογική διακήρυξη του κόμματος, ήταν αποτέλεσμα μιας διαδικασίας η οποία διήρκεσε μήνες, με συνεχείς κύκλους διορθώσεων και αντιπαραθέσεων. Πηγές που γνωρίζουν τη διαδικασία μιλούν για ένα «πολιτικό εργαστήριο», όπου συγκρούστηκαν διαφορετικές σχολές σκέψης: πιο παραδοσιακές σοσιαλδημοκρατικές προσεγγίσεις, ριζοσπαστικές αναγνώσεις της κρίσης και μια έντονη οικολογική οπτική.

Το τελικό κείμενο είναι αποτέλεσμα αυτής της σύνθεσης. Ξεκινά με τη διαπίστωση ότι «τίποτα δεν είναι όπως πριν… οι βεβαιότητες καταρρέουν». Αυτό είναι το πολιτικό πλαίσιο πάνω στο οποίο επιχειρεί να στηθεί όλο το εγχείρημα. Ακολουθεί η πιο κεντρική ίσως ιδέα: η ανάγκη σύγκλισης.

«Η σύγκλιση των τριών ρευμάτων της Αριστεράς… αναδεικνύεται σε κρίσιμη πολιτική αναγκαιότητα». Εδώ βρίσκεται το βασικό νόημα, δηλαδή, όχι επιστροφή σε ένα κόμμα, αλλά προσπάθεια συγκρότησης ενός ευρύτερου χώρου και ως εκ τούτου προτείνεται η σύνθεση. Θεωρεί τη διάκριση Αριστεράς – Δεξιάς επίκαιρη όσο ποτέ άλλοτε, βάζει πάλι τον όρο «κυβερνώσα Αριστερά» και αναφέρεται στην έννοια «νέος πατριωτισμός», την οποία χρησιμοποίησε ο κ. Τσίπρας πριν από περίπου έναν χρόνο και πλέον περιγράφεται ως «δημοκρατικός, συμπεριληπτικός και συνταγματικός πατριωτισμός».

Ολες οι κινήσεις του είναι προϊόν συζητήσεων σε έναν στενό κύκλο συνεργατών, στον οποίο κεντρική θέση έχουν δύο πρόσωπα, ο Μιχάλης Καλογήρου και ο Γιώργος Βασιλειάδης, με τον δεύτερο να έχει πιο καθοριστικό ρόλο στο οργανωτικό κομμάτι. Ουσιαστικά, δεν υπάρχει, τουλάχιστον ακόμη, ένα επιτελείο με σαφείς τίτλους. Υπάρχει όμως ένας στενός πυρήνας συνομιλητών, ανθρώπων που δεν λειτουργούν ως «στελέχη πρώτης γραμμής», αλλά ως φορείς συγκεκριμένων ρευμάτων σκέψης. Πρόκειται για πρόσωπα που κινούνται ανάμεσα στην πολιτική, την ακαδημαϊκή κοινότητα και την αγορά, και τα οποία συμμετέχουν σε μια διαδικασία διαρκούς επεξεργασίας.

Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Ο κ. Τσίπρας, λένε οι συνεργάτες του, αποφεύγει συνειδητά να εμφανίσει ένα «παλιό» σχήμα. Δεν θέλει να αναπαράγει εικόνες ΣΥΡΙΖΑ της προηγούμενης δεκαετίας. Αντίθετα, επενδύει σε κάτι πιο σύνθετο, ένα υβριδικό πολιτικό σχήμα: ένα δίκτυο που λειτουργεί περισσότερο ως πολιτικό think tank και λιγότερο ως κλασικός κομματικός μηχανισμός.

Συνεργάτες και συνομιλητές

Σε αυτό το περιβάλλον κινούνται πρόσωπα, όπως η σταθερή συνεργάτις του, δικηγόρος Γιάννα Πεππέ, πρόσωπο που είχε και κεντρικό ρόλο επί πρωθυπουργίας του στο Μέγαρο Μαξίμου, ενώ σταθεροί συνομιλητές του είναι οι Δημήτρης Λιάκος και Γιώργος Χουλιαράκης, πρώην υπουργοί που συζητούν και για την οικονομία και τα πολιτικά ζητήματα, όπως και η Ευγενία Φωτονιάτα, που είναι και συντονίστρια του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου, ενώ δίπλα του πολύτιμος συμπαραστάτης είναι ο παιδικός του φίλος Κώστας Τούμπουρος.

Υπάρχει μια ομάδα ανθρώπων που ασχολούνται με πιο οργανωτικά θέματα, όπως ο έμπειρος Γρηγόρης Θεοδωράκης, ο Μίλτος Χατζηγιαννάκης, ο Στέλιος Αποστόλου, η Τζένη Διαμαντοπούλου, η Μαριζέτα Αντωνοπούλου, ο Δημήτρης Χαλαζωνίτης. Στο κομμάτι της επικοινωνίας, πολύτιμη η βοήθεια του Ανδρέα Μπούσιου που είναι σταθερά δίπλα στον κ. Τσίπρα και πολλές φορές θα μιλήσει μαζί του για διάφορα ζητήματα που σχετίζονται με τα ΜΜΕ, ενώ φρέσκο πρόσωπο είναι η δικηγόρος Θεώνη Κουφονικολάκου που ήδη ξεκίνησε και τις τηλεοπτικές της εμφανίσεις ως υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων του Ινστιτούτου και ουσιαστικά είναι από τα νέα στελέχη που θα εμφανίζονται.

Στο παρασκήνιο, όσοι παρακολουθούν τις κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού μιλούν για τρία επόμενα βήματα. Πρώτον, τη σταδιακή δημόσια παρουσία με διαδοχικές παρεμβάσεις που θα «χτίζουν» την εικόνα του και το νέο αφήγημα. Δεύτερον, την οργανωτική μορφή. Δεν υπάρχει ακόμη τελική απόφαση, αλλά η κατεύθυνση δείχνει προς ένα υβριδικό σχήμα, δηλαδή κάτι ανάμεσα σε κόμμα και δίκτυο. Τρίτον, τις πολιτικές γέφυρες, και υπάρχουν επαφές με πρόσωπα εκτός του στενού κομματικού χώρου, στο πλαίσιο διερευνητικών συνομιλιών.

Σύμφωνα με πληροφορίες του «Β», ήδη υπάρχουν τουλάχιστον 300-350 άτομα που ανά πάσα ώρα και στιγμή, εάν γίνουν εκλογές, ακόμα και εάν δεν έχει δημιουργηθεί το κόμμα, θα ενταχθούν στις εκλογικές λίστες υπό τον κ. Τσίπρα, που δεν δείχνει να έχει αποφασίσει, με βάση τα σημερινά δεδομένα, την ανακοίνωση του κόμματος εντός του Μαΐου.