Σύμφωνα με αδιάσειστα τεκμήρια αλλά και κατά τις επιταγές ελληνοπρεπών φαντασιώσεων, η ελληνική αρχαιότητα έχει κατοχυρώσει πατέντα για ένα σωρό πράγματα, από την ατομική θεωρία και τα υψίπεδα του φιλοσοφικού στοχασμού μέχρι τα μυστήρια της φυλομετάβασης και τα διαστρικά ταξίδια αλλά, αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς, δεν επεξεργάστηκε ποτέ σοβαρά την ιδέα των καλοκαιρινών διακοπών. […]
Στο τελευταίο βιβλίο που άφησε πίσω του, με αδημοσίευτα κείμενα που εκδόθηκαν μονάχα μετά τον θάνατό του σε τροχαίο δυστύχημα στην κομητεία του Νόρφολκ, ο γερμανός συγγραφέας Β. Γκ. Ζέμπαλντ ασχολείται, μεταξύ άλλων, με την Κορσική. Πλέκει, όπως πάντα, τις περιηγήσεις του με πληροφορίες ιστορικές και γεωγραφικές, αρχειακές γνώσεις και μνήμες που δημιουργούν μια απόκοσμη, […]
ΗΜεταπολίτευση έχει κατηγορηθεί για την υπερπολιτικοποίησή της. Για την τάση δηλαδή να εποικίζεται ολόκληρος ο βίος, δημόσιος και ιδιωτικός, από πολιτικά νοήματα και ιδεολογικό περιεχόμενο. Οι παλιοί διχασμοί, η δηλητηριώδης κληρονομιά του Εμφυλίου, η ορμητική είσοδος των μαζών στον δημόσιο χώρο μετά από δεκαετίες αποκλεισμών, ο λαϊκισμός του κομματικού ανταγωνισμού, ο κρατικός γιγαντισμός και η […]
Γεννήθηκε στην Καστοριά το 1967. Εχει εκδώσει έξι συλλογές διηγημάτων και ένα μυθιστόρημα. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του με τίτλο «Η καταγωγή της λύπης» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη
Ελέν Καρέρ ντ’ Ανκός (6 Ιουλίου 1929 – 5 Αυγούστου 2023) Η Ελέν Καρέρ ντ’ Ανκός γεννήθηκε στο Παρίσι το 1929 ως Ελέν Ζουραμπιτσβίλι. Κόρη γεωργιανών εμιγκρέδων που έφυγαν το 1921 από τη χώρα τους στον απόηχο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, της Ρωσικής Επανάστασης και της εισβολής του Κόκκινου Στρατού στη θνησιγενή Δημοκρατία της Γεωργίας, […]
Γουίλιαμ Φρίντκιν (29 Αυγούστου 1935 – 7 Αυγούστου 2023) Ενα αυτοκίνητο οδηγεί ξέφρενα στους δρόμους του Μπρούκλιν με τα φρένα να στριγγλίζουν, την κόρνα να χτυπά μανιασμένα και τους προφυλακτήρες του οριακά να αποφεύγουν το καροτσάκι ενός μωρού. Μία από τις πιο διάσημες καταδιώξεις στην ιστορία του Χόλιγουντ, η κεντρική σκηνή δράσης στον «Ανθρωπο από […]
Μάρτιν Βάλζερ (24 Μαρτίου 1927 – 28 Ιουλίου 2023) «Η παγκόσμια λογοτεχνία ασχολείται με τους ηττημένους. Ετσι είναι, είτε το θέλουμε είτε όχι. Από την Αντιγόνη ως τον Γιόζεφ Κ. δεν υπάρχουν νικητές, δεν υπάρχουν πρωταθλητές. Και επιπλέον, θα έλεγα ότι ο καθένας μπορεί να το τεκμηριώσει αυτό μέσα από τον κύκλο των δικών του […]
Ο Αύγουστος με τη μαγική υπόστασή του θα παρακάμπτει κάθε διάσταση του ενοχλητικού επίκαιρου και θα επιβάλλεται ως υλοποιημένη φαντασία στους καθημερινούς ημερολογιακούς ανθρώπους. Ο χρόνος εμποτίζεται με τις μεταβολές του καιρού, τις εναλλαγές των εποχών, τις σχέσεις των ανθρώπων που ποικιλότροπα χτίζονται μαζί του, όπως αυτός σαν αόρατο νήμα φαίνεται να συνδέει και να […]
Μια αποστροφή του Ουμπέρτο Εκο που στην ελληνική έκδοση του σχετικού δοκιμίου τιτλοφόρησε ολόκληρο τον τόμο έχει αποκτήσει μυθικές διαστάσεις στη δημόσια σφαίρα τα τελευταία τριάντα χρόνια. Γράφοντας βέβαια ότι «τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις» ο ιταλός διανοούμενος δεν εννοούσε ότι η ιστορία κάνει θερινές διακοπές: η δική του αναφορά διερευνούσε τη δυνατότητα της ενημέρωσης, […]
Το καλοκαίρι του 1982, η Σάμος, νησί της καταγωγής μου, μπήκε βίαια στον χορό των μεγάλων πυρκαγιών. Εκτοτε, μια σκιά απειλής έπεφτε στα καλοκαίρια των νησιών και σε όλη τη χώρα. Οι φωτιές, τα μπλακ άουτ (πολύωρα και κάποτε πολυήμερα, ιδίως τον κατάφορτο Δεκαπενταύγουστο) κι έπειτα διάφορες εκδοχές βλάβης κάποιας ζωτικής υποδομής έκαναν αισθητές τις […]
Είναι λυρική τραγουδίστρια, ποιήτρια και μεταφράστρια. Το πιο πρόσφατο βιβλίο της, η ποιητική συλλογή «Αίθουσα των χαμένων βημάτων», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις
Ο πρωτοπόρος του νέου ιστορικισμού Στίβεν Γκρίνμπλατ αναλύει τη σαιξπηρική εικόνα του τυράννου και την αντίσταση στην ανεξέλεγκτη εξουσία στο βιβλίο Τύραννος. Ο Σαίξπηρ και η πολιτική (εκδ. Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, 2021). Κομβικά ζητήματα στις έρευνες και στις συζητήσεις περί θεωρίας της λογοτεχνίας, όπως αυτά αποτυπώνονται στον σύγχρονο επιστημονικό διάλογο, συγκεντρώνονται στον συλλογικό τόμο […]
Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης είχα την εξαιρετική τύχη να παρακολουθήσω σειρά εβδομαδιαίων διαλέξεων από διακεκριμένους καθηγητές αναφορικά με τις διάφορες τάσεις στο πεδίο της σύγχρονης θεωρίας της λογοτεχνίας. Ενας εξ αυτών των έγκριτων ομιλητών ήταν ονομαστός αμερικανός θεωρητικός της λογοτεχνικής κριτικής, ο οποίος αρεσκόταν να επαναλαμβάνει, εν είδει ειρωνικού […]
Ρέιμοντ Κίλι (1 Δεκεμβρίου 1951 – 16 Ιουλίου 2023) Αν υπήρχε ένας κόσμος αντισυμβατικών αρχιτεκτονημάτων, εκείνος θα ήταν ο γκουρού του. Ο Ρέιμοντ Κίλι, εξάλλου, που άφησε την τελευταία του πνοή στα 71 του χρόνια, δεν ήταν αρχιτέκτονας. Χτίστης ήταν, συνήθως ξυπόλυτος, ο οποίος έμοιαζε να εμπνέεται από το σύμπαν του φανταστικού και τη λογοτεχνία […]
Σέιτσι Μοριμούρα (2 Ιανουαρίου 1933 – 24 Ιουλίου 2023) Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος στο μέτωπο του Ειρηνικού είχε τελειώσει και τυπικά στις 2 Σεπτεμβρίου του 1945 με την παράδοση της Ιαπωνίας και αφού είχε προηγηθεί ο πυρηνικός όλεθρος στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι. Θα έπρεπε ωστόσο να φτάσουμε στη δεκαετία του 1980 για να πει […]
Αγαπητέ Διόδωρε, χαίρε! Δηλαδή, χαίρε, τηρουμένων των αναλογιών. Διότι άνθρωπος είσαι κι εσύ… Πόσο να σε παρηγορήσουν οι βουτιές και η παρέα με τον Μπούφο, όταν συμβαίνουν τόσα πράγματα, που – τέλος πάντων – δύσκολα θα μπορούσαν να ταξινομηθούν στην κατηγορία «τα καλά νέα της ημέρας». Εγώ, πάντως, θα συνεχίσω να προσπαθώ να σε ενημερώνω για το […]
Στις 27 Μαΐου 2016 ο Μπαράκ Ομπάμα, ως πρώτος εν ενεργεία αμερικανός πρόεδρος, επισκέφθηκε επισήμως τη Χιροσίμα. Η ομιλία του για την ελπίδα της διαρκούς ειρήνης χωρίς πυρηνικά υπήρξε ιστορική. Αλλά αρνήθηκε να ζητήσει συγγνώμη για τη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα και τρεις μέρες αργότερα στο Ναγκασάκι (6 και 9 Αυγούστου 1945), όπως […]
Ηελληνική επιστημονική κοινότητα παρακολουθούσε με έντονο ενδιαφέρον τις εξελίξεις που έφερε η ατομική βόμβα και από την πρώτη στιγμή τάχθηκε υπέρ της ειρηνικής χρήσης της πυρηνικής τεχνολογίας, καθώς διέκρινε τα μεγάλα οφέλη που υποσχόταν για την ανθρωπότητα. Αν ξεφυλλίσει κανείς τις ελληνικές εφημερίδες της εποχής, θα εισπράξει το πνεύμα των ημερών: «Η εφεύρεσις υπερβαίνει εις […]
Την εποχή του Ψυχρού Πολέμου η 6η Αυγούστου προσφερόταν κάθε χρόνο για μια διπλή υπόμνηση, ρητή και υπόρρητη ταυτόχρονα. Το ρητό της μέρος αναφερόταν στη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα το 1945∙ το υπόρρητο στην ύπαρξη στη διάθεση των υπερδυνάμεων ενός γιγάντιου παρόμοιου οπλοστασίου το οποίο έθετε σε κίνδυνο την υπόσταση του πλανήτη. Μια […]
Των Κάι Μπερντ, Μάρτιν Τζ. Σέργουιν «Το Σαββατοκύριακο μετά τον βομβαρδισμό του Ναγκασάκι o Ερνεστ Λόρενς πήγε στο Λος Αλαμος. Βρήκε τον Οπενχάιμερ κουρασμένο, κατηφή και κυριευμένο από ενοχές για αυτό που είχε συμβεί. Οι δυο παλιοί φίλοι άρχισαν να αντιδικούν για τη βόμβα. Οταν ο Λόρενς του θύμισε ότι εκείνος είχε επιχειρηματολογήσει υπέρ μιας επίδειξης […]