«Ο πόλεμος των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν ωθεί τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, κάτι που ως αποτέλεσμα αποφέρει μεγάλα έκτακτα κέρδη στον κλάδο των ορυκτών καυσίμων και επαναλαμβάνει ένα μοτίβο που είχαμε ξαναδεί όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022. Για παράδειγμα, η Shell κατέγραψε κέρδη 6,9 δισ. δολαρίων στο πρώτο τρίμηνο του 2026, υπερδιπλασιάζοντας τα κέρδη του προηγούμενου τριμήνου», αναφέρει σε σχετικό δελτίο της η Greenpeace.
Κέρδη 18 δις δολαρίων σε ένα τρίμηνο
Συνολικά, οι τέσσερις μεγαλύτερες εταιρείες ορυκτών καυσίμων της Ευρώπης (Shell, TotalEnergies, BP και Equinor), ανέφεραν περισσότερα από 18 δισεκατομμύρια δολάρια προσαρμοσμένα κέρδη μετά από φόρους για το πρώτο τρίμηνο του 2026, σημειώνοντας αύξηση 80% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο. Φυσικά, προχώρησαν αμέσως στην ανταμοιβή των μετόχων: η TotalEnergies αύξησε το μέρισμά της κατά 5,9% και διπλασίασε τις επαναγορές μετοχών, ενώ η Shell ανακοίνωσε αύξηση μερίσματος 5% παράλληλα με επαναγορά μετοχών ύψους τριών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Το σύστημα είναι προβληματικό»
Η Rebecca Newsom, Global Political Lead της διεθνούς Greenpeace, δήλωσε: «Κάθε φορά που ξεσπά μια κρίση, το κόστος για την ενέργεια, τα τρόφιμα, τις μεταφορές και τα ενοίκια επιβαρύνει τους απλούς πολίτες και τις οικογένειες. Εντωμεταξύ, οι ίδιες εταιρείες που δημιούργησαν την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα αναφέρουν υψηλότερα κέρδη και ανταμείβουν τους μετόχους και τους διευθύνοντες συμβούλους τους. Το σύστημα είναι προβληματικό, αλλά έτσι έχει σχεδιαστεί και έτσι θα συνεχίσει να λειτουργεί, μέχρι οι κυβερνήσεις να αποφασίσουν ότι η προστασία των ανθρώπων έχει μεγαλύτερη σημασία από την προστασία των κερδών των πετρελαϊκών εταιρειών».
«Λύσεις υπάρχουν»
«Περισσότερες από 50 χώρες μόλις επανέλαβαν τη δέσμευσή τους να τερματίσουν την εξάρτηση από τον άνθρακα, το πετρέλαιο και το αέριο κατά τη διάρκεια της πρώτης Διεθνούς Διάσκεψης για τη Μετάβαση από τα Ορυκτά Καύσιμα, που πραγματοποιήθηκε στη Σάντα Μάρτα της Κολομβίας. Τα ρεκόρ στην παραγωγή ηλιακής και αιολικής ενέργειας συνέβαλαν στη διατήρηση της ηλεκτροδότησης, ενώ προμήθειες αερίου είχαν διακοπεί. Οι λύσεις υπάρχουν. Αυτό που χρειαζόμαστε τώρα είναι οι κυβερνήσεις να σταματήσουν να αφήνουν τις εταιρείες ορυκτών καυσίμων να τη γλιτώνουν και να αρχίσουν να αυξάνουν μόνιμα τους φόρους επί των κερδών τους, ώστε να μπορέσουμε να χτίσουμε συστήματα ανανεώσιμης ενέργειας που προστατεύουν τους ανθρώπους και μειώνουν τους λογαριασμούς».
«Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, τα κέρδη των μεγάλων εταιρειών ορυκτών καυσίμων αυξήθηκαν κατά 125% κατά τη διάρκεια εκείνου του έτους. Οι κυβερνήσεις επέβαλαν προσωρινούς φόρους έκτακτων κερδών που απέφεραν ένα κλάσμα αυτού που είχαν υποσχεθεί, επειδή η βιομηχανία μετέφερε τα κέρδη της, κρύβοντάς τα από τις φορολογικές αρχές.
Τρία χρόνια αργότερα, μια άλλη κρίση ορυκτών καυσίμων έχει συμβεί, και οι ίδιες εταιρείες χαμογελάνε ικανοποιημένες πηγαίνοντας να εισπράξουν τα κέρδη τους.
Οι κυβερνήσεις πρέπει να εισαγάγουν μόνιμους επιπλέον φόρους στα κέρδη των εταιρειών πετρελαίου και αερίου άμεσα, για να μειώσουν εντελώς την εξάρτησή μας από αυτόν τον επιβλαβή κλάδο και να συγκεντρώσουν εκατοντάδες δισεκατομμύρια για ένα ασφαλές μέλλον που θα τροφοδοτείται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας», δήλωσε η Newsom.
«Μόνιμους φόρους επί των κερδών σε πετρέλαιο και άεριο»
Η Greenpeace καλεί τις κυβερνήσεις να θεσπίσουν νέους μόνιμους φόρους επί των κερδών από το πετρέλαιο και το αέριο – οι οποίοι θα εφαρμόζονται σε όλα τα κέρδη, όχι μόνο στα έκτακτα – και να υποστηρίξουν την επιβολή ενός παγκόσμιου φόρου επί των κερδών σε όλες τις ρυπογόνες επιχειρήσεις στο πλαίσιο της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τη φορολογία, με δεσμευτικούς κανόνες που θα αποτρέπουν τη μεταφορά κερδών σε φορολογικούς παραδείσους.
Τα έσοδα πρέπει να στηρίξουν τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν αυξανόμενα έξοδα, να χρηματοδοτήσουν έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να στηρίξουν τις κοινότητες που πλήττονται περισσότερο από την κλιματική αλλαγή σε όλο τον κόσμο.
Καλεί επίσης την ελληνική κυβέρνηση για άλλη μία φορά να βάλει τέλος στα σχέδια επέκτασης έργων και υποδομών ορυκτού αερίου στη χώρα, είτε αυτά αφορούν εξορύξεις στα ελληνικά ύδατα είτε εγκαταστάσεις υγροποιημένου αερίου είτε αγωγούς, και να στραφεί στη βιώσιμη και δίκαιη παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ, την αποθήκευση ενέργειας και την εξοικονόμηση.
