Ενα νέο, πιο ώριμο στάδιος στις ελληνογαλλικές σχέσεις, με ξεκάθαρη στόχευση την εμβάθυνση της στρατηγικής συνεργασίας σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, από την άμυνα έως την οικονομία και την τεχνολογία, σηματοδοτεί η επίσκεψη του γάλλου Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα.

Οι δηλώσεις των δύο ηγετών, στο πλαίσιο της κοινής συνέντευξης Τύπου, αποτύπωσαν το βάθος της σύμπλευσης Αθήνας και Παρισιού σε μια περίοδο που, όπως χαρακτηριστικά σημείωσε ο Γάλλος πρόεδρος, «ο κόσμος γίνεται όλο και πιο βίαιος και πιο ασταθής». Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η στρατηγική σχέση Ελλάδας–Γαλλίας προβάλλεται όχι μόνο ως διμερής συνεργασία, αλλά και ως πρότυπο για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας και συνοχής.

Η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής, η οποία, όπως υπογράμμισε ο γάλλος πρόεδρος, δεν αποτελεί απλώς μια πολιτική διακήρυξη, αλλά έχει ήδη αποδειχθεί στην πράξη, με αναφορά και στις πρόσφατες εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την Κύπρο. Στο πλαίσο αυτό έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα στήριξης προς την Ελλάδα, τονίζοντας ότι σε περίπτωση που η χώρα δεχθεί απειλή, η Γαλλία θα σταθεί στο πλευρό της.

Η ανανέωση της συμφωνίας του 2021, σε συνδυασμό με τη διεύρυνσή της, επιβεβαιώνει τη βούληση των δύο χωρών να προχωρήσουν σε ακόμα βαθύτερη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, με κοινές ασκήσεις, επιχειρησιακή διαλειτουργικότητα και ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι μεγάλες συμφωνίες για τα εξοπλιστικά των τελευταίων ετών, με την απόκτηση μαχητικών Rafale και φρεγατών Belharra, με τον «Κίμων», να έχει ήδη ενταχθεί στον ελληνικό στόλο. Οι κινήσεις αυτές, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, ενισχύουν όχι μόνο την αποτρεπτική ισχύ της Ελλάδας αλλά και την ασφάλεια των ευρωπαϊκών συνόρων συνολικά.

Ωστόσο, η στρατηγική συνεργασία δεν περιορίζεται στην άμυνα. Αντίθετα, επεκτείνεται σε ένα ευρύ πλέγμα τομέων, όπως η ενέργεια –με αναφορές ακόμη και στην πυρηνική συνεργασία–, η τεχνολογία, η καινοτομία, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός. Η συμμετοχή της Ελλάδας σε διεθνείς πρωτοβουλίες όπως ο οργανισμός Mercator Ocean, αλλά και οι κοινές δράσεις σε επίπεδο ανώτατης εκπαίδευσης και επιστημονικής έρευνας, εντάσσονται σε αυτή τη συνολική στρατηγική.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποδόθηκε στην οικονομική διάσταση της συνεργασίας. Ο Μακρόν ανέφερε ότι περισσότερες από 200 γαλλικές επιχειρήσεις δραστηριοποιούνται ήδη στην Ελλάδα, απασχολώντας περίπου 17.000 εργαζόμενους, σε τομείς όπως η ψηφιακή τεχνολογία, η τεχνητή νοημοσύνη και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Σε αυτό το πλαίσιο, ξεχωρίζει και η εξέλιξη γύρω από την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στον όμιλο Euronext, μια κίνηση που, όπως επισημάνθηκε, ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό χάρτη.

«Έχουμε μια οικονομική αλλά κυρίως οικουμενική σκέψη. Γι’ αυτό και μπορούν οι χώρες μας να συνεχίσουν να συνδέονται με δεσμούς φιλίας και να έχουμε αυτή τη μοναδική συμμαχία που γιορτάσαμε και χθες και θα συνεχίσουμε να προωθούμε. Ευχαριστώ π για τα πολύ σημαντικά κείμενα που υπογράψαμε αλλά κυρίως για τον κοινό δρόμο που συνεχίζουμε να διανύουμε μαζί», κατέληξε ο κ. Μακρόν.

Ανάγκη προστασίας των δημοκρατικών θεσμών

Ο πρωθυπουργός, από την πλευρά του, συνέδεσε ευθέως αυτή τη συνεργασία με τη συνολική πορεία της Ευρώπης, τονίζοντας ότι η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ αποτελεί πλέον αναγκαιότητα. «Δεν μπορούμε να μιλάμε για αυτονομία χωρίς ανταγωνιστικότητα», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για λιγότερη γραφειοκρατία, φθηνότερη ενέργεια και ισχυρότερη οικονομική βάση.

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις βρέθηκαν επίσης στο επίκεντρο της συζήτησης. Οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν εκτενώς στη Μέση Ανατολή, τονίζοντας τη σημασία της διατήρησης της εκεχειρίας, της επανεκκίνησης των διπλωματικών διαδικασιών και της διασφάλισης της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, επαναβεβαιώθηκε η κοινή στάση απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία και η ανάγκη στήριξης της ευρωπαϊκής απάντησης.

Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε και στην ανάγκη προστασίας των δημοκρατικών θεσμών και των νέων γενεών, με τον Μακρόν να αναφέρεται στην πρωτοβουλία για περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μια πρόταση που, όπως είπε, αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη ευρωπαϊκή υποστήριξη.

Στο διπλωματικό επίπεδο, η Ελλάδα και η Γαλλία εμφανίζονται να συγκροτούν έναν ισχυρό άξονα στη Μεσόγειο, με κοινές θέσεις υπέρ του Διεθνούς Δικαίου και της πολυμέρειας. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η νέα συμφωνία ενισχύει τη γεωπολιτική θέση της Ελλάδας και δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερη επιρροή στις ευρωπαϊκές αποφάσεις.

«Επανεκκίνηση»

Την ίδια εικόνα αποτυπώνουν και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Η Le Figaro κάνει λόγο για «επανεκκίνηση» της στρατηγικής σχέσης, υπογραμμίζοντας το ιστορικό βάθος των δεσμών των δύο χωρών, ενώ άλλα μέσα, όπως το BFM TV, εστιάζουν στις κοινές παρεμβάσεις για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή. Παράλληλα, αναλύσεις δίνουν έμφαση και στη βιομηχανική και οικονομική διάσταση της συνεργασίας, ιδίως στον τομέα της άμυνας.