Στην εποχή της εποχικότητας, της βιωσιμότητας και του no food waste θα μπορούσε να θεωρείται και ιερόσυλο το να φυλάς στα ντουλάπια σου κονσέρβες. Κι αν υποθέσουμε πως το φύλαγμα σε ένα βαθμό δικαιολογείται –ολόκληρος πόλεμος μας προέκυψε τις τελευταίες εβδομάδες, όλοι στοκάρουμε τρόφιμα καλού-κακού- η βρώση τους στην καλύτερη περίπτωση αντιμετωπίζεται ως λύση ανάγκης.
Ναι, οι κονσέρβες είναι μια οικονομική και εύκολη λύση όταν δεν υπάρχει κάτι φρέσκο να φας στο ψυγείο ή όταν δεν έχεις χρόνο και όρεξη για μαγείρεμα. Μπορούν, όμως, να γίνουν και κάτι πολύ περισσότερο. Διότι αν δούμε πέρα από το στερεότυπα, υπάρχει λόγος που οι κονσέρβες έχουν συμπληρώσει δύο αιώνες ζωής και οδεύουν αισίως για τον τρίτο.
Τροφές με αντοχές
Όσο μεγάλη κι αν είναι η στροφή στην υγιεινή διατροφή, στη φρεσκάδα και στην ελάχιστη επεξεργασία των τροφίμων, η παστερίωση και η κονσερβοποίηση αποτελούν μέγιστες κατακτήσεις για τη βιομηχανία, την εστίαση και το μαγείρεμα στο σπίτι. Η αρχή έγινε στις αρχές του 19ου αιώνα με τον Ναπολέοντα και τους πολέμους του. Για να καλυφθούν οι ανάγκες του στρατού του, ο Γάλλος σεφ Νικολά Αππέρ εφηύρε την παστερίωση και τη διατήρηση των τροφών σε γυάλινα βάζα, ενώ ο Άγγλος έμπορος Πίτερ Ντιούραντ πήγε ένα βήμα παραπέρα, κατοχυρώνοντας την πατέντα της χρήσης μεταλλικών δοχείων, τα οποία ήταν εξαιρετικά ανθεκτικά στις μεταφορές.
Φωτό: Δώρα Μάστορα
Κάπως έτσι, τα κονσερβοποιημένα τρόφιμα άρχισαν να ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο, στο μέτωπο αλλά και στα νοικοκυριά, να αποτελούν ένδειξη πλούτου για τη μεσαία τάξη και να δίνουν την ευκαιρία σε έξυπνους βιομηχάνους και εμπόρους να αναδειχθούν και να πλουτίσουν.
Με λίγα λόγια, οι κονσέρβες έχουν ταΐσει γενιές και γενιές. Ήταν πάντα εκεί όποτε υπήρχαν ανάγκες, άλλες διαχρονικές και άλλες εκμοντερνισμένες, ακολουθώντας αναγκαστικά το ρεύμα της εποχής. Οι νεότερες γενιές, βέβαια, δεν είναι μαθημένες στην κονσέρβα. Η μεταλλική επίγευση με τις οποίες αναπόφευκτα αρτύζουν το περιεχόμενό τους, ξενίζει και ίσως γι’ αυτό αδυνατούν να κατανοήσουν την αξία τους. Αυτή, όμως, παραμένει δεδομένη: οι κονσέρβες διατηρούν τα θρεπτικά συστατικά των τροφών αναλλοίωτα και αν τις διαχειριστούμε σωστά και έξυπνα μπορούν να αποτελέσουν βάση ή συμπλήρωμα για εξαιρετικά πιάτα, από σαλάτες μέχρι μακαρονάδες και όχι μόνο.
Οι κονσέρβες που πάντα έχεις στο ντουλάπι
Ακόμη κι εκείνοι που δεν είναι φίλοι της κονσέρβας, σίγουρα έχουν μια-δυο στο ντουλάπια τους. Έναν πελτέ ντομάτας, για παράδειγμα, όλοι τον έχουμε εύκαιρο για τα λαδερά και τις σάλτσες μας. Πιθανότατα έχουμε και ψιλοκομμένη ντομάτα ή κονκασέ –όλα τούτα ταιριάζουν πολύ σε ένα σωρό φαγητά και πάντα φροντίζουμε να τα έχουμε σε απόθεμα. Πιθανότατα έχουμε και τόνο για να κάνουμε τις σαλάτες της δίαιτας λίγο πιο ενδιαφέρουσες και χορταστικές. Ο τόνος κάνει και πολύ νόστιμες μακαρονάδες, το ίδιο και τα μανιτάρια που –κακά τα ψέματα- συνηθίσαμε να τα βλέπουμε σε πίτσες και καρμπονάρες πολύ πριν μυηθούμε στα μυστικά της ιταλικής κουζίνας. Οι σαρδέλες παντός είδους –ειδικά οι πικάντικες- αποτελούν ένοχη απόλαυση και είναι και γεμάτες ωμέγα-3.
Φωτό: Δώρα Μάστορα
Τώρα στη νηστεία, όμως, ευκαιρία είναι να δούμε με άλλο μάτι και άλλα κονσερβοειδή. Τα κλασικά καλαμαράκια, για παράδειγμα, και τα πιο «ψαγμένα» μύδια ή το χταποδάκι, αλλά και τα πάντα χρήσιμα λαχανικά και όσπρια: καλαμπόκι, αρακάς, καροτάκια, μαύρα ή κόκκινα φασόλια, ρεβίθια… Ευτυχώς, της κονσέρβας ο μπαχτσές έχει απ’ όλα και –κυρίως- σε όλες τις εποχές. Στο χέρι μας είναι το πώς θα τα αξιοποιήσουμε, ειδικά όταν ετοιμάζουμε ένα ψαροφαγικό τραπέζι όπως αυτό της 25ης Μαρτίου.
Φωτό: Shutterstock
‘Ενα τραπέζι με αδιαμφισβήτητο πρωταγωνιστή τον μπακαλιάρο, αλλά και απαραίτητους συνοδοιπόρους οι οποίοι καλό είναι να μην απαιτούν πολλή προετοιμασία ώστε να μην αποσπάσουν την προσοχή μας από το σωστό τηγάνισμα του ψαριού. Η λύση είναι, φυσικά, στο ντουλάπι.
Οδηγίες νοστιμιάς
- Σουρώνουμε λαχανικά και όσπρια και τα ξεπλένουμε καλά κάτω από άφθονο νερό για να φύγει η άλμη.
- Σοτάρουμε σε ελαιόλαδο και προσθέτουμε μπαχαρικά της αρεσκείας μας για να δώσουμε γεύση.
- Φρέσκο κρεμμυδάκι και μυρωδικά δίνουν φρεσκάδα και χρώμα σε υλικά που μπορεί να μοιάζουν μουντά ή να χρειάζονται λίγη ζωντάνια.
- Λεμόνι και ξύδι αφαιρούν όλη τη μεταλλική επίγευση της κονσέρβας και χαρίζουν δροσιά και ένταση, ειδικά στα όσπρια.
Φωτό: Shutterstock
Ένα ντουλάπι ιδέες
Από το πιο απλό –παίρνουμε τις σαρδέλες από την κονσέρβα, προσθέτουμε λίγη κάπαρη, λεμονάκι και φρέσκο κρεμμύδι και σερβίρουμε με φρυγανισμένο ψωμί- μέχρι το πιο περίπλοκο, η κονσέρβα μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ένα σωρό διαφορετικούς τρόπους και να μας δώσει μέσα σε 5 λεπτά ένα πλήρες γεύμα. Αφήνουμε στην άκρη τα έτοιμα παρασκευασμένα φαγητά που βρίσκεις σε κονσέρβα -ντολμαδάκια, γίγαντες, τονοσαλάτες- και σας προτείνουμε 5 εναλλακτικές. 5 ιδέες για πιάτα που θα φτιάξετε μεν με τα χέρια σας αλλά δεν θα απαιτήσουν πάνω από 10 λεπτά προετοιμασίας και θα σταθούν επάξια στο πλάι του μπακαλιάρου και όχι μόνο.
Φωτό: Shutterstock
- Με μια κονσέρβα βρασμένα ρεβίθια, για παράδειγμα, μπορούμε να φτιάξουμε ρεβιθοκεφτέδες φρέσκους κι αρωματικούς. Δες τη συνταγή εδώ κι απλώς χρησιμοποίησε την κονσέρβα αντί να μουλιάσεις αποβραδίς και να βράσεις τα όσπρια.
- Με μια κονσέρβα μαύρα φασόλια ή καλαμπόκι ή αρακά και λίγο βρασμένο ρύζι που μας περίσσεψε από την προηγούμενη φτιάχνουμε μια πολύχρωμη ρυζοσαλάτα που θα περιέχει ό,τι άλλο έχει ξεμείνει στο ψυγείο μας. Μια ενδεικτική συνταγή θα δεις εδώ και θα την τροποποιήσεις ανάλογα με τις προτιμήσεις και τα υλικά που έχεις στη διάθεσή σου.
- Με τα λευκά φασόλια κονσέρβα και κονκασέ ντομάτας φτιάχνουμε ένα πιάτο που μοιάζει με τους κλασικούς γίγαντες σε λιγότερο από το μισό χρόνο. Η παραδοσιακή συνταγή για γίγαντες είναι εδώ.
- Καλαμαράκια και μύδια κονσέρβας φτιάχνουν ένα εξαιρετικό ριζότο ή μια μακαρονάδα θαλασσινών του 10λεπτου. Πάρε ιδέες για το δικό σου πιάτο από εδώ, αλλά και από εδώ.
- Το καλαμπόκι κονσέρβας μπορεί να γίνει μια φανταστική βελουτέ σούπας για τις υπόλοιπες κρύες νύχτες που μας επιφυλάσσει η άνοιξη. Μια πολύ ωραία συνταγή θα δεις εδώ.
