Δώδεκα ημέρες πέρασαν από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν, οι δύο εμπόλεμες πλευρές συνεχίζουν τις πολεμικές επιχειρήσεις. Ισραήλ και ΗΠΑ έχουν το πάνω χέρι σε ό,τι αφορά τα υλικά μέσα δίχως να έχουν βρει τρόπο να το μεταφράσουν ακόμα σε νίκη, ενώ η Ισλαμική Δημοκρατία δείχνει να επιλέγει τη διάχυση του μετώπου στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Μέχρι τώρα η δολοφονία του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ, η διαδοχή του από τον γιo του Μοτζταμπά, οι ιρανικές επιθέσεις με drones σε σειρά κρατών της Μέσης Ανατολής -αλλά και στην Κύπρο- και το μακελειό στην πόλη Μινάμπ του Ιράν, όπου 175 άνθρωποι –μεταξύ των οποίων πολλά μικρά κορίτσια– έχασαν τη ζωή τους σε δημοτικό σχολείο παραμένουν τα σημαντικότερα γεγονότα του πολέμου.
Η Μπάρμπαρα Σλέιβιν, συνεργάτιδα του think tank Stimson Center στην Ουάσινγκτον και ειδική στις αμερικανοϊρανικές σχέσεις μίλησε στο Βήμα για τον πόλεμο, τη διάδοχη κατάσταση στο Ιράν μετά τη δολοφονία Χαμενεΐ, τις επιδιώξεις ΗΠΑ και Ισραήλ και τον παράγοντα Ντόναλντ Τραμπ.
Οι επικριτές του Ισραήλ ισχυρίζονται ότι ο πρωθυπουργός Νετανιάχου έσυρε τις ΗΠΑ σε πόλεμο με το Ιράν. Συμμερίζεστε την ίδια άποψη;
Όχι ακριβώς. Ο Νετανιάχου θέλει να βομβαρδίσει το Ιράν τουλάχιστον από το 2012. Ωστόσο, γνωρίζει ότι χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ, μια τέτοια προσπάθεια δεν θα ήταν πολύ επιτυχημένη και θα άφηνε το Ισραήλ ανοιχτό σε σημαντικά αντίποινα. Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο πρώτος πρόεδρος των ΗΠΑ που πείστηκε από τον Νετανιάχου ότι η στρατιωτική δράση είναι η λύση στο πρόβλημα του Ιράν. Επομένως θα έλεγα ότι αν και ο συγχρονισμός της σύρραξης επηρεάστηκε από τον Νετανιάχου, η ευθύνη ανήκει στον Τραμπ. Σε κάθε περίπτωση δεν υπήρχε κανένας λόγος για αυτό τον πόλεμο, κανενός είδους άμεση απειλή προς τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ.
Η επιλογή του Μοτζταμπά Χαμενεΐ ως ανώτατου ηγέτη του Ιράν δείχνει μια αίσθηση συνέχειας όσον αφορά την εξουσία. Τελικά, το ιρανικό καθεστώς παραμένει άθικτο ή ο φόβος της κατάρρευσης είναι ακόμα ζωντανός;
Προς το παρόν, το καθεστώς συγκρατείται και εδραιώνεται γύρω από κάποιον που είναι σε θέση να συνεχίσει τις πολιτικές του πατέρα του. Σε αυτό βοηθάει και το γεγονός ότι δεν υφίσταται πλέον διαχωρισμός ανάμεσα σε συντηρητικούς και μεταρρυθμιστές, καθώς οι δεύτεροι έχουν αποδεκατιστεί μετά το 2009. Οι συντηρητικοί βρίσκονται στην εξουσία σε συνεργασία με τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Μια κριτική που ασκείται από την πρώτη μέρα του πολέμου προς τον Τραμπ έχει να κάνει με την διάδοχη κατάσταση. Τελικά, υπάρχει σχέδιο «επόμενης μέρας»; Ή ισχύει ότι ο Τραμπ προσπαθεί να επαναλάβει το προηγούμενο της Βενεζουέλας στο Ιράν;
Δεν υπάρχει σχέδιο «επόμενης μέρας» εξ όσων γνωρίζω. Πράγματι, η κυβέρνηση Τραμπ έχει επανειλημμένα επιμείνει ότι δεν ασχολείται με την διαδικασία «οικοδόμησης κράτους». Αυτό που παρακολουθούμε να συμβαίνει είναι μια τυχαία ζαριά, ικανή να αφήσει το Ιράν πιο αδύναμο αλλά άθικτο, και σε δεύτερο χρόνο με σημαντική δύναμη να αποσταθεροποιήσει την περιοχή και να αντεπιτεθεί στις ΗΠΑ. Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα.
Είναι πολύ μεγαλύτερο με ένα πιο εδραιωμένο σύστημα και απέχει 9.650 χλμ από τις ΗΠΑ. Επίσης, από όσο γνωρίζω, δεν υπάρχει Ντέλσι Ροντρίγκες στο Ιράν.
Και η στρατηγική του Ιράν ποιά είναι; Πώς εξηγούνται οι επιθέσεις, όχι μόνο εναντίον κρατών του Κόλπου αλλά και κατά της Τουρκίας ή του Αζερμπαϊτζάν;
Η στρατηγική του Ιράν είναι να επιβάλει μια πρόωρη εκεχειρία αυξάνοντας το κόστος για τους γείτονές του, προκειμένου αυτοί να ασκήσουν πίεση στο Τελ Αβίβ και στην Ουάσινγκτον. O πρόεδρος Τραμπ ισχυρίζεται ότι κατέστρεψε τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν αλλά στην Τεχεράνη διαθέτουν ισχυρό απόθεμα drones, που χρησιμοποιήθηκαν με καταστρεπτικές συνέπειες για μια σειρά χωρών της περιοχής.
Σε κάθε περίπτωση, όλο αυτό δεν θα τελειώσει γρήγορα και θα γίνεται όσο περνάει ο καιρός και πιο αιματηρό. Το καθεστώς στο Ιράν μπορεί να είναι αντιδημοφιλές αλλά είναι σκληρό και ανθεκτικό, υπάρχουν αφοσιωμένες στο καθεστώς δυνάμεις και αν ο υπολογισμός είναι ότι οι βομβαρδισμοί θα αναγκάσουν το Ιράν να παραδοθεί, κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί. Χειρότερα, όσο περισσότερο συνεχίζεται ο πόλεμος, τόσο περισσότεροι αθώοι θα σκοτώνονται.
