Αντιμέτωπος με καταιγισμό ερωτήσεων βρέθηκε ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ σε δικαστήριο του Λος Άντζελες, στη δίκη–ορόσημο για τις επιπτώσεις των social media σε παιδιά και εφήβους.

Ο επικεφαλής της Meta κλήθηκε να απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με εσωτερικά emails που αποκάλυπταν στόχους αύξησης του χρόνου παραμονής των χρηστών κατά 12%. «Δεν βάζουμε πλέον τέτοιους στόχους», είπε, επιμένοντας ότι η εταιρεία επιδιώκει να προσφέρει χρήσιμες υπηρεσίες — όχι να δημιουργεί εθισμό.

Στο επίκεντρο της δίκης βρίσκονται οι αλγόριθμοι, το infinite scroll και το autoplay, που – σύμφωνα με περίπου 3.000 αγωγές – καθιστούν δύσκολη την αποσύνδεση των εφήβων από τις πλατφόρμες.

 4 εκατ. παιδιά κάτω των 13 στο Instagram το 2015 – Το γνώριζε η Meta

Αίσθηση προκάλεσε εσωτερικό email του 2015 που παρουσίασε ο  δικηγόρος των εναγόντων, Μαρκ Λανιέρ, το οποίο εκτιμούσε ότι 4 εκατ. παιδιά κάτω των 13 χρησιμοποιούσαν το Instagram — παρά την επίσημη απαγόρευση.

Ειδικότερα ο δικηγόρος των εναγόντων, Μαρκ Λανιέρ, ρώτησε επανειλημμένα τον Ζούκερμπεργκ για εσωτερικές επικοινωνίες της εταιρείας σχετικά με στόχους αύξησης του χρόνου χρήσης.

Παρουσίασε email του 2015, στο οποίο ο CEO έθετε στόχο αύξησης του χρόνου παραμονής των χρηστών κατά 12% για το 2016. Ο Ζούκερμπεργκ απάντησε ότι η εταιρεία πλέον δεν θέτει τέτοιους στόχους, καθώς δεν θεωρεί ότι είναι ο σωστός τρόπος.

Ο Λανιέρ έθεσε επίσης ζήτημα εσωτερικών εγγράφων που έδειχναν ότι η Meta γνώριζε πως παιδιά κάτω των 13 ετών χρησιμοποιούσαν τις εφαρμογές της. Ο Ζούκερμπεργκ απάντησε ότι η πολιτική της εταιρείας απαγορεύει τη χρήση από παιδιά κάτω των 13 και ότι οι λογαριασμοί αυτοί διαγράφονται όταν εντοπίζονται.

Σημειώνεται ότι ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 30% των παιδιών 10-12 ετών στις ΗΠΑ.

Απαντώντας σε ερώτηση για το μερίδιό του στην εταιρεία (άνω των 200 δισ. δολαρίων), δήλωσε ότι έχει δεσμευθεί να δωρίσει το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του σε φιλανθρωπικούς σκοπούς.
«Όσο καλύτερα πηγαίνει η Meta, τόσο περισσότερα χρήματα θα μπορώ να επενδύω στην επιστημονική έρευνα», δήλωσε.

Η πρώτη αγωγή για τάσεις αυτοκτονίας, κατάθλιψη

Meta και YouTube της Google αντιμετωπίζουν την πρώτη από περίπου 3.000 αγωγές, με τις οποίες κατηγορούνται ότι σχεδίασαν αλγοριθμικές προτάσεις και λειτουργίες όπως το infinite scroll και το autoplay που δυσκολεύουν τους εφήβους να αποσυνδεθούν.

Η πρώτη αγωγή αφορά γυναίκα με τα αρχικά K.G.M. η οποία ισχυρίζεται ότι η χρήση social media από την ηλικία των 10 ετών της προκάλεσε διαταραχή εικόνας σώματος, αυτοκτονικές σκέψεις και κατάθλιψη.

Η Meta υποστηρίζει ότι η αγωγή βασίζεται σε αποσπασματικές και παραπλανητικές ερμηνείες εσωτερικών εγγράφων και ότι επί μία δεκαετία θέτει την ασφάλεια των εφήβων πάνω από την ανάπτυξη.

Τα φίλτρα ομορφιάς και η «κόκκινη γραμμή»

Στη δίκη τέθηκε και το θέμα των φίλτρων ομορφιάς.

Η Meta απαγόρευσε προσωρινά τα φίλτρα ομορφιάς στο Instagram το 2019 και ανέθεσε σε επιτροπή 18 ειδικών να τα αξιολογήσει. Όλοι τα χαρακτήρισαν επιβλαβή. Η εταιρεία στη συνέχεια ήρε την απαγόρευση, διευκρινίζοντας ότι δεν δημιουργεί δικά της φίλτρα ούτε τα προτείνει στους χρήστες.

«Δεν πρέπει να δημιουργούμε τέτοιο περιεχόμενο ούτε να το προτείνουμε», κατέθεσε ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ. Ωστόσο πρόσθεσε ότι η πλήρης απαγόρευση μπορεί να είναι «υπερβολικά παρεμβατική», ενώ επικαλέστηκε και απόψεις ειδικών που θεωρούν τέτοιες απαγορεύσεις περιορισμό της ελευθερίας του λόγου.

Η στρατηγική των εναγόντων

Η αγωγή επιχειρεί να παρακάμψει τη νομική προστασία που καλύπτει παραδοσιακά τις πλατφόρμες, εστιάζοντας όχι στο περιεχόμενο των αναρτήσεων αλλά στον σχεδιασμό των εφαρμογών και των αλγορίθμων.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, οι δικηγόροι της Meta αντέδρασαν επανειλημμένα όταν η συζήτηση μετατοπιζόταν στο περιεχόμενο.

Σε μια εντυπωσιακή κίνηση, η πλευρά των εναγόντων ξετύλιξε πανό 15 μέτρων με όλες τις αναρτήσεις της K.G.M. από την τελευταία δεκαετία — χρειάστηκαν επτά άτομα για να το κρατήσουν μπροστά στους ενόρκους.

Η υπερασπιστική γραμμή της Meta

Στην αντεξέταση από τον δικηγόρο της Meta, Πολ Σμιντ, ο Ζούκερμπεργκ μίλησε για την εταιρική κουλτούρα, τονίζοντας ότι οι διαφωνίες είναι συχνές και ότι «οι διαφορετικές απόψεις οδηγούν σε καλύτερες αποφάσεις».

Την περασμένη εβδομάδα κατέθεσε και ο επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, υποστηρίζοντας ότι τα social media δεν είναι «κλινικά» εθιστικά.

Έξι εβδομάδες δίκης – και νέα μέτωπα

Η δίκη αναμένεται να διαρκέσει έξι εβδομάδες. Snapchat και TikTok, αν και αρχικά κατηγορούμενοι, κατέληξαν σε συμβιβασμό με την ενάγουσα πριν από την έναρξη της διαδικασίας, χωρίς να γίνουν γνωστοί οι όροι.

Παράλληλα, σε εξέλιξη βρίσκεται υπόθεση στο Νέο Μεξικό, όπου ο γενικός εισαγγελέας Ραούλ Τόρες κατηγορεί τη Meta ότι σχεδίασε επικίνδυνες λειτουργίες για ανηλίκους και δεν τους προστάτευσε από σεξουαλική εκμετάλλευση. Η εταιρεία απορρίπτει τις κατηγορίες, κάνοντας λόγο για «εντυπωσιοθηρικά και αποσπασματικά επιχειρήματα» και επιμένει ότι διαχρονικά στηρίζει την ασφάλεια των νέων.