Καθώς οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες επιστρέφουν στην Ευρώπη, με το Μιλάνο και την Κορτίνα ντ’ Αμπέτσο να υποδέχονται τους κορυφαίους αθλητές του κόσμου, αλλά και Αμερικανούς αξιωματούχους, όπως το ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο και τον αντιπρόεδρο του Ντόναλντ Τραμπ, Τζέι Ντι Βανς, με φόντο το χιονισμένο τοπίο των Ιταλικών Άλπεων, το ενδιαφέρον εκ των πραγμάτων -εξαιτίας του γεωπολιτικού κλίματος- στρέφεται στο πως οι αθλητικές διοργανώσεις σαν αυτή έχουν ιστορικά συναντήσει τις πολιτικές εξελίξεις και τις διεθνείς κρίσεις.

Όπως τονίζει το Politico, οι Ολυμπιακοί Αγώνες είτε οι παραδοσιακοί είτε οι Χειμερινοί έχουν συμπέσει ουκ ολίγες φορές με διπλωματικές κρίσεις, εισβολές και πολέμους.

1936: Από τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες στην κατάληψη της Ρηνανίας

Είναι αλήθεια ότι οι περισσότεροι μελετητές της περιόδου έχουν ασχοληθεί με τους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο, όπου το ναζιστικό καθεστώς έδειξε το πραγματικό του πρόσωπο διεθνώς αποκλείοντας Εβραίους αθλητές και αξιοποίησε τη διοργάνωση ως εργαλείο προπαγάνδας ακόμα και μετά τις επιτυχίες των ολυμπιονικών αφρικανικής καταγωγής όπως ο Τζέσε Όουενς.

Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι μερικούς μήνες πριν μέσα στο Φεβρουάριο, η ναζιστιική Γερμανία είχε φιλοξενήσει και τους Χειμερινούς Αγώνες στο Γκάρμις-Παρτενκίρχεν, δίνοντας στο ναζιστικό κόμμα την ευκαιρία να προωθήσει την εικόνα μιας ειρηνικής και ευημερούσας χώρας που παρά τα πολιτικά και οικονομικά της προβλήματα , αλλά και παρά την ήττα της στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο με όλες τις συνέπειες που αυτή είχε διέθετε ακόμα διεθνές κύρος.

Ήταν μάλλον ακριβώς αυτοί οι παράγοντες που οι Ναζί εκμεταλλεύτηκαν και μόλις 12 μέρες μετά το τέλος των Αγώνων, στις 7 Μαρτίου συγκεκριμένα, έστειλαν τα στρατεύματα τους στη Ρηνανία (την οποία και η Γερμανία είχε χάσει μετά τον A’ Παγκόσμιο Πόλεμο και από το 1930 παρέμενε σε καθεστώς αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης) παραβιάζοντας κατάφωρα τη Συνθήκη των Βερσαλλιών. Με τους Θερινούς Ολυμπιακούς προ των πυλών και την γενικότερη ένταση που επικρατούσε την περίοδο εκείνη, η κίνηση αυτή αντιμετωπίστηκε με ελάχιστη αντίδραση από τη Γαλλία, τη Βρετανία και άλλους, με αποτέλεσμα σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις το ναζιστικό καθεστώς να αισθανθεί ισχυρότερο και να προχωρήσει σε αντίστοιχες κινήσεις αργότερα, με αποκορύφωμα την εισβολή στην Πολωνία που τυπικά πυροδότησε τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

1980: Το αμερικανικό «Θαύμα στον Πάγο»

Μία από τις πιο εμβληματικές στιγμές στην ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων γεννήθηκε μέσα σε μια περίοδο αναζωπύρωσης των εντάσεων του Ψυχρού Πολέμου ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Σοβιετική Ένωση. Η ΕΣΣΔ είχε εισβάλει στο Αφγανιστάν λίγους μήνες νωρίτερα, ενώ η στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στη Μόσχα είχε σκληρύνει και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζίμι Κάρτερ είχε ξεκαθαρίσει ότι η Αμερική θα μποϊκοτάρει τους Θερινούς Αγώνες του 1980 στη Μόσχα.

Στους Χειμερινούς Αγώνες του 1980 στο Λέικ Πλάσιντ, αυτή η αντιπαλότητα των υπερδυνάμεων μεταφέρθηκε αυτούσια στον πάγο. Η ανδρική ομάδα χόκεϊ των ΗΠΑ — αποτελούμενη κυρίως από φοιτητές και ερασιτέχνες — βρέθηκε απέναντι στη σοβιετική ομάδα, μια «μηχανή» συνηθισμένη στις σερί νίκες και τα χρυσά μετάλλια. Οι Αμερικανοί, στα χαρτιά, δεν είχαν καμία πιθανότητα.
Κι όμως! Αψηφώντας την εναντίον της ισορροπία η ομάδα των ΗΠΑ κέρδισε με 4-3 και ήταν αυτή η νίκη που άνοιξε τον δρόμο για την κατάκτηση του χρυσού. Καθώς τα τελευταία δευτερόλεπτα κυλούσαν, ο εκφωνητής του ABC, Αλ Μάικλς, φώναξε το θρυλικό: «Πιστεύετε στα θαύματα; Ναι!»

Η σημασία της νίκης ξεπέρασε κατά πολύ το ίδιο το αποτέλεσμα εντός του γηπέδου. Για πολλούς Αμερικανούς, ήταν μια μεγάλη ψυχολογική ανάταση σε μια εποχή γεωπολιτικής έντασης και εσωτερικού διχασμού. Ο Ρόναλντ Ρίγκαν αργότερα είπε ότι ήταν απόδειξη πως «οι καλοί άνθρωποι σε έναν σκληρό κόσμο μπορούν να τερματίσουν πρώτοι». Και ο μύθος του «θαύματος» συνέχισε να ζει έως τον 21ο αιώνα, προσφέροντας στον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μια εξαιρετική ευκαιρία για προπαγάνδα και προβολή με την υπογραφή τον Δεκέμβριο του περασμένου έτους σχετικού διατάγματος για την απονομή στα μέλη της ομάδας του Χρυσού Μεταλλίου του Κογκρέσου.

2014: Η Ρωσία μπαίνει στην Κριμαία μετά το Σότσι

Τέσσερις ημέρες. Τόσο καιρό άφησε η ρωσική ηγεσία και ο στρατός μετά την λήξη των Χειμερινών Ολυμπιακώνς Αγώνων στο Σότσι, μέχρι να στείλει στρατεύματα στην Κριμαία, να καταλάβει την περιοχή και να προχωρήσει στην προσάρτησή της.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βίκτορ Γιανουκόβιτς είχε διαφύγει στη Μόσχα λίγες ημέρες νωρίτερα, αφού εκδιώχθηκε από διαδηλωτές που ζητούσαν δημοκρατία και στενότερη σύνδεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Την ώρα που οι διαδηλωτές γέμιζαν την Πλατεία Ανεξαρτησίας στο Κίεβο, οι συγκρούσεις τους με τις δυνάμεις ασφαλείας προβάλλονταν σε ολόκληρο τον κόσμο, παράλληλα με τα στιγμιότυπα των Αγώνων — στους οποίους η Ρωσία κυριάρχησε στον πίνακα των μεταλλίων.

Η ολυμπιακή φλόγα έσβησε στο Σότσι στις 23 Φεβρουαρίου και στις 27 Φεβρουαρίου, φορτηγά και άρματα μάχης αναπτύχθηκαν στην Κριμαία. Στρατιώτες με στολές χωρίς διακριτικά έστησαν οδοφράγματα, κατέλαβαν κυβερνητικά κτίρια και ύψωσαν τη ρωσική σημαία.

Αργότερα μέσα στο ίδιο έτος, η Μόσχα βρέθηκε αντιμέτωπη με κατηγορίες για υποστηριζόμενο από το κράτος πρόγραμμα ντόπινγκ, με αποτέλεσμα πολλοί αθλητές της τελικά να στερηθούν τα χρυσά τους μετάλλια.

2022: Η Ρωσία εισβάλλει στην Ουκρανία… ξανά

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης των Χειμερινών Αγώνων στο Πεκίνο το 2022, όπου συναντήθηκε με τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και ανακοίνωσαν την περίφημη «συνεργασία χωρίς περιορισμούς» που ακόμα και σήμερα διατυμπανίζουν σε κάθε επικοινωνία τους.

Τέσσερις ημέρες μετά το τέλος των Αγώνων, στις 24 Φεβρουαρίου, ο Πούτιν -κι ενώ μέχρι την ώρα του διαγγέλματος η ρωσική πλευρά προσπαθούσε να πείσει όλο τον κόσμο ότι οι αμερικανικές πληροφορίες για συγκέντρωση δυνάμεων στα σύνορα και για προετοιμασία εισβολής ήταν ψευδείς με δηλώσεις του στυλ «πείτε μας τι ώρα θα μπούμε»- ανακοίνωσε την έναρξη της «ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης», κηρύσσοντας επί της ουσίας τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μέσα σε λίγα λεπτά, ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στη χώρα και πύραυλοι έπεφταν στο Κίεβο, στο Χάρκοβο και σε άλλες πόλεις.

Σύμφωνα με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, όπως ανέφερε η The New York Times, Κινέζοι αξιωματούχοι φέρεται να ζήτησαν από το Κρεμλίνο να καθυστερήσει την επίθεση μέχρι να ολοκληρωθούν οι Αγώνες. Το Πεκίνο αρνήθηκε ότι είχε εκ των προτέρων γνώση της εισβολής.

2018: Επίδειξη κορεατικής ενότητας στην Πιονγκτσάνγκ

Καθώς η Νότια Κορέα ετοιμαζόταν να φιλοξενήσει τους Χειμερινούς Αγώνες στην ορεινή περιοχή της Πιονγκγτσάνγκ, λίγες εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά, πέρα από τα σύνορα, η Βόρεια Κορέα πραγματοποιούσε πυραυλικές και πυρηνικές δοκιμές. Η ένταση κλιμακωνόταν διεθνώς, και ο (και) τότε πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε φτάσει να απειλεί με στρατιωτικά πλήγματα. Η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή δήλωνε ότι «παρακολουθεί στενά» τις εξελίξεις, καθώς υπήρχαν ανησυχίες για το κατά πόσο οι Αγώνες θα μπορούσαν να διεξαχθούν με ασφάλεια στην κορεατική χερσόνησο.

Όμως, στην Πρωτοχρονιάτικη ομιλία του, ο Κιμ Γιονγκ Ουν έστειλε σήμα ότι είναι ανοιχτός στη συμμετοχή της Βόρειας Κορέας στους Αγώνες. Τελικά, Βορειοκορεάτες αθλητές όχι μόνο συμμετείχαν, αλλά στην τελετή έναρξης παρέλασαν μαζί με τους Νοτιοκορεάτες υπό μία κοινή σημαία, εκείνη της ενωμένης Κορέας.

Οι δύο πλευρές εμφανίστηκαν ενωμένες και στο γυναικείο χόκεϊ επί πάγου, στέλνοντας μία κοινή ομάδα να αγωνιστεί. Ήταν μια σπάνια στιγμή συνεννόησης που βοήθησε να ξαναρχίσουν διπλωματικές συνομιλίες ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες, αν και οι εντάσεις επέστρεψαν μετά τους Αγώνες και έκτοτε δεν έχει υπάρξει κάποια εξέλιξη προς μια επανένωση ή έστω διευθέτηση της σύγκρουσης.