Προχθές η Disney ανακοίνωσε ότι επενδύει 1 δισεκατομμύριο δολάρια στην OpenAI, παραχωρώντας στους χρήστες του Sora την άδεια να δημιουργήσουν οπτικοακουστικό περιεχόμενο με χαρακτήρες που αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία της εταιρείας.
Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί το τέλος της πειραματικής φάσης του AI στο Χόλιγουντ. Μπαίνουμε πλέον σε μία θεσμική φάση που αλλάζει δραματικά το επιχειρηματικό μοντέλο πάνω στο οποίο στηρίζεται όλη η βιομηχανία θεάματος.
Επιτρέποντας στους χρήστες να φτιάχνουν ΑΙ βίντεο που βασίζονται σε πνευματική ιδιοκτησία υψηλής αξίας (π.χ. Marvel, Star Wars), το στούντιο ουσιαστικά μετατρέπει εκατομμύρια fans σε απλήρωτους δημιουργούς που ονειρεύονται να προβληθεί η δουλειά τους στο Disney+. Καρπώνεται τα κέρδη της όποιας απήχησης, καθώς και τα πολύτιμα δεδομένα, ενώ οι χρήστες αρκούνται στη δόξα της προβολής. Είναι σεμινάριο για το πώς εξάγεις αξία από το fandom χωρίς να πληρώνεις τίποτα για την ανάπτυξη και την παραγωγή.
Δεν πρόκειται για εκδημοκρατισμό του κινηματογράφου, αλλά για έναν πλήρως ελεγχόμενο “ψηφιακό παιδότοπο”. Η συμφωνία σού επιτρέπει να παρακάμψεις τους παραδοσιακούς κλειδοκράτορες της οπτικοακουστικής βιομηχανίας, μόνο και μόνο για να υποταχθείς σε ένα νέο, αλγοριθμικό φίλτρο. Η παγίδα; Δεν σου ανήκει τίποτα. Απλά η OpenAI θα εκπαιδεύσει πιο εύκολα την επόμενη γενιά των μοντέλων της, ώστε να παράγουν ομοιογενές περιεχόμενο εντός ενός περίκλειστου περιβάλλοντος.
Προς το παρόν, η συμφωνία αποκλείει τη ρεαλιστική απεικόνιση προσώπων (δεν θα σε αφήσει δηλαδή το Sora να φτιάξεις μια AI εκδοχή του Robert Downey Jr.). Αυτό είναι ένα προσωρινό ανάχωμα για να αποφευχθεί η άμεση αντίδραση των σωματείων. Η οικονομική πίεση θα το ανατρέψει σύντομα. Οδεύουμε ταχέως προς ένα μοντέλο “Digital Replica Licensing”, όπου οι δημιουργοί θα πληρώνουν μικροποσά για να “ξεκλειδώσουν” συγκεκριμένα δημόσια πρόσωπα για τα έργα τους.
Ο κίνδυνος για τα μεγάλα στούντιο είναι υπαρξιακός: αν ένας έφηβος μπορεί να φτιάξει μια σκηνή μάχης επιπέδου Avengers στο laptop του, η premium αξία ενός blockbuster των 200 εκατομμυρίων δολαρίων εξανεμίζεται. Επιπλέον, η Disney τζογάρει με το “canon”, δηλαδή τη μυθολογία των franchise της. Αν οι ιστορίες που φτιάχνουν οι fans αποδειχθούν πιο συναρπαστικές από τις επίσημες, το στούντιο ρισκάρει να απωλέσει την ίδια του την αφηγηματική αυθεντία.
Συμπέρασμα: Για τους ανεξάρτητους δημιουργούς, τα εργαλεία είναι επαναστατικά, αλλά η παγίδα προφανής. Χρησιμοποιήστε τα για να χτίσετε τους δικούς σας κόσμους και τη δική σας πνευματική ιδιοκτησία. Αν χτίσετε μέσα στο οικόπεδο της Disney, απλώς τους ανακαινίζετε το σπίτι δωρεάν.
Νίκος Σταμπουλόπουλος, σκηνοθέτης
