Ντουμπράβκα Σούιτσα – «Θέλουμε οι ευρωπαίοι πολίτες να είναι διαρκώς ενεργοί»

Η αντιπρόεδρος της Κομισιόν μιλάει αποκλειστικά στο «Βήμα» για τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η δημοκρατία στην ΕΕ, για την πιθανότητα αλλαγής των ευρωπαϊκών Συνθηκών και για το Δημογραφικό

Αν η Ευρωπαϊκή Ενωση (ΕΕ) θέλει να είναι πραγματικά δημοκρατική, τότε οι πολίτες της πρέπει να είναι ενεργοί όχι μόνο κάθε φορά που διεξάγονται ευρωεκλογές, αλλά συνεχώς. Και τούτος είναι ο λόγος που το άνοιγμα στους ευρωπαίους πολίτες στο πλαίσιο της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης έχει τόσο μεγάλη σημασία.

Αυτό σημειώνει στην αποκλειστική συνέντευξη που παραχώρησε στο «Βήμα» κατά την επίσκεψή της στην Ελλάδα η αντιπρόεδρος της Επιτροπής με αρμοδιότητα τη Δημοκρατία και τη Δημογραφία Ντουμπράβκα Σούιτσα.

Η εκ Κροατίας ορμώμενη αντιπρόεδρος βρέθηκε στην ελληνική πρωτεύουσα για να συμμετάσχει στις εργασίες του Athens Democracy Forum, ενώ είχε την ευκαιρία να συναντηθεί τόσο με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη όσο επίσης με την υφυπουργό για τη Δημογραφική Πολιτική και την Οικογένεια Μαρία Συρεγγέλα, αλλά και με τον δήμαρχο Αθηναίων Κώστα Μπακογιάννη.

Για την κυρία Σούιτσα, η δημογραφία της Ευρώπης αποτελεί κομβικό παράγοντα για τη μελλοντική οικονομική ανταγωνιστικότητά της. Ο ευρωπαϊκός πληθυσμός μειώνεται γρήγορα ως ποσοστό του παγκοσμίου πληθυσμού και είναι ανάγκη να αναληφθούν πρωτοβουλίες ώστε να ανασχεθεί η σημερινή τάση.

«Αν θέλουμε περισσότερη Ευρώπη και περισσότερη ολοκλήρωση, πρέπει να διορθώσουμε το εκλογικό σύστημα» τονίζει η αντιπρόεδρος της Επιτροπής με αρμοδιότητα τη Δημοκρατία και τη Δημογραφία Ντουμπράβκα Σούιτσα

Προκλήσεις για τη δημοκρατία

Η δημοκρατία στην ίδια την ΕΕ αντιμετωπίζει επίσης πολλές προκλήσεις. Η κατάσταση στην Ουγγαρία και στην Πολωνία εγείρει πολλά ερωτηματικά, ενώ εξακολουθούν να υπάρχουν αιτιάσεις για τη δημοκρατική φύση της ίδιας της ΕΕ. Αυτός ήταν και ο λόγος που πριν από μερικούς μήνες υιοθετήθηκε το Σχέδιο Δράσης για τη Δημοκρατία.

Τρεις είναι οι βασικές προκλήσεις για τη δημοκρατία στην Ευρώπη. «Η κυριότερη είναι η παραπληροφόρηση» μας επισημαίνει η κυρία Σούιτσα. «Αναμφίβολα, πρέπει να βρούμε έναν τρόπο να τη διαχειριστούμε και σε αυτό το πλαίσιο υιοθετήσαμε τον περασμένο Ιούνιο ένα Κώδικα Πρακτικής για την Παραπληροφόρηση. Πρέπει να σας πω ότι στην πολυγλωσσική πλατφόρμα που λειτουργεί στο πλαίσιο της Διάσκεψης για το Μέλλον της Ευρώπης, την οποία εμείς διαχειριζόμαστε, υπήρξαν περιπτώσεις λόγου μίσους, fake news και παραπληροφόρησης, αλλά τελικώς χρειάστηκε να διαγράψουμε μόλις 1% των σχολίων που αναρτήθηκαν».

Δεν διαφεύγει φυσικά την προσοχή ότι υπήρξε αύξηση των περιπτώσεων παραπληροφόρησης αναφορικά τόσο με τα εμβόλια όσο και με τη διαδικασία των εμβολιασμών. «Κατανοούμε όμως ότι η ελευθερία της έκφρασης και των μέσων ενημέρωσης είναι πολύ σημαντική. Πρέπει να αντιμετωπίσουμε διαφορετικά το ζήτημα της παραπληροφόρησης, αλλά πρέπει παράλληλα να γνωρίζουμε ότι υπάρχει σύγκρουση εθνικών και κοινοτικών αρμοδιοτήτων. Είμαστε σε επαφή με τις δημοσιογραφικές ενώσεις και διαβουλευόμαστε μαζί τους. Η μάχη θα είναι μακρά και η παιδεία είναι κλειδί» μας εξηγεί.

Διόρθωση του εκλογικού συστήματος

Επιπλέον, «μία δεύτερη πρόκληση είναι το σημερινό εκλογικό σύστημα στην Ευρώπη. Πρέπει να προσαρμοστούμε στις νέες πραγματικότητες και στην ψηφιακή εποχή» τονίζει η αντιπρόεδρος της Κομισιόν, αλλά αναγνωρίζει ότι το έργο που έχει αναληφθεί είναι ιδιαίτερα δύσκολο. «Οι υπερεθνικές λίστες δεν έχουν ακόμη υιοθετηθεί, ενώ είδαμε τι συνέβη στις προηγούμενες ευρωεκλογές με το σύστημα του βασικού υποψηφίου (spitzenkandidaten). Αν θέλουμε περισσότερη Ευρώπη και περισσότερη ολοκλήρωση, πρέπει να διορθώσουμε το εκλογικό σύστημα» ξεκαθαρίζει.

Και βέβαια, το σημείο-κλειδί είναι να αντιμετωπιστεί η χαμηλή συμμετοχή των ευρωπαίων πολιτών. «Δεν θέλουμε απλώς οι ευρωπαίοι πολίτες να συμμετέχουν μόνο κάθε πέντε χρόνια όταν διεξάγονται εκλογές. Θέλουμε οι ευρωπαίοι πολίτες να είναι διαρκώς ενεργοί και κατά τη διάρκεια της πενταετίας μεταξύ των εκλογών. Και η Διάσκεψη», προσθέτει η κυρία Σούιτσα, «οργανώνεται ακριβώς για αυτόν τον λόγο και θέλουμε να ακούσουμε όλους τους πολίτες, ακόμη και τους ευρωσκεπτικιστές, ώστε να κατανοήσουμε για ποιους λόγους δεν πιστεύουν στην Ευρώπη». Προς το παρόν έχουν επιλεγεί 800 πολίτες από όλα τα κράτη-μέλη και σύντομα θα πραγματοποιηθεί η τρίτη συνάντησή τους. Η τρέχουσα φάση της Διάσκεψης θα ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του 2022 και στη συνέχεια τα αποτελέσματα του διαλόγου των πολιτών θα δοθούν στους εκπροσώπους των ευρωπαϊκών θεσμών.

Αναμφίβολα, ένα από τα βασικότερα ζητήματα είναι η πιθανότητα αλλαγής των Συνθηκών της ΕΕ. «Η αλλαγή Συνθηκών δεν είναι αυτοσκοπός, αλλά δεν το αποφεύγουμε. Η πρόεδρος της Κομισιόν το επεσήμανε στην εφετινή ομιλία για την Κατάσταση της Ενωσης και θα δράσουμε αναλόγως. Η συζήτηση παραμένει ανοιχτή».

Η σημερινή Κομισιόν είναι η πρώτη που θέτει τόσο ψηλά το ζήτημα της δημογραφικής πολιτικής. Απτεται άλλωστε άμεσα της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Οι αριθμοί δεν αφήνουν περιθώρια για παρερμηνείες. «Σήμερα, ο ευρωπαϊκός πληθυσμός αντιστοιχεί στο 7,5% του παγκοσμίου πληθυσμού. Αν συνεχίσουμε την ίδια πορεία, το ποσοστό αυτό θα μειωθεί στο 4% το 2070» υπογραμμίζει η κυρία Σούιτσα. Με δεδομένο ότι τα τελευταία 50 χρόνια ο μέσος όρος του προσδόκιμου ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά, «αυτό θα εναποθέσει βαρύ φορτίο στα συνταξιοδοτικά και υγειονομικά συστήματα και θα μας κάνει λιγότερο ανταγωνιστικούς. Ωστόσο, η αρμοδιότητα σε αυτούς τους τομείς ανήκει στα κράτη-μέλη. Ζούμε περισσότερο και ίσως πρέπει να εργαζόμαστε και περισσότερο, αλλά αυτά είναι ευαίσθητα πολιτικά ζητήματα» αναγνωρίζει.

Τεχνητή νοημοσύνη και νόμιμη μετανάστευση

Ομως, πώς θα μπορέσει η ΕΕ να είναι η πρώτη ή η δεύτερη οικονομική δύναμη στον κόσμο έχοντας μόλις το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού; «Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την τεχνητή νοημοσύνη, τη ρομποτική, ακόμη και τη νόμιμη μετανάστευση, αλλά πρέπει η δημογραφική μας κατάσταση να είναι βιώσιμη. Δεν είναι μόνο θέμα γονιμότητας, γεννητικότητας και θνησιμότητας, διερευνούμε επίσης ιδέες όπως τα δικαιώματα των παιδιών, η ισορροπία εργασίας και οικογενειακής ζωής, η αξιοποίηση των διαρθρωτικών κονδυλίων και των ταμείων συνοχής για την παροχή κατάλληλων υποδομών σε νέες οικογένειες» σημειώνει η συνομιλήτριά μας.

Η ίδια προωθεί και μία στρατηγική για την ανάπτυξη της υπαίθρου, η οποία αν και καλύπτει το 80% της ευρωπαϊκής επικράτειας, κατοικείται μόλις από το 1/3 του πληθυσμού της ΕΕ. «Πρέπει να μεταφέρουμε υπηρεσίες και υποδομές στην ύπαιθρο, με σημαντικότερη όλων την πρόσβαση στο γρήγορο Internet. Με αυτόν τον τρόπο θα δημιουργήσουμε δουλειές εξ αποστάσεως (remote jobs)», κάτι που είδαμε να γίνεται κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ενώ θα ενισχυθούν και οικογένειες που επιλέγουν την ύπαιθρο.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk