Το Turner εντυπωσιάζει

Είναι οι νεότεροι νικητές στην 31χρονη ιστορία του θεσμού, όλοι τους μεταξύ 26 και 29 ετών, αλλά δεν θεωρούν εαυτούς καλλιτέχνες.

Είναι οι νεότεροι νικητές στην 31χρονη ιστορία του θεσμού, όλοι τους μεταξύ 26 και 29 ετών, αλλά δεν θεωρούν εαυτούς καλλιτέχνες. Είναι πρωτίστως αρχιτέκτονες, όμως ορισμένοι εξ αυτών δεν έχουν σπουδάσει καν κάτι που άπτεται του πεδίου των τεχνών, εφαρμοσμένων και μη, αλλά έχουν πτυχία στην Ιστορία, στη Φιλοσοφία ή στην Αγγλική Φιλολογία. Και όμως, η κολεκτίβα Assemble κέρδισε το εφετινό Turner, το πιο γνωστό και σίγουρα πιο πολυσυζητημένο βραβείο στον χώρο των εικαστικών στη Βρετανία, και όχι μόνο. Το έργο μάλιστα για το οποίο διακρίθηκαν, το Granby Four Streets, είναι ένα πρότζεκτ-κοινωνική επιχείρηση και αποθέωση του DIY που αφορά τον «εξωραϊσμό» ενός οικιστικού συγκροτήματος στα περίχωρα του Λίβερπουλ. «Μπορούμε να μιλήσουμε για τέχνη ή απλώς για μια ομάδα ντιζάινερς με κοινωνικές ανησυχίες;» αναρωτήθηκε ο «Guardian», για να πάρουν τη σκυτάλη οι αναγνώστες του και να επιδοθούν σε ένα όργιο δηκτικών σχολίων για το βραβείο, την επιτροπή του, την απαξίωση των «αληθινών» καλλιτεχνών, ακόμη και για τον κίνδυνο εφησυχασμού και αδρανοποίησης της κοινωνικής πολιτικής της κυβέρνησης. Αν μη τι άλλο, το συγκεκριμένο βραβείο εξακολουθεί να προκαλεί έριδες.
Η 18μελής κολεκτίβα δραστηριοποιήθηκε σε μια περιοχή του Λίβερπουλ στο Τόξτεθ η οποία είχε υποβαθμιστεί και σχεδόν ερημωθεί μετά τις ταραχές του ’81 εξαιτίας των φυλετικών διακρίσεων. Τα σπίτια είχαν περάσει στην κατοχή του δήμου και προορίζονταν για την οικιστική ανάπτυξη που δεν ήρθε ποτέ, ώσπου ένας μικρός πυρήνας κατοίκων αποφάσισε πριν από μερικά χρόνια να πάρει την κατάσταση στα χέρια του και να σώσει ό,τι μπορούσε να σωθεί. Οι Assemble ξεκίνησαν να συνεργάζονται μαζί τους με την αρωγή τοπικών οργανώσεων προκειμένου να επεκταθεί αυτή η προσπάθεια στην ανακαίνιση των σπιτιών και στην αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, όχι μόνο με σεβασμό στην αρχιτεκτονική και στην ιστορία του τόπου αλλά και με στόχο την εκπαίδευση και την πρόσληψη κατοίκων της περιοχής σε workshop δημιουργίας αντικειμένων (κεραμικά, έπιπλα, γείσα τζακιών).
Υλικά από τα ερειπωμένα σπίτια της περιοχής χρησιμοποιούνται στις προς ανακαίνιση κατοικίες, αλλά, το κυριότερο, πωλούνται προκειμένου να παράγεται εισόδημα για αυτή την κοινωνική επιχείρηση. Παρεμπιπτόντως, οι επεμβάσεις στα κτίρια είναι οι ελάχιστες δυνατές με αποκορύφωμα έναν υπέροχο χειμωνιάτικο κήπο μέσα στον σκελετό ενός ερειπωμένου κτιρίου. «Θέλουμε να τιμήσουμε τον ιδιοσυγκρασιακό χαρακτήρα του κάθε κτιρίου» έχει πει ο Λιούις Τζόουνς, μέλος της ομάδας. «Αν λείπει ένα πάτωμα, γιατί να το χτίσουμε ξανά από τη στιγμή που προκύπτει ένας χώρος με διπλάσιο ύψος; Δεν υπάρχει πίεση να αποσπάσουμε τη μέγιστη δυνατή αξία από ένα κτίριο και να βάλουμε το κέρδος πριν από τους ανθρώπους».
Αν λοιπόν το Turner μπορεί να θεωρείται ένα βαρόμετρο των εικαστικών τάσεων που αναδύονται ως έναν βαθμό και από τα κοινωνικά αιτήματα των καιρών, η βράβευση της κολεκτίβας, 20 χρόνια μετά την αντίστοιχη του Ντέμιαν Χερστ, του απόλυτου κυρίαρχου της αγοράς της τέχνης και πλουσιότερου πλέον καλλιτέχνη στον κόσμο, μαρτυρεί ότι ο θεσμός ανασκουμπώνεται και επιβραβεύει όχι ένα απτό έργο ή ένα ευφυές κόνσεπτ αλλά ένα «μοντέλο εργασίας που λαμβάνει χώρα έξω από τον κόσμο της τέχνης και μέσα στον κόσμο τον ίδιο», σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής.
Τέχνη από την κοινωνία για την κοινωνία

Οι Assemble, από την πλευρά τους, είναι ευχάριστα ξαφνιασμένοι από τη βράβευση αλλά δείχνουν διατεθειμένοι να συνεχίσουν στον δρόμο που πρωτοχάραξαν όταν δημιουργούσαν ένα προσωρινό σινεμά σε ένα εγκαταλελειμμένο βενζινάδικο στο Λονδίνο πριν από πέντε χρόνια. Το Cineroleum είχε τοίχους από ύφασμα που χρησιμοποιείται στις οικοδομές οι οποίοι σηκώνονταν σαν κουρτίνες στο τέλος της ταινίας. Περίπου 200 άτομα είχαν εμπλακεί στη δημιουργία του, ενώ οι ίδιοι οι Assemble είχαν εργαστεί εθελοντικά σε αυτή την κατασκευαστική περφόρμανς. Μεσολάβησαν αντίστοιχα προσωρινά έργα στα πιο απρόσμενα σημεία, όπως κάτω από έναν πολύβουο αυτοκινητόδρομο, ώσπου, προσοχή-προσοχή, τράβηξαν την προσοχή της δημόσιας εταιρείας που εκμεταλλεύεται τα Ολυμπιακά Ακίνητα του Λονδίνου και με την παρέμβασή της τούς παραχωρήθηκε εν είδει στούντιο μια παλιά αποθήκη ιδιοκτησίας πλέον ΙΚΕΑ ώσπου να προχωρήσει η εμπορική εκμετάλλευσή της. Το ενοίκιο είναι ελάχιστο με την προϋπόθεση να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στην τοπική κοινότητα.
Εκτοτε βεβαίως ενηλικιώθηκαν καθώς τους ανατέθηκε ο σχεδιασμός ενός «πραγματικού» κτιρίου, της γκαλερί του Goldsmiths College, ύψους 2 εκατ. στερλινών. Δεν θα μπορούσαν να παραμείνουν αιωνίως εθελοντές ή απλήρωτοι, μένει απλώς να αποδειχθεί ότι το είδος κοινωνικής προσφοράς που εκπροσωπούν δεν θα υποκύψει στον «νεοφιλελεύθερο καπιταλισμό» τον οποίο αντιμάχεται.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτισμός
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
  • Στο Πόρτο – Beverly – Χέλι… Ο κολεξιονέρ Γκαλάτσι-Γκαλάτσι λέει ότι αυτό εδώ θα είναι το καλοκαίρι των ολόχρυσων, άκρως εντυπωσιακών πλωτών βασιλείων, των ελικοπτέρων... ΣΙΒΥΛΛΑ |
Helios Kiosk