Πρώτες σκέψεις για τις βουλευτικές εκλογές του 2015

Η διαδικασία επίσπευσης της προεδρικής εκλογής δεν απέφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα…

Πρώτες σκέψεις για τις βουλευτικές εκλογές του 2015 | tovima.gr

Η διαδικασία επίσπευσης της προεδρικής εκλογής δεν απέφερε τα αναμενόμενα αποτελέσματα για την δικομματική κυβέρνηση (Ν.Δ & ΠΑΣΟΚ). Η προκήρυξη πρόωρων εκλογών για τις 25 Ιανουαρίου θέτει επί τάπητος συγκεκριμένα πολιτικά διακυβεύματα και επίδικα. Η σύγκρουση μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς θα είναι ιδιαίτερα πολωτική, κάτι που θα επηρεάσει την κίνηση των υπόλοιπων πολιτικών κομμάτων. Οι βουλευτικές εκλογές της 25ης Ιανουαρίου του 2015 θα αποτελέσουν την συμπύκνωση της κοινωνικής κίνησης της περιόδου, ήτοι θα λειτουργήσουν ως «χώρος» έκφρασης και συγκρότησης κοινωνικών συμμαχιών που θα επηρεάσουν το πολιτικό γίγνεσθαι.

Η κίνηση των κοινωνικών τάξεων και των μερίδων τάξεων δύναται να αποκρυσταλλωθεί στο άμεσο πολιτικό οικοδόμημα, ως αποτέλεσμα της δομικής σύγκλισης και στοίχισης με συγκεκριμένα πολιτικά κόμματα. Η άρθρωση και η συνάρθρωση των κοινωνικών-ταξικών συμφερόντων, οι σχέσεις και οι δεσμοί εκπροσώπησης που θα συγκροτηθούν θα ορίσουν και θα προσδιορίσουν συνάμα το εύρος διαχείρισης και ρύθμισης των τρεχουσών και ενεργών «ροών» της βαθιάς οικονομικής-κεφαλαιοκρατικής κρίσης. Όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει ο Νίκος Πουλαντζάς, «ο χώρος της πολιτικής σκηνής έχει λοιπόν στο Μαρξ μια πολύ συγκεκριμένη λειτουργία: Είναι ο τόπος όπου μπορούμε

«Είναι παραδεκτό στη θεωρία της πολιτικής επιστήμης ότι οι εκλογές, και ειδικότερα οι βουλευτικές, περισσότερο από απλή καταγραφή κομματικών προτιμήσεων αποτελούν μια γενική απογραφή των ιδεολογικών και κοινωνικών τάσεων μιας συγκεκριμένης περιόδου. Στα εκλογικά αποτελέσματα και βεβαίως στις διακυμάνσεις της εκλογικής-κοινωνικής επιρροής των κομμάτων συμπυκνώνεται η τελική έκβαση του πολιτικού και κοινωνικού ανταγωνισμού μιας συγκεκριμένης περιόδου. Ταυτόχρονα, καταγράφονται η επίδραση των ασκούμενων (κρατικών) πολιτικών στις κοινωνικές συμμαχίες, η δυναμική των αντιπολιτευτικών κομμάτων να αμφισβητούν τη συναίνεση του εκάστοτε κυβερνητικού κόμματος, οι συντελούμενες αλλαγές στο επίπεδο άρθρωσης των συμφερόντων των κοινωνικών ομάδων και τάξεων. Υπ’ αυτή την έννοια η μελέτη των εκλογικών αναμετρήσεων αποτελεί ταυτόχρονα ένα παρατηρητήριο των κοινωνικών και πολιτικών δυναμικών και την ασφαλέστερη ένδειξη για τη δομή της κοινωνικής υποστήριξης των κομμάτων».

Η συγκεκριμένη εκλογική αναμέτρηση νοείται και ορίζεται ως η «κρισιακή» συμπύκνωση των ριζικών και δομικών μεταβολών που επήλθαν τα τελευταία χρόνια στον ελληνικό κοινωνικοοικονομικό σχηματισμό, ήτοι στην ταξική διάρθρωση της (ελληνικής) κοινωνικής «ολότητας». Η παραπάνω επισήμανση του Χριστόφορου Βερναρδάκη είναι εξόχως σημαντική. Οι εκλογικές αναμετρήσεις δεν αποτελούν μία «γραμμική» και ευθύγραμμη μετάβαση σε μία άλλη πολιτική κατάσταση, όπως εκφράζεται και αρθρώνεται με την απλή εναλλαγή δύο πολιτικών κομμάτων στην κυβερνητική εξουσία. Αντιθέτως, αποτελούν την ολική, «ποιοτική» και δομική αποκρυστάλλωση αφενός μεν της «εμπροσθοβαρούς» κίνησης των κοινωνικών τάξεων (και των μερίδων τάξεων), αφετέρου δε αντανακλούν το «εύρος» της συγκεκριμένης κοινωνικής κίνησης. Θα μπορούσαμε να αναφέρουμε πως οι βουλευτικές εκλογές αρθρώνουν την όλη κίνηση των κοινωνικών τάξεων και των πολιτικών κομμάτων.

Όπως πολύ εύστοχα επισημαίνει ο Νίκος Πουλαντζάς, «ο χώρος της πολιτικής σκηνής έχει λοιπόν στο Μαρξ μια πολύ συγκεκριμένη λειτουργία: Είναι ο τόπος όπου μπορούμε να επισημάνουμε μια σειρά μεταθέσεων ανάμεσα στα πολιτικά συμφέροντα και την ταξική πολιτική πρακτική, απ’ τη μια, και ανάμεσα στα πολιτικά συμφέροντα και τα κόμματα που εκπροσωπούν τις τάξεις, απ’ την άλλη. Η πολιτική σκηνή, σαν ιδιαίτερος χώρος δράσης των πολιτικών κομμάτων, μετατοπίζεται συχνά σε σχέση με την πολιτική πρακτική και στο στίβο των ταξικών πολιτικών συμφερόντων που αντιπροσωπεύονται απ’ τα κόμματα στην πολιτική σκηνή: στο Μαρξ αυτή η διάσταση κατανοήθηκε, μέσο της προβληματικής της «αντιπροσώπευσης».

Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε πως το άμεσο και θεμελιώδες εκλογικό πεδίο λειτουργεί ως ο «τόπος όπου μπορούμε να επισημάνουμε μια σειρά μεταθέσεων ανάμεσα στα πολιτικά συμφέροντα (πολιτική & ιδεολογική δράση των κομμάτων) και την ταξική πολιτική πρακτική» (συνάρθρωση κοινωνικών-ταξικών συμφερόντων). Στο εκλογικό πεδίο «συναντώνται» η κίνηση των κοινωνικών τάξεων και η δράση των πολιτικών κομμάτων, εκεί όπου διαφαίνονται οι παλαιές και νέες «υλικές μεταθέσεις», καθότι οι εκλογικές αναμετρήσεις λειτουργούν ως πεδίο και πλαίσιο μίας σύμφυσης μεταξύ τάξεων και πολιτικών κομμάτων υπό το σημαίνον της «υλικότητας» των κοινωνικών-ταξικών συμφερόντων.

Η προβληματική της αντιπροσώπευσης» του Μαρξ, τείνει να επηρεάζει δομικά το κοινωνικό και πολιτικό γίγνεσθαι. Και αυτή ακριβώς η «προβληματική» εντάσσει και «εδαφικοποιεί» οργανικά την πολυπλοκότητα και την (πολλές φορές) «περιοδικότητα» της συσχέτισης των πολιτικών κομμάτων (των πρακτικών και των

δράσεων τους) και των κοινωνικών τάξεων. Η εκλογική αναμέτρηση είναι το σημαίνον της προσίδιας «υλικότητας», «τοπικότητας» και «περιοδικότητας» της κοινωνικής-πολιτικής ολότητας.

Οι βουλευτικές εκλογές του 2015 θα περιστραφούν γύρω από την πολιτική σύγκρουση μεταξύ Νέας Δημοκρατίας και Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς, σύγκρουση που αντανακλάται και στο πεδίο του κοινωνικού. Με βάση την εκλογική καταγραφή του Ιουνίου του 2012, τα δύο κόμματα συναρθρώνουν κατά βάση αντιτιθέμενα κοινωνικά-ταξικά συμφέροντα. Η κοινωνική, πολιτική και εκλογική εκτόξευση του ΣΥΡΙΖΑ ισοδυναμεί με μία διαδικασία «διπλής κοινωνικής μετατόπισης»: από την μία πλευρά, η ενεργή και «κρισιακή» κίνηση της πλειοψηφίας του μπλοκ των λαϊκών-κυριαρχούμενων τάξεων αίρει τις προϋποθέσεις λαϊκής συγκρότησης του άλλοτε κραταιού και κυριαρχικού Πανελληνίου Σοσιαλιστικού Κινήματος, (ΠΑΣΟΚ), ενώ, από την άλλη πλευρά, έχουν παραχθεί οι όροι και οι προϋποθέσεις για την σύγκλιση της Ριζοσπαστικής Αριστεράς με μία σημαντική και «ποιοτική» μερίδα του λαϊκού-εργατικού μπλοκ. Αυτή η διπλή «κοινωνική-ρηξιακή» μετατόπιση μετέβαλλε τους όρους δόμησης του κομματικού και πολιτικού συστήματος.

Φυσικά, το κοινωνικό-ιστορικό προτσές δεν εκδηλώνεται απλά, ευθύγραμμα και «γραμμικά». «Καμία κοινωνική τάξη δεν «αναγνωρίζεται» αυτομάτως σε κάποιο κόμμα, και αντίστροφα κανένα κόμμα δεν γεννιέται έχοντας μια «τάξη κολλημένη στην πλάτη του», κατά την έκφραση του Νίκου Πουλαντζά».3 Η «χωρική» και κοινωνιολογική κατανομή της ψήφου τον Ιούνιο του 2012 οδηγεί στο συμπέρασμα της συνάρθρωσης διαφορετικών κοινωνικών-ταξικών συμφερόντων (από Ν.Δ & ΣΥΡΙΖΑ).

Οι βουλευτικές εκλογές του 2015 αποτελούν την επαναδιατύπωση (με άλλους όρους, βέβαια), των κρίσιμων και «κρισιακών» διλλημάτων και προταγμάτων που τέθηκαν τον Ιούνιο του 2012: συνέχιση της Μνημονιακής οικονομικής και πολιτικής «κανονικότητας», ή προσίδια μεταβολή του τρόπου διαχείρισης και ρύθμισης των τρεχουσών «ροών» της βαθιάς οικονομικής-κεφαλαιοκρατικής κίνησης; Μία ενδεχόμενη νίκη του ΣΥΡΙΖΑ θα προσδιοριστεί ποιοτικά από την επιδίωξη άρσης του όλου πλαισίου της τρέχουσας Μνημονιακής «αυταρχικής κανονικότητας».

Στην προκειμένη περίπτωση, η εκλογική αναμέτρηση του 2015 ενσωματώνει τα θεμελιώδη χαρακτηριστικά μίας «διπλής διαιρετική τομής»: 1. Η διαιρετική τομή Μνημόνιο/Αντιμνημόνιο εγγράφεται στο εκλογικό-πολιτικό πεδίο, ανασημασιοδοτώντας το όλο πλαίσιο ταξικής διαχείρισης της βαθιάς οικονομικής-κεφαλαιοκρατικής κρίσης, καθώς και τις προσίδιες αντιστάσεις που εκδηλώθηκαν.

2. Σε αυτό το πλαίσιο, αναδύεται στην πολιτική «επιφάνεια» η διαιρετική τομή Δεξιά/Αριστερά, η οποία επανεγγράφεται με «ποιοτική ένταση» στο κοινωνικό και πολιτικό πράττειν.

Έτσι, δύο πολιτικές συσσωματώσεις με αντιθετικές πολιτικές, προγραμματικές και ιδεολογικές καταβολές και αναφορές, «εγχαράζουν» στο πεδίο του κοινωνικού το εύρος της διαιρετικής τομής Δεξιά/Αριστερά. Η επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση ενέχει εκείνα τα κρίσιμα και «κρισιακά» ιδεολογικοποιημένα στοιχεία, που, παρά τις αναφορές και τις επισημάνσεις περί «τέλους της ιστορίας» και περί «τέλους των ιδεολογιών» είναι πάντα «ενεργά». Η επερχόμενη εκλογική αναμέτρηση θα έχει μεγάλο ερευνητικό ενδιαφέρον, καθότι πολύπλοκη και ενεργή.

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Γνώμες
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk