Τι φέρνει το νέο Ευρωκοινοβούλιο

Αν πιστέψει κάποιος όλα όσα γράφονται τους τελευταίους μήνες, αυτές θα πρέπει να είναι οι σημαντικότερες ευρωεκλογές από το 1979 και μετά.

Αν πιστέψει κάποιος όλα όσα γράφονται τους τελευταίους μήνες, αυτές θα πρέπει να είναι οι σημαντικότερες ευρωεκλογές από το 1979 και μετά. Η προσπάθεια πολιτικοποίησης, η ανησυχία για πιθανή υψηλή εκλογική επίδοση των ευρωσκεπτικιστών και – περισσότερο – από όλα η κρίση που χτύπησε την ενωμένη Ευρώπη έχουν μεταβάλει τον χαρακτήρα της αναμέτρησης. Ωστόσο υπάρχουν πολλοί άγνωστοι Χ, με βασικότερο όλων την προσέλευση των ψηφοφόρων. Ολα αυτά όμως θα απαντηθούν το βράδυ της 25ης Μαΐου και τότε θα φανεί πόσο διαφορετικά θα είναι τα πράγματα σε σχέση με το παρελθόν αλλά και το μέλλον της ΕΕ.
Μετά την περιπετειώδη έγκριση της Συνθήκης της Λισαβόνας το 2009, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξήλθε κερδισμένο σε ό,τι αφορά τον ρόλο και τις εξουσίες που πλέον διαθέτει. Ο στόχος ήταν να αντιμετωπιστεί το «δημοκρατικό έλλειμμα» της ΕΕ, αν και ουδείς είχε τότε φανταστεί το μέγεθος της κρίσης που θα ακολουθούσε. Η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων της Ευρωβουλής τής επέτρεψε να έχει πολύ σημαντικότερο παρεμβατικό ρόλο σε σχέση με το παρελθόν. Την ίδια στιγμή όμως υποχρέωσε αρκετές φορές τα κράτη-μέλη να προσφύγουν σε ρυθμίσεις διακυβερνητικού χαρακτήρα, όπως π.χ το Δημοσιονομικό Σύμφωνο.
Οι νέες, ενισχυμένες αρμοδιότητες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι οι ακόλουθες:

1. Νομοθετικές εξουσίες

α) Συνήθης νομοθετική διαδικασία:
Για τους μύστες των ευρωπαϊκών διαδικασιών, αυτή η διαδικασία δεν είναι άλλη από τη «συναπόφαση». Πρόκειται για τη βασική νομοθετική διαδικασία της ΕΕ, που χρησιμοποιείται για την κατάρτιση και έγκριση όλων σχεδόν των ευρωπαϊκών νομοθετικών πράξεων σε περίπου 70-80 τομείς πολιτικής (ενιαία αγορά, περιβάλλον, πολιτικές ελευθερίες, γεωργία κ.ά.).

β) Διαβούλευση:
Σε ορισμένες νομοθετικές πράξεις, το Κοινοβούλιο διαθέτει μόνο συμβουλευτικό ρόλο, σε τομείς όπως η φορολογία, ο ανταγωνισμός, η ένταξη νέων μελών στην ευρωζώνη κ.ά.

γ) Συναίνεση:
Υπάρχουν περιπτώσεις που το Κοινοβούλιο πρέπει απαραιτήτως να συναινέσει στη λήψη αποφάσεων, όπως π.χ. στη σύναψη συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και τρίτων χωρών, αλλά δεν μπορεί να τις τροποποιήσει. Χαρακτηριστική επ’ αυτού ήταν η άρνηση της απερχόμενης Ευρωβουλής να επιτρέψει τη διαβίβαση τραπεζικών δεδομένων στις ΗΠΑ μέσω του δικτύου SWIFT.

δ) Δικαίωμα πρωτοβουλίας:
Το Κοινοβούλιο μπορεί να ζητήσει από την Επιτροπή να προτείνει νέα νομοθεσία.

2. Εξουσίες επί του προϋπολογισμού
Το Κοινοβούλιο παίζει σημαντικό ρόλο, καθώς πολιτικές όπως η γεωργία, η περιφερειακή ανάπτυξη, η ενέργεια, οι μεταφορές ή το περιβάλλον χρηματοδοτούνται από την ΕΕ. Το Κοινοβούλιο ελέγχει επίσης απολογιστικά κατά πόσον τα χρήματα των φορολογουμένων χρησιμοποιήθηκαν σύμφωνα με τα προβλεπόμενα.

3. Δημοκρατικός έλεγχος και εποπτικές εξουσίες
Βασική λειτουργία κάθε Κοινοβουλίου είναι ο έλεγχος ή η εποπτεία των υπόλοιπων κοινοτικών εξουσιών. Διεξάγει ακροάσεις του προέδρου και των μελών της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ. Επιπλέον, ο πρόεδρος της ΕΚΤ λογοδοτεί στην Επιτροπή Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής κάθε τρεις μήνες και υποβάλλει ετήσια έκθεση. Στο πλαίσιο δε του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM), η ΕΚΤ θα υπόκειται σε αυστηρή κοινοβουλευτική εποπτεία. Τέλος, κάθε ευρωβουλευτής έχει το δικαίωμα υποβολής ερωτήσεων προς την Επιτροπή και το Συμβούλιο. Ενώπιον του Κοινοβουλίου λογοδοτεί επίσης ο ύπατος εκπρόσωπος για την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας. Στο δε πλαίσιο του δημοκρατικού ελέγχου, κάθε ευρωπαίος πολίτης δικαιούται να υποβάλει αναφορά στους ευρωβουλευτές σχετικά με ζητήματα που εμπίπτουν στο πεδίο αρμοδιοτήτων της ΕΕ ή να απευθύνεται στον Ευρωπαίο Διαμεσολαβητή.


Διαβουλεύσεις
Η διαδικασία επιλογής προέδρου της Επιτροπής

Η εκλογή του προέδρου της Επιτροπής είναι το θέμα γύρω από το οποίο θα διεξαχθεί η σκληρότερη μάχη. Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, οι «28» θα πρέπει «να λάβουν υπόψη» το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών κατά την επιλογή του επόμενου προέδρου της Επιτροπής. Αυτός ήταν ο λόγος που οι πολιτικές ομάδες αποφάσισαν να εκλέξουν η καθεμία τον δικό της υποψήφιο πρόεδρο, σε μια προσπάθεια να πολιτικοποιήσουν τη διαδικασία. Οι υποψήφιοι είναι ο Μάρτιν Σουλτς από τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ο Γκι Φερχόφσταντ από τη Συμμαχία Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, η Σκα Κέλερ και ο Ζοζέ Μποβέ από τους Πράσινους και ο Αλέξης Τσίπρας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Αριστεράς.
Τα αποτελέσματα των εκλογών θα είναι το «κύριο πιάτο» στο μενού του άτυπου δείπνου των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων που ήδη συγκάλεσε για τις 27 Μαΐου ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Χέρμαν βαν Ρομπάι. Εκεί θα κριθεί αν τα κράτη-μέλη θα προτείνουν τον υποψήφιο της μεγαλύτερης πολιτικής ομάδας για την προεδρία της Κομισιόν. Υπενθυμίζεται ότι αυτός για να εκλεγεί πρέπει να έχει τη στήριξη 376 εδρών σε σύνολο 751.
Η εκλογή του θα λάβει χώρα το διάστημα 14-17 Ιουλίου στη δεύτερη Σύνοδο της Ολομέλειας, αφού πρώτα παρουσιάσει την πολιτική του πλατφόρμα. Η ψηφοφορία είναι μυστική. Σε περίπτωση απόρριψης του υποψηφίου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, με ειδική πλειοψηφία, μπορεί μέσα σε έναν μήνα να προτείνει μια νέα υποψηφιότητα. Και εδώ ανακύπτει το μεγάλο ερώτημα: Θα επιλέξει, π.χ., το Συμβούλιο τον υποψήφιο της δεύτερης σε εκλογική δύναμη πολιτικής ομάδας ή δεν δεσμεύεται και μπορεί να προτείνει όποιον θέλει;
Θα έχουν προηγηθεί τον Ιούνιο ο σχηματισμός των πολιτικών ομάδων (με ελάχιστο αριθμό ευρωβουλευτών τους 25, εκλεγμένους σε τουλάχιστον επτά κράτη-μέλη), η συγκρότηση σε σώμα του νέου Κοινοβουλίου και η εκλογή του προέδρου του, των 14 αντιπροέδρων και των 6 κοσμητόρων.
Υστερα από όλα αυτά, κάθε χώρα προτείνει έναν υποψήφιο για τα υπόλοιπα χαρτοφυλάκια της Επιτροπής. Αυτοί περνούν από ακροάσεις από τις αρμόδιες επιτροπές της Ευρωβουλής και η Κομισιόν, ως σώμα, εγκρίνεται με απλή πλειοψηφία και διορίζεται επισήμως. Θα αναλάβει τα καθήκοντά της τον Νοέμβριο του 2014.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk