Οι ευρωφοβικοί σηκώνουν κεφάλι

Στις κρυστάλλινες μπάλες του πολιτικού κατεστημένου της Ευρώπης αναδύεται μια εικόνα που τρομάζει: σε λίγες ημέρες οι ευρωπαίοι ψηφοφόροι τιμωρούν τα ως σήμερα κυρίαρχα κόμματα,

Στις κρυστάλλινες μπάλες του πολιτικού κατεστημένου της Ευρώπης αναδύεται μια εικόνα που τρομάζει: σε λίγες ημέρες οι ευρωπαίοι ψηφοφόροι τιμωρούν τα ως σήμερα κυρίαρχα κόμματα, ψηφίζοντας μαζικά υπέρ κομμάτων ευρωσκεπτικιστικών, λαϊκιστικών, αντιευρωπαϊκών, ακόμη και ρατσιστικών. Η ταπείνωση είναι βαριά και το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΕΕ) θολώνει επικίνδυνα.
Τι ημέρα θα ξημερώσει τελικά στις 26 Μαΐου; Πώς θα είναι το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο μόνος δημοκρατικά εκλεγμένος κοινοτικός θεσμός; Η αβεβαιότητα είναι τέτοια που οι προβλέψεις αποφεύγονται. Ενα πράγμα μόνο είναι σίγουρο. Οι εχθροί της ενωμένης Ευρώπης, όχι μόνο των θεσμών που αυτή καθιέρωσε, αλλά και των αρχών επί των οποίων βασίστηκε, κερδίζουν έδαφος σε όλες σχεδόν τις χώρες – με ρυθμό μάλιστα επικίνδυνο.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του σε γενικές γραμμές ευρωσκεπτικιστικού think tank Open Europe τα αντιευρωπαϊκά κόμματα ίσως ξεπεράσουν συνολικά σε ποσοστό το 30% στις επερχόμενες ευρωεκλογές. Με βάση τον υπολογισμό αυτόν, ο οποίος ωστόσο αμφισβητείται από άλλους αναλυτές, οι ευρωσκεπτικιστές θα μπορούσαν συνολικά να κερδίσουν ως και 218 έδρες στην επόμενη Ευρωβουλή.
Με κορμό την Ακροδεξιά


Κόμματα ακροδεξιά και λαϊκιστικά διεκδικούν την πρώτη ή τη δεύτερη θέση σε αρκετές χώρες, Στη Γαλλία, το Εθνικό Μέτωπο κινείται περί το 24%. Στη Δανία, το Λαϊκό Κόμμα προηγείται με 27%. Ανάλογη είναι η εικόνα στη Βρετανία, όπου το Κόμμα της Ανεξαρτησίας (UKIP) του Νάιτζελ Φάρατζ έχει φθάσει ακόμη και να προηγείται των Εργατικών και των Συντηρητικών με ποσοστά ως και ελαφρώς άνω του 30% σε ορισμένες δημοσκοπήσεις. Στην Ολλανδία, στη Φινλανδία, στην Αυστρία, στην Ουγγαρία, στην Ιταλία, οι ευρωσκεπτικιστές προηγούνται. Ακόμη και στη Γερμανία, όπου πλέον δεν υπάρχει πλαφόν για είσοδο στην Ευρωβουλή, η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αναμένεται να εκλέξει βουλευτές, ίσως δε επιτύχει το ίδιο και το νεοναζιστικό NFD. Γενικότερα, η αντιευρωπαϊκή συμμαχία που μοιάζει να σχηματίζεται έχει ως κορμό της ακροδεξιά πολιτικά σχήματα. Το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία – με τον αέρα να φουσκώνει τα πανιά του έπειτα από τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών – και το Κόμμα της Ελευθερίας του Χερτ Βίντερς στην Ολλανδία (αν και η αμετροέπειά του, σε πρόσφατη απειλητική ομιλία του εναντίον μαροκινών μεταναστών, ανέκοψε την πορεία του) έδωσαν αρχικά τον τόνο. Η επονομαζόμενη Ευρωπαϊκή Συμμαχία για την Ελευθερία επιδιώκει να συγκεντρώσει κατ’ αρχήν τον απαραίτητο αριθμό βουλευτών (25) από τουλάχιστον επτά χώρες, ώστε να συγκροτήσει πολιτική ομάδα.
Ωστόσο αυτό το σύνολο κομμάτων δεν είναι ενιαίο. Χωρίζεται σε υποομάδες που επίσης δεν διακρίνονται από ομοιογένεια. Και αν η πρώτη εξ αυτών αποτελείται από ακροδεξιά κόμματα, όπως το γαλλικό Εθνικό Μέτωπο ή η Λέγκα του Βορρά στην Ιταλία, τα οποία προσπαθούν ως έναν βαθμό να αποτινάξουν αυτή την ταμπέλα, κάποια άλλα δεν την κρύβουν καθόλου (όπως π.χ. η Χρυσή Αυγή στην Ελλάδα, το Jobbik στην Ουγγαρία, το ΑΤΑΚΑ στη Βουλγαρία).
Μια δεύτερη ομάδα αποτελούν κόμματα όπως το UKIP, η AfD, το Εθνικό Κόμμα της Σλοβακίας, το Εθνικό Κόμμα της Δανίας, το Vlaams Belang στο Βέλγιο ή το Κόμμα των Φινλανδών. Αυτοί οι σχηματισμοί εστιάζουν στην απειλή που δέχεται η εθνική κυριαρχία από τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών. Θέλουν, μεταξύ άλλων, κατάργηση της Συνθήκης του Σένγκεν ή και επιστροφή στο εθνικό νόμισμα.
Τρίτη ομάδα ευρωσκεπτικιστών συνιστούν κόμματα όπως οι Βρετανοί Τόρις ή το πολωνικό Κόμμα Νόμου και Δικαιοσύνης, μέλη της Ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών (ECR), που συνήθως συνεργάζονται με τις βασικές πολιτικές ομάδες των Σοσιαλιστών και του Λαϊκού Κόμματος στην Ευρωβουλή. Η τέταρτη υποομάδα περιλαμβάνει κόμματα της ευρωπαϊκής Αριστεράς, όπως το γερμανικό Die Linke ή το Σοσιαλιστικό Κόμμα της Ολλανδίας, τα οποία δεν είναι ευρωσκεπτικιστικά με την παραδοσιακή έννοια αλλά ασκούν κριτική στον τρόπο διακυβέρνησης της ΕΕ.

Η ΕΕ έχει μετατραπεί σε «φόβητρο λιτότητας»
Το βασικότερο πρόβλημα που έχουν να αντιμετωπίσουν οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις είναι ότι έπειτα από πέντε χρόνια βαθιάς κρίσης, με την ύφεση να ταλανίζει την οικονομία και την ανεργία να καλπάζει, η ΕΕ έχει μετατραπεί σε «φόβητρο λιτότητας». Η τρόικα της Κομισιόν, του ΔΝΤ και της ΕΚΤ είναι η ενσάρκωση του απόλυτου Κακού. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι δυνάμεις αυτές κυριαρχούν στον δημόσιο διάλογο, παρουσιάζοντας την ΕΕ ως αντιδημοφιλή και υποχρεώνοντας τους υπερασπιστές της σε αμυντική στάση.
Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι τους. Σύμφωνα με μελέτη που έκαναν οι Μαρκ Λέοναρντ και Χοσέ Ιγκνάθιο Τορεμπλάνκα για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), συνδυάζοντας στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, ενώ το 2007 το 52% των Ευρωπαίων είχε θετική εικόνα για την ΕΕ, το ποσοστό αυτό έχει μειωθεί σήμερα στο 31%. Αυτό που εντυπωσιάζει είναι ότι αυτή η έλλειψη εμπιστοσύνης εμφανίζεται σε όλες τις χώρες ανεξαιρέτως.
Σύμφωνα με την τελευταία εκτίμηση εδρών στην ιστοσελίδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (29.4.2014), το Λαϊκό Κόμμα (ΕΡΡ) και οι Σοσιαλιστές (S&D) αναμένεται να συγκεντρώσουν περίπου 420 έδρες από τις συνολικά 751. Την ίδια στιγμή άλλες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό των εδρών που θα κερδίσουν οι ευρωσκεπτικιστές μεταξύ 150 και 200.
Η πολυδιάσπαση στους κόλπους των ευρωσκεπτικιστών λογικά θα περιορίσει, εκτιμούν κοινοτικοί παράγοντες, την επίδρασή τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα επιδιώξουν να απονομιμοποιήσουν την Ευρωβουλή, να προκαλέσουν προβλήματα στην εκλογή του προέδρου της Κομισιόν ή ακόμη και να σύρουν τις μεγάλες πολιτικές ομάδες σε πιο ακραίες θέσεις. Το κρίσιμο σημείο όμως είναι η επίδραση που θα έχει η εκλογική τους επίδοση στην εσωτερική πολιτική.
Στη Γαλλία, η περαιτέρω άνοδος του Εθνικού Μετώπου θα αυξήσει τις πιέσεις προς το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα. Στη Βρετανία, το UKIP του Φάρατζ ήδη πιέζει τους Τόρις, ενώ και οι Εργατικοί εμφανίζονται αμφίθυμοι για το ποια στρατηγική πρέπει να ακολουθήσουν απέναντί του. Στη Γερμανία, μια υψηλή εκλογική επίδοση του AfD θα μπορούσε να οδηγήσει τους Χριστιανοδημοκράτες της Ανγκελα Μέρκελ σε πιο συγκρατημένη πολιτική στα ευρωπαϊκά ζητήματα, καθώς και να πιέσει το SPD σε πιο αριστερές θέσεις. Στην Ιταλία, οι ευρωεκλογές θα είναι η πρώτη σοβαρή εκλογική δοκιμασία για τον πρωθυπουργό Ματέο Ρέντζι, ενώ στην Ολλανδία ίσως κορυφωθεί το αίτημα για επαναπατρισμό εξουσιών από το ευρωπαϊκό στο εθνικό επίπεδο.
Σε τελική ανάλυση, το στοίχημα θα είναι αν θα μειωθεί η όποια όρεξη υπάρχει για «περισσότερη Ευρώπη» στις μεγάλες, ιδιαίτερα, χώρες. Το πρόβλημα θα καταστεί πιο δυσεπίλυτο σε ό,τι αφορά τη διακυβέρνηση της ευρωζώνης. Οι σκέψεις για μεταφορά εξουσιών σε κοινοτικό επίπεδο μάλλον θα απομακρυνθούν, αν οι ευρωσκεπτικιστές και λαϊκιστές επικρατήσουν.
Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τα όσα υποστηρίζουν οι Λέοναρντ και Τορεμπλάνκα, είναι να ενισχυθεί η αντίληψη των φιλοευρωπαϊστών ότι από τη στιγμή που τα διακυβεύματα είναι μεγάλα, αλλά θεσμοί όπως η Ευρωβουλή δεν βοηθούν στην ανάληψη πρωτοβουλιών, πρέπει να προτιμηθούν διακυβερνητικές λύσεις. Αυτό με τη σειρά του θα έριχνε «νερό στον μύλο» των ευρωσκεπτικιστών, καθώς τέτοιου είδους λύσεις περιλαμβάνουν πολύπλοκες τεχνοκρατικές πτυχές που αποξενώνουν αντί να συνεγείρουν τους ευρωπαίους πολίτες.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Πολιτική
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk