Στις καφετέριες και στα καφενεία της επικράτειας η Ελλάδα «αναστενάζει». Και πώς να μην το κάνει άλλωστε αφού, σύμφωνα με υπολογισμούς, στη χώρα μας υπάρχουν αυτή τη στιγμή περισσότερες από 19.500 καφετέριες και καφενεία…
Η ευκολία δημιουργίας ενός τέτοιου καταστήματος και τα περιθώρια κέρδους αλλά κυρίως η συνήθεια του Ελληνα να περνά αρκετές ώρες της ημέρας στην καφετέρια ή στο καφενείο έκαναν τελικά τον συγκεκριμένο κλάδο αντικείμενο ενδιαφέροντος για τους «μεγάλους» στον χώρο των τροφίμων και της μαζικής εστίασης αλλά όχι μόνο για αυτούς, αφού εμμέσως ανοίγει καφετέριες ως και η Εθνική Τράπεζα!
Σήμερα πάντως ο κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος της Vivartia μέσω της αλυσίδας Flocafe, ο κ. Πάνος Μαρινόπουλος του φερωνύμου ομίλου μέσω των Starbucks, ο κ. Βλάσης Γεωργάτος της Γρηγόρης Μικρογεύματα μέσω της Coffeeright και ο κ. Λορέντζος Φρέρης των Everest μέσω της Gloria Coffees διασταυρώνουν πλέον τα ξίφη τους σε όλη τη χώρα με έπαθλο περίπου 1 δισ. ευρώ – όσος είναι, δηλαδή, ο τζίρος που κάνουν κάθε χρόνο οι καφετέριες και τα καφενεία στην Ελλάδα, κάτι που κάνει και ο κ. Τάκης Αράπογλου της Εθνικής μέσω του ιδιωτικού επενδυτικού κεφαλαίου της τράπεζας.
* Καθημερινά στο γραφείο
Σύμφωνα με υπολογισμούς διαφόρων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων αλλά και των Βρυξελλών, ο κάθε Ελληνας (αν υπολογίσουμε ότι οι Ελληνες που κατοικούν στη χώρα μας είναι 10.700.000) αφιερώνει κατά μέσον όρο κάθε ημέρα περίπου 40 λεπτά από τον χρόνο του καθισμένος σε μια καφετέρια ή σε ένα καφενείο απολαμβάνοντας τον καφέ του. Στη συνήθεια αυτή οι συμπατριώτες μας είναι οι απόλυτοι πρωταθλητές της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αφού οι Ιταλοί, οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι ακολουθούν με λιγότερο από 10 λεπτά καθημερινής παραμονής κατά μέσον όρο, ενώ οι Φινλανδοί έχουν μόλις και μετά βίας μισό λεπτό(!) την ημέρα στην καφετέρια ή σε κάποιο ανάλογο καφέ, αφού στην παγωμένη χώρα των 1.000 λιμνών δεν υπάρχουν καφενεία ελληνικού τύπου. Στην έρευνα δεν έχουν ενσωματωθεί ακόμη στοιχεία για τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία, που είναι καινούργια κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, αλλά οι ηρωικοί Ελληνες μάλλον θα πρέπει να τους ξεπερνούν και αυτούς.
Λογικό είναι συνεπώς μεγάλες ελληνικές εταιρείες εισηγμένες στο Χρηματιστήριο που ασχολούνται με τα τρόφιμα και τη μαζική εστίαση όχι μόνο να κονταροχτυπιούνται με έπαθλο τον εσπρέσο, τον καπουτσίνο και τους ελληνικούς καφέδες αλλά και να μεταφέρουν αυτή τη μάχη στις γειτονικές βαλκανικές χώρες, αφού οι περισσότεροι από αυτούς ανοίγουν ανάλογα καταστήματα σε Βουλγαρία, Ρουμανία, Σερβία, Κύπρο και Αλβανία.
Οι κυριότεροι μονομάχοι στην αρένα του καφέ είναι: η αλυσίδα Flocafe, που ανήκει στον όμιλο της Vivartia και η οποία, όπως είναι γνωστό, εξαγοράστηκε πρόσφατα από τον όμιλο MIG. Αφεντικό στα Flocafes παραμένει εκ μέρους του ομίλου της Vivartia ο κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος. Τα Flocafes έχουν περίπου 60 καταστήματα σε όλη την Ελλάδα, 12 καταστήματα σε ισάριθμα πλοία των γραμμών του Αιγαίου και τρία καταστήματα στην Κύπρο.
* Οι νέοι ανταγωνιστές
Μεγάλος ανταγωνιστής τους στην Ελλάδα είναι τα Starbucks, διεθνής αλυσίδα που ιδρύθηκε το 1981 στην Αμερική, τα οποία στην Ελλάδα ανήκουν στον όμιλο Μαρινόπουλου και διευθύνονται από τον κ. Πάνο Μαρινόπουλο. Τα Starbucks, με περίπου 60 καταστήματα σε όλη την Ελλάδα, ήταν ένα μεγάλο στοίχημα για τον όμιλο αφού κανείς δεν πίστευε όταν άνοιξαν στην Ελλάδα πριν από περίπου πέντε χρόνια ότι σε μια νεανική καφετέρια όπου όλα είναι σελφ σέρβις και όπου απαγορεύεται το κάπνισμα θα μπορούσαν να πλησιάσουν πελάτες από 14 ως 25 ετών. Τελικά το είδαμε και αυτό και τα Starbucks έγιναν μόδα.
Αλλά στον χώρο του καφέ μπήκε πρόσφατα ως βασικός ανταγωνιστής και μία από τις μεγάλες αλυσίδες μαζικής εστίασης στη χώρα μας, η εισηγμένη Γρηγόρης Μικρογεύματα. Σε κάθε κατάστημα Γρηγόρης υπάρχει μέσα και καφετέρια της φίρμας Coffeeright, ενώ πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι σε όλη την Ελλάδα αλλά και στις βαλκανικές χώρες υπάρχουν περισσότερα από 170 καταστήματα Γρηγόρης. Σύμφωνα με πληροφορίες, το αφεντικό της εταιρείας, ο κ. Βλάσης Γεωργάτος, σκέπτεται να αυτονομήσει τα Coffeerights τουλάχιστον για κάποια κεντρικά σημεία της Αθήνας και του Πειραιά αρχικά, ενώ αργότερα σκοπεύει να προχωρήσει στη δημιουργία ξεχωριστής αλυσίδας καφέ, ανεξάρτητης από τα Γρηγόρης Μικρογεύματα.
* Διεύρυνση της παρέας
Ο τέταρτος της… μεγάλης παρέας στις καφετέριες προέρχεται και αυτός από τον χώρο της μαζικής εστίασης. Είναι ο κ. Λορέντζος Φρέρης, ιδιοκτήτης της αλυσίδας Everest, που φέρνει στην Ελλάδα τη διεθνή επωνυμία Gloria Jean Coffees. Τα Gloria είναι ο βασικός ανταγωνιστής των Starbucks στην Αμερική, ενώ ο κ. Φρέρης σκοπεύει τα επόμενα δύο χρόνια να «απλώσει» περίπου 50 καταστήματα και μάλιστα σε σημεία σχετικά κοντά στα Starbucks, αφού αμφότερες οι αλυσίδες στοχεύουν στην ίδια πελατεία.
* Στον χορό και οι τράπεζες
Στο παιχνίδι όμως φαίνεται ότι μπαίνει δυνατά ως και η Εθνική Τράπεζα! Κάποιος θα μπορούσε εύλογα να αναρωτηθεί: Μα είναι δυνατόν η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας να ανοίξει καφετέριες; Με την εξέλιξη που έχουν πάρει τα πράγματα και μέσω του πολυδαίδαλου συστήματος των θυγατρικών φαίνεται ότι όλα είναι πιθανά. Και εξηγούμαστε: η αλυσίδα Παγωτά Δωδώνη ανήκε παλαιότερα στον επιχειρηματία κ. Δ. Μπέλλο, ο οποίος την πούλησε στην Global Finance και στη Vivartia. Η Global Finance, που ήταν και ο κύριος μέτοχος της Δωδώνης, πρόσφατα πούλησε την πλειοψηφική συμμετοχή της στο ιδιωτικό επενδυτικό κεφάλαιο της Εθνικής Τράπεζας NBG Private Equity Fund. Η Δωδώνη μαζί με την Coffee Connection προχωρούν στην ίδρυση της αλυσίδας Street Cafe με σκοπό να μπουν σφήνα στους μεγάλους του κλάδου. Και σε όλη αυτή την αντιπαράθεση θα πρέπει να προστεθούν και τα δύο καταστήματα της Costa Cafe, μιας ακόμη διεθνούς αλυσίδας που παίρνει θέση στη χώρα μας ξεκινώντας από τα νότια προάστια, με τη συμμετοχή επιχειρηματιών οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση με τον χώρο της μαζικής εστίασης.
Σε όλες αυτές τις ξένες αλυσίδες φυσικά που έρχονται στη χώρα μας θα πρέπει να προστεθούν και οι καθαρά ελληνικές φίρμες, που με σχετικά λίγα μαγαζιά σε καίρια σημεία και έχουν κάνει καλό όνομα αλλά παράλληλα βρίσκονται και σε πολύ καλή οικονομική κατάσταση. Αν ρίξετε μια ματιά στην πλατεία Κολωνακίου ή στα κεντρικά σημεία της Γλυφάδας, της Κηφισιάς, του Πειραιά, του Νέου Ψυχικού, της Καλλιθέας και της Αγίας Παρασκευής, αποκτάτε μια πλήρη εικόνα από τη λαμπρή οικονομική πορεία και την πυκνή πελατεία που έχουν κάποιες καφετέριες.
Εύκολες επενδύσεις, μεγάλη δραστηριότητα
Γιατί υπάρχει τέτοια επενδυτική ροπή προς το άνοιγμα μιας καφετέριας ή ακόμη και ενός καφενείου; Και ας μην υποτιμά κανείς το καφενείο, αφού πολλά παραδοσιακά τέτοια καταστήματα σε μέρη όπως η Πλάκα αλλά και στα τουριστικά νησιά το καλοκαίρι σημειώνουν πολύ μεγάλη επιτυχία συνδυάζοντας το ψήσιμο παραδοσιακού ελληνικού καφέ (στη χόβολη κατά προτίμηση, που έχει εκτιμηθεί πολύ και από τους αλλοδαπούς) με το τάβλι, τις γραφικές καρέκλες και τα στρογγυλά σιδερένια τραπεζάκια.
Πρώτα απ’ όλα τα μεγάλο μυστικό βρίσκεται, όπως προαναφέρθηκε, στη συνήθεια του μέσου Ελληνα να περνάει αρκετή ώρα στην καφετέρια ή στο καφενείο. Μάλιστα τα καφενεία των συνοικιών ή της επαρχίας που έχουν άδεια για χαρτοπαιξία αποκομίζουν σημαντικά κέρδη και από αυτή τη δραστηριότητα.
Επίσης υπάρχει σημαντικό περιθώριο κέρδους από την πώληση του καφέ αλλά και άλλων προϊόντων όπως είναι τα τοστ, οι χυμοί και τα παγωτά. Χαρακτηριστικό είναι ότι ένας καφέ εσπρέσο ή καπουτσίνο στις καφετέριες πωλείται από 2 ως 5 ευρώ και ο ελληνικός πωλείται κάτι λιγότερο. Για να προμηθευτεί ένα κιλό καφέ ένας καταστηματάρχης πληρώνει από 0,45 ως 0,65 ευρώ το κιλό, ενώ αν γίνονται μαζικές προμήθειες για μία αλυσίδα καφέ οι τιμές μπορεί να είναι ακόμη χαμηλότερες, οπότε το περιθώριο κέρδους γίνεται φανερό.
Παράλληλα ένα ακόμη σημαντικό πλεονέκτημα για τη λειτουργία μιας καφετέριας είναι το χαμηλό κόστος για την ίδρυσή της. Με περίπου 60.000 ευρώ μπορεί να ανοίξει μια καφετέρια «μεσαίου» βεληνεκούς, ενώ μια καφετέρια σε καλό γεωγραφικό σημείο (δηλαδή, πολυσύχναστο πέρασμα, που παίζει πολύ μεγάλο ρόλο στην επιτυχία της) κοστίζει περίπου 100.000 ευρώ. Μια καφετέρια, τέλος, που βρίσκεται σε ένα ξεχωριστό σημείο της πόλης θέλει για να ξεκινήσει από 200.000 ως 400.000 ευρώ.
Αντικίνητρο στη λειτουργία τέτοιων μαγαζιών είναι, εκτός από τα πανάκριβα ενοίκια, οι δημοτικοί φόροι, οι οποίοι αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο με γεωμετρική πρόοδο και έχουν προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους καταστηματάρχες. Αποτέλεσμα; Ο καφές να σερβίρεται όλο και πιο «αλμυρός» προς δόξαν των τοπικών αρχόντων που εισπράττουν τα πανάκριβα τέλη.
Αλλά και οι ιδιοκτήτες των ακινήτων δεν πάνε πίσω: τον Μάιο στη Θεσσαλονίκη άνοιξε στην πλατεία Αριστοτέλους μια καινούργια γωνιακή καφετέρια σε ακίνητο ιδιοκτησίας μεγαλοδικηγόρου της πόλης. Ο μεγαλοδικηγόρος ζήτησε και πήρε από τον ιδιοκτήτη της καφετέριας το ποσό των 300.000 ευρώ για «αέρα» του μαγαζιού, ενώ το μηνιαίο ενοίκιο ορίστηκε στις 30.000 ευρώ. Οι Θεσσαλονικείς που έχουν μάθει τη συναλλαγή το αποκαλούν σκωπτικά… «μπαγλαμά καφέ», εννοώντας έτσι ότι ο καταστηματάρχης πιάστηκε κορόιδο.
