Τι δείχνουν οι στατιστικές μελέτες
ΙΣΩΣ ο Ξένιος Ζευς να είναι και νεκρός! Η παραδοσιακή φιλοξενία μας, η αγάπη μας για τους ξένους και η ανοχή μας στην ιδιαιτερότητα μπορεί να κινδυνεύει. Οι ειδικοί και οι επιστήμονες κρούουν ήδη τον κώδωνα. Και οι στατιστικές μελέτες αποδεικνύουν ακριβώς αυτό: είμαστε περισσότερο ρατσιστές από όσο πιστεύουμε! Η γνώμη μας για τους λαθρομετανάστες, τους αλλοδαπούς και ειδικότερα τους Αλβανούς δεν δικαιώνει την ελληνική φιλοξενία.
Τι συνέβη, όμως, και η κοινωνική συνείδηση του μέσου Ελληνα μπολιάστηκε με τον φόβο και την εχθρότητα για τον «άλλο», τον «ξένο», τον «Αλβανό»; Είναι δικαιολογημένη η αντίδρασή μας; Εχουμε λόγο να βλέπουμε με επιφύλαξη και απέχθεια τους χιλιάδες λαθρομετανάστες που έχουν κατακλύσει τη χώρα μας ή μήπως οι λόγοι που διαμορφώνουν τη φοβία μας είναι «πλαστοί» και εν πολλοίς ανύπαρκτοι;
Οι ειδικοί προσπαθούν, αξιοποιώντας τα στατιστικά δεδομένα, να ερμηνεύσουν την κοινωνική ψυχολογία του μέσου Ελληνα και να βρουν τις αιτίες αλλά και τις αφορμές για ένα φαινόμενο που μας απασχολεί έτσι κι αλλιώς. Μια νηφάλια λοιπόν ματιά στα δεδομένα ερευνών, που έχουν διεξαχθεί στα Ιωάννινα, στη Βόρεια Ελλάδα, στην Αθήνα και στη Θράκη, αποδεικνύουν πως η «ματιά» με την οποία έβλεπε ο Ελληνας μέχρι πρότινος τον «ξένο» έχει αλλάξει. Η επιφυλακτικότητα και πολλές φορές η άρνηση ή ο φόβος διαδέχθηκαν την ανοχή ή και την αποδοχή.
Κοινωνικές ομάδες μεταναστών, όπως οι Πακιστανοί αλλά και οι Αιγύπτιοι, που κατέκλυσαν τη χώρα μας τη δεκαετία του ’70 δεν είχαν την ίδια αντιμετώπιση με τους Αλβανούς σήμερα ή τους Ρουμάνους. Οι δεκάδες μεικτοί γάμοι είναι, κατά τους επιστήμονες, η σημαντικότερη απόδειξη μιας κοινωνικής αποδοχής που τώρα δεν υπάρχει πια. Το μεγάλο κύμα χιλιάδων λαθρομεταναστών της δεκαετίας του ’90 και ό,τι ακολούθησε, η αντιμετώπιση του φαινομένου από πολιτικούς και αρμοδίους, η προβολή των δραστηριοτήτων τους από τα ΜΜΕ μετέβαλαν ριζικά την αντίληψή μας για τους ξένους.
Τα αποτελέσματα της έρευνας που διενήργησε το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο της Θράκης είναι πράγματι αποκαλυπτικά. Ο Αλβανός στη συνείδηση του μέσου Ελληνα ταυτίζεται με ό,τι χειρότερο. Βρώμικος, κλέφτης, επικίνδυνος, εξαθλιωμένος! Τίποτα θετικό. Και να σκεφθεί κανείς πως στο σχετικό ερωτηματολόγιο της έρευνας οι ιδιότητες που είχαν παρατεθεί δεν ήταν οι μόνες. Κανένας όμως δεν επέλεξε για να χαρακτηρίσει τους Αλβανούς τις ιδιότητες του συμπαθητικού, του ήσυχου, του εργατικού, του νέου, του φιλέλληνα.
Το 74% των ερωτηθέντων τους χαρακτήρισαν «βρώμικους» και το 70% «επικίνδυνους» και «κλέφτες»! Και αυτό, όταν από τις επιστημονικές μελέτες και τις στατιστικές αποδεικνύεται πως η συμμετοχή τους στην αύξηση του εγκληματικού δείκτη στη χώρα μας δεν ξεπερνά ουσιαστικά το 1%! Αντίθετα, από την έρευνα την οποία επιμελήθηκε ο κ. Β. Καρύδης (έχει κάνει εμπεριστατωμένη μελέτη για την εγκληματικότητα των αλλοδαπών, από την οποία παραθέτουμε και τα στατιστικά δεδομένα), άλλες μεταναστευτικές ομάδες, όπως οι Πολωνοί, οι Φιλιππινέζοι (οι Φιλιππινέζες, για να ακριβολογούμε), αντιμετωπίζονται με συμπάθεια και με χαρακτηρισμούς όπως: εργατικοί (ποσοστά 50,7% και 54,7%, αντίστοιχα), συμπαθητικοί (40% και 39,3%) και ήσυχοι (45,3% και 48,7%).
Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζουν δύο ακόμη πιο εξειδικευμένες έρευνες. Η μία στα Ιωάννινα, περιοχή με μεγάλο αριθμό Αλβανών, και η άλλη στη Θεσσαλονίκη. Οι Γιαννιώτες λοιπόν, όπως προκύπτει από την έρευνα, εκφράζουν αρνητική γνώμη για τους Αλβανούς αλλά και για τους Βορειοηπειρώτες! Μάλιστα η αρνητική τους άποψη ενισχύεται χρόνο με τον χρόνο. Ενώ το 1989 μόνο το 15% εκφραζόταν αρνητικά για τους Βορειοηπειρώτες, το 1991 το ποσοστό αυτό ανέβηκε στο 23,3% και μάλιστα χωρίς να υπάρχουν κρούσματα εγκληματικής δραστηριότητας από τους ομοεθνείς από τη Β. Ηπειρο!
Για τους Αλβανούς βέβαια τα αντίστοιχα ποσοστά είναι σαφώς υψηλότερα. Φθάνουν στο 68%. Γιατί όμως δηλώνουν ότι τους αντιπαθούν; Το 44% των ερωτηθέντων αιτιολογεί την αρνητική στάση λέγοντας «κάνουν εγκληματικές πράξεις», ενώ το 80% θεωρεί δικαιολογημένο τον φόβο των κατοίκων στις παραμεθόριες περιοχές για τους Αλβανούς για τον ίδιο λόγο.
Δεν είναι τυχαίο ασφαλώς το γεγονός ότι, όπως αναφέρει ο κ. Καρύδης, σχεδόν ποτέ δεν αναφέρεται η ομογενειακή ιδιότητα δράστη μιας εγκληματικής ενέργειας. Αντίθετα πάντα καταχωρείται στη σχετική ειδησεογραφία και στους τίτλους των εφημερίδων ως «Αλβανός» λόγω της αλβανικής υπηκοότητας, αν και εμφανώς το όνομά του προδίδει ελληνική καταγωγή. Η διάκριση όμως γίνεται απαραίτητα στις περιπτώσεις θετικών ενεργειών, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τους ομογενείς ολυμπιονίκες, όπως ο Πύρρος Δήμας και άλλοι.
Αλλα και οι Θεσσαλονικείς δεν φαίνεται να είναι λιγότερο αρνητικοί από ό,τι οι Γιαννώτες. Σε σχετική έρευνα το 85% των ερωτηθέντων αποδίδει στους Αλβανούς την αύξηση της εγκληματικότητας στη χώρα μας, ενώ σε ποσοστό 76% θεωρεί ότι η παρουσία τους στην Ελλάδα έχει αρνητικές επιπτώσεις στην εθνική οικονομία.
Η γενική εικόνα της επιφύλαξης και της ξενοφοβίας δεν αλλάζει ούτε στην πρωτεύουσα. Σε άλλη έρευνα που διεξήχθη στην Αθήνα το 25% των ερωτηθέντων προχώρησε ένα βήμα παρακάτω. Απάντησε θετικά στην ερώτηση «πρέπει να φύγουν εκείνοι που δεν είναι αναγκαίοι στην ελληνική οικονομία;» και ποσοστό περίπου 43% είπε «ναι» στην ερώτηση «πρέπει να γυρίσουν όλοι στις χώρες τους;»!
